Η βραβευμένη ταινία συμπυκνώνει 40 χρόνια διώξεων και εκτοπισμού στη μαρτυρική Παλαιστίνη από τη Νάκμπα του 1948 μέχρι την πρώτη ιντιφάντα το 1988 αλλά και με «επιστροφή» στο σήμερα.
Από την Πέμπτη προβάλλεται στην Ελλάδα η ταινία παραγωγής Παλαιστίνης και Ιορδανίας Στη σκιά της Πορτοκαλιάς (All that’s left of you) της Παλαιστινιακής καταγωγής -αλλά γεννημένης στις ΗΠΑ- σκηνοθέτριας Σερίν Ντάμπις. Πρόκειται για μια σημαντική και βραβευμένη με βραβείο Emmyδημιουργό που συνδυάζει την καριέρα σε μεγάλες σειρές του Χόλιγουντ (Όζαρκ, The Sinner, OnlyMurders in the building) με πιο πολιτικό και προσωπικό κινηματογράφο για θέματα όπως οι σχέσεις Δύσης και Μέσης Ανατολής, ταυτότητας, ρατσισμού και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Το φιλμ κέρδισε τις καρδιές των θεατών και κατέκτησε το Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, ενώ απέσπασε πέντε ακόμα βραβεία σε διεθνή φεστιβάλ
Την παραγωγή της στήριξαν οι καταξιωμένοι ηθοποιοί και ένθερμοι υποστηρικτές του αγώνα της Παλαιστίνης Χαβιέρ Μπαρντέμ και Μαρκ Ράφαλο καθώς και ο Έλληνας Θανάσης Καραθάνος. Ο αρχικός σχεδιασμός ήταν το κύριο μέρος των γυρισμάτων να γίνει στη Δυτική Όχθη ωστόσο η επίθεση του ισραηλινού στρατού μετά τον Οκτώβριο του 2023, ανάγκασαν το συνεργείο να αποχωρήσει. Τα γυρίσματα ολοκληρώθηκαν με αξιοποίηση βιντεοσκοπημένου υλικού και από την Παλαιστίνη σε Ελλάδα, Κύπρο και Ιορδανία.
Μέσα από τους αγώνες και τις πληγές τριών γενεών μιας Παλαιστινιακής οικογένειας -σαν τη δική της- η σκηνοθέτρια επιχειρεί να διηγηθεί τη σύγχρονη ιστορία της Παλαιστίνης, ένα πολύ απαιτητικό και επικών διαστάσεων έργο. Η ιστορία ξεκινάει από τον τραυματισμό ενός Παλαιστινίου εφήβου από πυρά του ισραηλινού στρατού σε μια διαδήλωση στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη στην αρχή της πρώτης Ιντιφάντα. Όπως μας εξηγεί η μητέρα του νεαρού για να καταλάβουμε την ιστορία του, πρέπει να ξεκινήσουμε από την αρχή, από τις περιπέτειες του παππού του στην παλαιστινιακή -τότε- Χάιφα.
Στην ταινία βλέπουμε πως η ισραηλινή κατοχή χωρίζει, ξεκληρίζει οικογένειες και καταστρέφει ζωές. Οι πρωταγωνιστές και πρωταγωνίστριες βιώνουν βία, εξευτελισμό, φυλάκιση και εξαναγκαστική εργασία, φτώχεια και προσφυγιά. Στο τέλος η γερασμένη πρωταγωνίστρια επιστρέφει στην παλιά γειτονιά της που έχει ισοπεδωθεί, αναζητώντας «ότι έχει απομείνει», η συντροφικότητα, η ιστορία και οι δεσμοί των ανθρώπων. Όπως αναφέρει τελικά χρειάστηκε να αποκτήσει Καναδικό διαβατήριο για να μπορέσει να γυρίσει.
Η δημιουργός αναδεικνύει ιδιαίτερα το θέμα ταυτότητας και πολιτισμού, αναδεικνύοντας την ομορφιά της αραβικής γλώσσας και ποίησης την ώρα που οι κατακτητές επιχειρούν να την ξεριζώσουν-περιθωριοποιήσουν μαζί με τους ανθρώπους της. Η ταινία παρά τις ιδιαίτερες συνθήκες στις οποίες γυρίστηκε είναι τεχνικά άρτια με πολύ σημαντική και καθοριστική τη συμβολή της συνεργάτριας της δημιουργού, Τίνα Μπαζ, στο μοντάζ. Πολύ καλές είναι και οι ερμηνείες. Συνολικά η διδακτική και χρήσιμη σε πολλά επίπεδα ταινία παρά τις αδυναμίες της και μια ροπή προς τον συναισθηματισμό καταφέρνει να αγγίξει τους θεατές. Αποτελεί ένα επίτευγμα που θα συνεχίσει να προβάλλεται για δεκαετίες δείχνοντας την «απαγορευμένη» ιστορία που η Δύση και το Ισραήλ επιχειρούν να θάψουν.
Δημήτρης Τζιαντζής
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 28-29 Μαρτίου 2026
