Επιμέλεια: Μπάμπης Συριόπουλος
Είμαστε εν μέσω μιας παρατεταμένης εκλογικής περιόδου. Το ζητούμενο μιας κυβερνητικής σταθερότητας από τη μια πλευρά και η αναζήτηση σωτήρων με μαγικές -πάντα δεξιόστροφες- λύσεις από την άλλη, απαιτούν και παράγουν μαζικά ψηφοφόρους, εύπιστους και παρορμητικούς. Η ιστορία για το παρελθόν και το παρόν, η θεωρία, η φιλοσοφία, η αναζήτηση των αιτίων -και όχι μόνο οι κατάρες για τα αποτελέσματα- στέκονται εμπόδια σε μια τέτοια κατεργασία.\
Αντώνης Μαυρόπουλος
Waste Side Stories – Απόβλητοι, απόβλητα και μεταβολικά ρήγματα
εκδ. Τόπος
Το νέο συναρπαστικό βιβλίο του Αντώνη Μαυρόπουλου διαπλέκει σε δώδεκα κεφάλαια ιστορίες για απόβλητα και απορρίμματα, με απόβλητες κοινότητες και βαθιά εκμεταλλευόμενους εργαζόμενους, ιστορίες από πολλές χώρες που διάβηκε τα προηγούμενα χρόνια. Δεν μένει όμως μόνο στην καταγραφή των συνεπειών της καταστροφικής καπιταλιστικής ανάπτυξης, επιχειρεί να ερμηνεύσει το σύγχρονο μεταβολικό ρήγμα του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής και γιατί όλες οι πανάκριβες «πράσινες πολιτικές», τεχνολογίες και προγράμματα αποτυγχάνουν να προστατεύσουν τον πλανήτη, με αποτέλεσμα η περιβαλλοντική και κλιματική κρίση να βαθαίνουν. Χωρίς ευκολίες, με τεκμηριωμένο λόγο και στοιχεία, αλλά και προσωπική εμπειρία ο συγγραφέας αποδομεί την τεχνοκρατική αντίληψη της περιβαλλοντικής προστασίας και αναζητεί αυτό το «κάτι πιο βαθύ που μάς λερώνει», θέτοντας κρίσιμα ερωτήματα και ανατρέποντας πολλές από τις καθιερωμένες βεβαιότητες.
Maurizio Lazarato
Γιατί πόλεμος και όχι επανάσταση;
εκδ. Πότλατς
Με δράση στις γραμμές της Εργατικής Αυτονομίας στην Ιταλία μέχρι τη δεκαετία του ‘70, σήμερα καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Παρίσι ο Μαουρίτσιο Λατσαράτο θέτει το καίριο ερώτημα της εποχής, σε ένα βιβλίο με επικαιροποιημένο υλικό και από την επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν. Ο Λατσαράτο συνδέει τον σύγχρονο πόλεμο με τον καπιταλισμό, με τη διαδικασία της αρπαγής, καθώς και με τη χρηματοπιστωτική σφαίρα που κατά τη γνώμη του παίζει κυρίαρχο ρόλο ειδικά στις επιλογές των ΗΠΑ. Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις, επιχειρεί να αναλύσει τη μηχανή κράτους-κεφαλαίου (που τονίζει πως πρέπει να βλέπουμε μαζί), κάνοντας ταυτόχρονα έντονη κριτική στην απώθηση της πάλης των τάξεων από μεγάλη μερίδα της σύγχρονης δυτικής κριτικής σκέψης. Ο Λατσαράτο θέτει επίσης ερωτήματα για την αδυναμία συγκρότησης επαναστατικών κινήσεων, υπογραμμίζοντας ωστόσο πως η επανάσταση είναι «το μόνο πραγματικό όριο» στην καταστροφική δύναμη του καπιταλισμού.
Πέτρος Παπακωνσταντίνου
Πολεμικός Καπιταλισμός – Η δεύτερη εποχή των Αυτοκρατοριών
εκδ. Τόπος
Ένα επίκαιρο βιβλίο, με πλούτο στοιχείων, παραπομπές σε καλλιτεχνικά έργα, ιστορικές και δημοσιογραφικές αναφορές που περιδιαβαίνει τα κρίσιμα μέτωπα της εποχής μας. Από τη γενοκτονία του Παλαιστινιακού λαού, τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις εξελίξεις σε ΗΠΑ, ΕΕ, Ρωσία και Κίνα. Ο Π. Παπακωνσταντίνου επιχειρεί να συνθέσει το παζλ των συχνά αντικρουόμενων εξελίξεων, να δώσει απάντηση στο βασικό ερώτημα για το ποιες είναι οι αιτίες της πολεμικής στροφής του καπιταλισμού. Με εργαλείο τη μαρξιστική προσέγγιση τονίζει πως η στροφή προς τον μιλιταρισμό δεν οφείλεται στα καπρίτσια και τον καιροσκοπισμό της μιας ή της άλλης μεγάλης δύναμης ή πολιτικής ηγεσίας, αλλά στη δίδυμη κρίση της παγκοσμιοποιημένης καπιταλιστικής οικονομίας και της αμερικανικής παντοδυναμίας. Ανατέλλει μια δεύτερη Εποχή των Αυτοκρατοριών, ύστερα από εκείνη του κλασικού ιμπεριαλισμού, που οδήγησε στα σφαγεία δύο παγκοσμίων πολέμων, αλλά και σε κοσμογονικές επαναστάσεις και ανατροπές.
Χρίστος Γεωργάλας
Ημερολόγιο Γάζας – Ιατρική εν μέσω γενοκτονίας
εκδ. Τόπος
«Δεν ήρθα γιατί τους λυπάμαι.
Ήρθα γιατί τους θαυμάζω.»
Ο Χρίστος Γεωργάλας, καθηγητής Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου, βρέθηκε για δεύτερη φορά στη Γάζα, στο νοσοκομείο Νάσερ, ως εθελοντής για ένα μήνα την Άνοιξη του 2025. Το βιβλίο αυτό αποτελείται από σημειώσεις που κράτησε και φωτογραφίες που τράβηξε ζώντας και δουλεύοντας στο μεγαλύτερο ενεργό νοσοκομείο της Γάζας, Απρίλιο και Μάιο του 2025. Περισσότερο από μια καταγραφή σε πρώτο πρόσωπο μιας γενοκτονίας, είναι ένας φόρος τιμής στη δύναμη και την ομορφιά των ανθρώπων της Γάζας και των υγειονομικών της, των πραγματικών ηρώων αυτής της ιστορίας. Τα έσοδα του βιβλίου θα δοθούν στη MAP – Medical Aid for Palestinians και στο March to Gaza Ελλάδας.
Σάββας Μιχαήλ
Φαντάσματα της Γάζας: Πέντε κείμενα
εκδ. Άγρα
Τα «Φαντάσματα της Γάζας» αποτελούνται από πέντε κείμενα που κινούνται ανάμεσα στην ιστορία, τη φιλοσοφία, την πολιτική σκέψη και τη λογοτεχνία. Ο Σάββας Μιχαήλ συνδέει τη γενοκτονία στη Γάζα και τις τραγωδίες της σύγχρονης εποχής με τη μνήμη του Άουσβιτς, το Ολοκαύτωμα (Σοά), τον πόλεμο και την καταστροφή, μέσα από πρόσωπα, ποιήματα, μαρτυρίες και έργα τέχνης.
Διαφορετικές περίοδοι βαρβαρότητας, διωγμών, μισαλλοδοξίας συναντιούνται μέσα από τις μορφές του Βίκτορ Κλέμπερερ, του εβραίου στοχαστή που έγραψε τη Γλώσσα του Τρίτου Ράιχ, του Μαχμούντ Νταρουίς, μεγάλου παλαιστίνιου ποιητή, της Φάτμα Χασσόνα, της Etel Adnan και άλλων μορφών της λογοτεχνίας και της σκέψης, αναδεικνύοντας μέσα από την ιστορική εμπειρία και την πολιτισμική μνήμη μια δυνατότητα αντίστασης απέναντι στη βαρβαρότητα. Ένα πολιτικό και στοχαστικό βιβλίο για τη γλώσσα, τη γενοκτονία, τη μνήμη και τον σύγχρονο κόσμο.
Σεΐτ Αλντογάν
Αρραβώνας με τη Ζωή και τον Θάνατο
εκδ. Τσουκάτου
Ο Σεΐτ Αλντογάν γεννήθηκε στο τουρκικό Κουρδιστάν και ζει στην Ελλάδα από το 1986. Στρατευμένος κομμουνιστής, καταδικάστηκε σε εννέα χρόνια φυλακή στην Τουρκία όπου πέρασε φρικτά βασανιστήρια στις ειδικές φυλακές του Ελαζίγ και της Μαλάτειας. Ανταποκριτής της αριστερής ημερήσιας εφημερίδας Εβρενσέλ που κυκλοφορεί στην Τουρκία, τον ξέρουν και οι πέτρες στην ελληνική μαχόμενη αριστερά. Το βιβλίο, σε πρώτο επίπεδο, περιγράφει τη ζωή, τους αγώνες και την προσωπική του διαδρομή. Ταυτόχρονα αποτελεί μια γενεαλογία της τουρκικής επαναστατικής αριστεράς, περιγραφή της κοινωνικής πραγματικότητας στην Τουρκία και το Κουρδιστάν των δεκαετιών του ’70 και του ’80, του πραξικοπήματος του Κενάν Εβρέν το 1980, των θρησκευτικών διαιρέσεων που εκμεταλλεύεται το καθεστώς. Το βιβλίο διαβάζεται ευχάριστα, περιλαμβάνει αρκετές διασκεδαστικές αφηγήσεις και περιστατικά προσφέροντας ταυτόχρονα πολλές αφορμές για πολιτικά συμπεράσματα για τον ρόλο των κομμουνιστών στους μαζικούς αγώνες.
Στάθης Γκότσης
Μουσείο, εκπαίδευση και κοινωνία
εκδ. Τόπος
Ο Στάθης Γκότσης είναι ιστορικός και εργάστηκε για δεκαετίες στο Υπουργείο Πολιτισμού με κύριο τομέα απασχόλησης τη μουσειακή εκπαίδευση. Αυτό το βιβλίο αποτελείται από κείμενα ακριβώς για τη μουσειακή εκπαίδευση ως μια εφαρμοσμένη και επιστημονικά σχεδιασμένη παιδαγωγική διαδικασία μη τυπικής μάθησης, αλλά επικοινωνίας, αλληλεπίδρασης και αναστοχασμού εστιάζοντας σε κοινωνικές ομάδες που βρίσκονται στο πεδίο ή στα όρια του κοινωνικού αποκλεισμού. Με τα λόγια του συγγραφέα: «Τα μουσεία, καθώς στις μέρες μας αναγνωρίζονται ευρύτατα ως εκπαιδευτικοί/μορφωτικοί φορείς που λειτουργούν προς όφελος της κοινωνίας και των αναγκών της […] έχουν και την ευθύνη να σχεδιάζουν στρατηγικές και να υλοποιούν δράσεις που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή όλων των πληθυσμιακών ομάδων, ανεξάρτητα από τα επιμέρους χαρακτηριστικά τους, στη μουσειακή εμπειρία και στα οφέλη που προκύπτουν από αυτήν».
Κατερίνα Μάτσα
Η ιστορία του 18 ΑΝΩ
εκδ. Άγρα
Η ψυχίατρος Κατερίνα Μάτσα, ιστορική διευθύντρια του 18 ΑΝΩ, έγραψε αυτό τα βιβλίο καταγραφής της ιστορίας του 19 ΑΝΩ σε μια περίοδο ολομέτωπης κυβερνητικής επίθεσης στη δημόσια Ψυχική Υγεία με συγχώνευση προγραμμάτων, αυταρχική διοίκηση, υποβάθμιση, εκφοβισμό και διαρκείς μετακινήσεις εκδικητικού χαρακτήρα του προσωπικού των θεραπευτικών κοινοτήτων. Κόντρα σε αυτή την επίθεση η Κ. Μάτσα ανατρέχει στα πρώτα βήματα μέσα στο Δαφνί, μέσα στο κλίμα στο κλίμα των κοινωνικών αναταράξεων της Μεταπολίτευσης, των συλλογικών αγώνων και ελπίδων για μια ψυχιατρική μεταρρύθμιση. Τότε που μια ομάδα ανθρώπων, θεραπευτών και θεραπευόμενων κατάφεραν να κάνουν πράξη το όραμά τους και να οικοδομήσουν μια πρότυπη μονάδα και ειδικά προγράμματα απεξάρτησης, όπου η ψυχοθεραπεία και η τέχνη, στη διαλεκτική τους σχέση, γίνονται ο καταλύτης στη θεραπεία απεξάρτησης δίνοντας καταπληκτικά αποτελέσματα.
Έβαλντ Ιλιένκοφ
Το Μαύρο Κουτί της νοημοσύνης
εκδ. Εντός
Ο Ιλιένκοφ υπήρξε κορυφαίος σοβιετικός φιλόσοφος της μεταπολεμικής εποχής που συνδιαλεγόταν και ερχόταν σε αντιπαράθεση από τη σκοπιά του μαρξισμού με αστικά φιλοσοφικά ρεύματα. Το βιβλίο αυτό είναι μα συλλογή άρθρων του Ιλιένκοφ των δεκαετιών ’60 και ’70 -επιλεγμένων και μεταφρασμένων από τον Θέμη Καζαντζίδη- για την προσωπικότητα, την ανεξάρτητη σκέψη και τη διαλεκτική, την ανθρώπινη και τη μηχανική νοημοσύνη. Γράφει στο κείμενο Το μυστικό του μαύρου κουτιού: «Το πρόβλημα “Άνθρωπος-Μηχανή”, αν εμβαθύνεις λίγο σε αυτό, αποδεικνύεται ότι είναι το πρόβλημα της σχέσης του Ανθρώπου με τον Άνθρωπο ή, όπως θα το έθετε ένας φιλόσοφος της παλιάς σχολής, το πρόβλημα της σχέσης του Ανθρώπου με τον εαυτό του, αν και η σχέση δεν είναι άμεση, αλλά “διαμεσολαβεί” σ’ αυτήν η Μηχανή». Οι θέσεις του σοβιετικού μαρξιστή είναι και σήμερα επίκαιρες.
Ακρίτας Καϊδατζής – Χαράλαμπος Κουρουνδής
Ποια αναθεώρηση;
εκδ. Πόλις
Το βιβλίο γράφτηκε με αφορμή την πρόταση συνταγματικής αναθεώρησης που κατατέθηκε στις 2 Ιούνη από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία της ΝΔ και θα συζητηθεί αυτό το καλοκαίρι στη Βουλή. Ο υπότιτλος του βιβλίου είναι Για ένα σύνταγμα υπέρ των πολλών, όχι στα μέτρα των «από πάνω». Όπως είναι φανερό εξετάζονται οι προτεινόμενες αλλαγές από τη σκοπιά της παγκόσμιας τάσης της «εξέγερσης των ελίτ», του μεγάλου κεφαλαίου δηλαδή, ενάντια στις μεταπολεμικές (και για τον ευρωπαϊκό νότο μεταδικτατορικές) κοινωνικές κατακτήσεις που αποτυπώνονταν στα συνταγματικά κείμενα και σε κάποιο βαθμό στην εφαρμογή τους στην πραγματική ζωή. Η καθιέρωση της «δημοσιονομικής ισορροπίας», η ουσιαστική κατάργηση του άρθρου 16, η επίθεση στη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων μέσω της αξιολόγησης εντάσσονται σ’ αυτό το πλαίσιο.
Παύλος Σπυρόπουλος
Ρωγμές στην ιστορία. Εξεγέρσεις, αγώνες και στοιχεία της καθημερινής ζωής των πληβείων της Ευρώπης από τον Μεσαίωνα ως τη Γαλλική Επανάσταση
εκδ. Πανοπτικόν
Πρόκειται για μια συνοπτική όσο και ενδιαφέρουσα μελέτη για τις πιο σημαντικές λαϊκές εξεγέρσεις στην Ευρώπη στην 11ο ως τον 18ο αιώνα, από τον Μεσαίωνα μέχρι τη Γαλλική Επανάσταση. Το βιβλίο «ανιχνεύει τις νοοτροπίες των ανθρώπων του μόχθου κατά την ίδια περίοδο, ενώ παράλληλα παρακολουθεί τη σμίλευση του σύγχρονου εργαζόμενου, με τις συμπεριφορές και την καθημερινότητά του, όπως βιώνονται ως τις μέρες μας». Μας θυμίζει ότι οι λαϊκές εξεγέρσεις και οι κοινωνικές αγώνες δεν έλλειψαν ποτέ από την ιστορία και πως σε τελική ανάλυση αυτή σφραγίζεται από την πάλη των τάξεων. Η εξέλιξη που οδήγησε στον καπιταλισμό δεν ήρθε ερήμην των λαϊκών στρωμάτων. Η μελέτη αυτής της κληρονομιάς είναι στοιχείο αυτογνωσίας αλλά και δρόμος για την ωριμότητα στις αναμετρήσεις του σήμερα για την κοινωνική απελευθέρωση.
Κύρκος Δοξιάδης
Φασισμός και καπιταλισμός: Η ολοκλήρωση μιας σχέσης
εκδ. Τόπος
Στο πρόσφατο βιβλίο του ο καθηγητής Κύρκος Δοξιάδης, παρεμβαίνει στη συζήτηση για την ενίσχυση της ακροδεξιάς και το φαινόμενο Τραμπ. Καθώς ο καπιταλισμός έχει σαν εγγενές στοιχείο του τον δεσποτισμό και την υποδούλωση προκειμένου να επιβάλλει την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης, όπως εντοπίζουν οι Μάρξ και Ένγκελς ήδη από το Κομμουνιστικό Μανιφέστο το 1848, θα πρέπει να δούμε σαν έκφραση αυτής της διάστασης την ακροδεξιά, μέσα στο σημερινό συσχετισμό και την κρίση του σύγχρονου καπιταλισμού. Η επιβολή της αστικής κυριαρχίας από το κράτος, ο εργοδοτικός δεσποτισμός στην παραγωγή, φέρνουν στο σήμερα του νεοφιλελευθερισμού και του πολέμου σε πρώτη γραμμή τις ακροδεξιές και φασιστικές αντιλήψεις και πρακτικές. Για τον συγγραφέα ο εγγενής αυταρχισμός του καπιταλισμού γίνεται πλέον φασισμός στην εποχή μας.
.
