Παναγιώτης Ξοπλίδης
28η Μάρτη
Μπορεί, άραγε, κανείς να δηλώνει ότι είναι και αγωνίζεται ενάντια στους ξένους «βασιλιάδες», ενώ την ίδια στιγμή κλείνει τα μάτια απέναντι στα πολεμικά σχέδια της ΕΕ και του ΝΑΤΟ; Απέναντι σε όσους ψήφισαν και συνεχίζουν να ψηφίζουν υπέρ της υποστήριξης του ιμπεριαλιστικού πολέμου στην Ουκρανία; Απέναντι σε εκείνους που υποστήριξαν και εξακολουθούν να υποστηρίζουν τις φρενήρεις κούρσες εξοπλισμών, στο όνομα των οποίων περικόπτονται δραστικά οι κοινωνικές δαπάνες; Απέναντι στις κραυγές που καλούν τους λαούς και ειδικά τη νεολαία να είναι πρόθυμη να πολεμήσει και να υποδεχθεί φέρετρα;
Όσοι απαντούν αρνητικά στα παραπάνω ερωτήματα, βρίσκονται αυτομάτως στο στόχαστρο. Είναι κοινή διαπίστωση, εξάλλου, ότι η αστική πολιτική μπορεί να έχει πολλά πρόσωπα, ωστόσο συγκλίνει όταν έρχεται αντιμέτωπη με δυνάμεις που εκφράζουν την ταξική ανεξαρτησία και σύγκρουση. Σε αυτό το φόντο, είναι αποκαλυπτικό το γεγονός ότι αμέσως μετά τις εντυπωσιακές διαδηλώσεις του περασμένου Σαββάτου στις ΗΠΑ, ανακοινώθηκε η διοργάνωση μιας διεθνούς συνάντησης «ειδικών» για να κατασταλεί το κίνημα των Antifa. «Οι αναρχικοί, οι μαρξιστές και οι βίαιοι εξτρεμιστές του Antifa έχουν εξαπολύσει μια εκστρατεία τρομοκρατίας στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο εδώ και δεκαετίες, πραγματοποιώντας βομβιστικές επιθέσεις, ξυλοδαρμούς, πυροβολισμούς και ταραχές για την προώθηση της ακραίας ατζέντας τους», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τόμι Πίγκοτ, αναπληρωτής εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει το Antifa ως «σοβαρή απειλή», γνωρίζοντας προφανώς ότι δεν πρόκειται για μια οργανωμένη οντότητα.
Στην πραγματικότητα, βεβαίως, αυτό το οποίο φοβούνται οι κάθε λογής «βασιλιάδες» είναι κάτι άλλο: ότι σε εποχές όξυνσης της ταξικής σύγκρουσης, πολλοί από αυτούς καταλήγουν ακόμα και «αποκεφαλισμένοι» από τους λαούς.
Οι διαδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ το περασμένο Σάββατο, 28 Μάρτη 2026, πέρασαν πλέον στην ιστορία, με περίπου οκτώ εκατομμύρια ανθρώπους να βγαίνουν στο δρόμο. Καταγράφηκαν σχεδόν 3.300 διαδηλώσεις και στις 50 πολιτείες της χώρας, σε κάθε μεγάλη πόλη, καθώς και σε εκατοντάδες μεσαίες και μικρές, γεγονός που καθιστά τη φετινή διαμαρτυρία, που σφραγίστηκε από το γνωστό σύνθημα «No Kings» (Όχι Βασιλιάδες), μια από τις μεγαλύτερες σε όγκο και εύρος στην αμερικανική ιστορία.
Η μεγαλύτερη διαδήλωση έγινε στη Νέα Υόρκη (πάνω από 300.000 άνθρωποι), ενώ στη Μινεάπολη, τη Βοστώνη και το Σικάγο συγκεντρώθηκαν σχεδόν 200.000 διαδηλωτές και στο Σιάτλ 100.000. Σε κάθε πόλη υπήρξε ένας εντυπωσιακός αριθμός συγκεντρωθέντων κατά του Τραμπ, του ICE (αστυνομία συνόρων), αλλά και κατά του πολέμου με το Ιράν. Η δυσαρέσκεια και η εκτεταμένη οργή στη βάση της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων βρήκαν μια ισχυρή έκφραση, παρ’ ότι τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, ακόμη και εκείνα που βρίσκονται κοντά στο Δημοκρατικό Κόμμα, προσπάθησαν να αποκρύψουν το μέγεθος των διαδηλώσεων. Όχι τυχαία, η πιο δυναμική από αυτές έγινε στη Μινεάπολη, η οποία είχε συγκλονιστεί από τη δολοφονία των Ρενέ Γκουντ και Άλεξ Πρίτι, στη διάρκεια της μάχης που δόθηκε για να φύγει ο ICE από την πόλη. Ο θρύλος της ροκ, Μπρους Σπρίνγκστιν, πήρε τη θέση του δίπλα στους διαδηλωτές και τραγούδησε το «Streets of Minneapolis» (Δρόμοι της Μινεάπολης), ένα τραγούδι που έγραψε ως φόρο τιμής στους δύο νεκρούς. Σε πολλές διαδηλώσεις ακόμα, ξεχώρισε η παρουσία γνωστών προσώπων από τον χώρο της τέχνης, όπως οι Τζόαν Μπαέζ, Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Τομ Μορέλο κ.α.
Αυτή ήταν η τρίτη διαμαρτυρία «No Kings» στις ΗΠΑ – η πρώτη ήταν στις 14 Ιούνη πέρυσι, ενώ η δεύτερη πραγματοποιήθηκε στις 18 Οκτώβρη και συνδέθηκε με την κορύφωση του διεθνούς κινήματος αλληλεγγύης προς τον παλαιστινιακό λαό την ίδια περίοδο. Ήταν δε αυτή με τη μεγαλύτερη συμμετοχή και τον μεγαλύτερο διεθνή αντίκτυπο, καθώς μαζικές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν και στην Ευρώπη, σε Λονδίνο, Μαδρίτη, Παρίσι, Ρώμη και πλήθος άλλων πόλεων.
Αξιοσημείωτη είναι η διαπίστωση ότι στις ΗΠΑ κατέστη φανερό το χάσμα ανάμεσα στις διαθέσεις των διαδηλωτών και τις ομιλίες των επίσημων ομιλητών. Ορισμένοι από αυτούς παρέμειναν εντελώς σιωπηλοί για την επίθεση στο Ιράν, ενώ ο Μπέρνι Σάντερς απλώς την χαρακτήρισε «αντισυνταγματική, κατά παραβίαση του διεθνούς δικαίου». Ο ίδιος επανέλαβε το επιχείρημα ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν είναι «ο πόλεμος του Νετανιάχου» και όχι των ΗΠΑ, αποκρύπτοντας το γεγονός ότι διαχρονικός στόχος της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής (όλων των προέδρων, Ρεπουμπλικάνων και Δημοκρατικών) είναι ο άμεσος και αποτελεσματικός έλεγχος του Ιράν και συνολικά του Περσικού Κόλπου.
Ακόμα μεγαλύτερη ήταν η υποκρισία των ομιλητών της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας της AFL-CIO, που αποσιώπησαν πλήρως την εξάπλωση απεργιών σε ένα ευρύ φάσμα εργαζομένων: στη βιομηχανία τροφίμων, στη ναυπηγική βιομηχανία (που συνδέεται με τη στρατιωτική παραγωγή), στη βιομηχανία ανταλλακτικών αυτοκινήτων. Όπως επίσης στις τάξεις των εκπαιδευτικών στο Λος Άντζελες, των νοσηλευτών σε νοσοκομεία της Νέας Υόρκης κ.α. Επιβεβαιώνεται, με τον τρόπο αυτό, η βαθιά κοινωνική πόλωση που υπάρχει σήμερα στις ΗΠΑ, καθώς το σύνθημα «Nο Kings» δεν αναφέρεται μόνο στον Τραμπ, αλλά και στους «βασιλιάδες» της Big Tech (τα μεγαθήρια της νέας τεχνολογίας) και των μεγάλων βιομηχανικών ομίλων.
Πίσω, άλλωστε, από τη μαζική κάθοδο των εργαζομένων στους δρόμους βρίσκεται μια εκτεταμένη αναταραχή για τους ολοένα πιο ανεπαρκείς μισθούς, τον αυξανόμενο πληθωρισμό, τις τεράστιες περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες, τα μέτρα καταστολής απέναντι στις απεργίες και την εντατικοποίηση της εργασίας. Κινήματα όπως το «αντι-ICE» και της αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη βρίσκονται πολύ πιο μπροστά από το θεσμικό πλαίσιο ενσωμάτωσης που θέτουν οι Σοσιαλιστές Δημοκρατικοί (DSA) και η AFL-CIO, έχοντας στον ορίζοντά τους τις επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές του Νοέμβρη (για το Κογκρέσο) ως βαλβίδα εκτόνωσης.
Ανάλογες αντιφάσεις παρατηρήθηκαν και στις μεγάλες διαδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν στην Ευρώπη. Στο Λονδίνο, για παράδειγμα, η τεράστια συγκέντρωση 500.000 ανθρώπων είχε ως κεντρικό στίγμα την άνοδο της ακροδεξιάς. Ιδιαίτερα μαζική ήταν η διαδήλωση και στη Ρώμη, ως συνέχεια των πολύ μεγάλων που είχαν προηγηθεί τον Οκτώβρη, οι οποίες μπλόκαραν με πραγματικούς όρους τα δίκτυα τροφοδοσίας της πολεμικής μηχανής του Ισραήλ. Αυτή τη φορά, ήταν κυρίαρχη η παρουσία της γραφειοκρατικής ομοσπονδίας CGIL, αλλά και της κεντροαριστερής αντιπολίτευσης. Σε κάθε περίπτωση, η ενεργοποίηση των λαϊκών μαζών στην Ιταλία οδήγησε και στην πολιτική ήττα της Μελόνι, με το καθαρό «Όχι» στο δημοψήφισμα που είχε αντικείμενο την αντιδραστική τροποποίηση του συντάγματος. Είναι ενδεικτικό, επίσης, ότι σε ευρωπαϊκές χώρες με μοναρχικό πολίτευμα, το σύνθημα «No Kings» προσαρμόστηκε σε ένα «Όχι στους Τυράννους».
Τελικά, η εικόνα που επικράτησε, κυρίως όσον αφορά στο περιεχόμενο, κατέστησε σαφή και τα όρια αυτών των διαδηλώσεων και των διοργανωτών τους. Σε μια εποχή πολέμων και ανόδου του φασισμού και συνολικά της αντίδρασης, είναι προφανές ότι δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για τακτικές συμμαχίες, μικρής ή μεγάλης κλίμακας, οι οποίες στοχεύουν στο να διορθώσουν ή να τροποποιήσουν την «υπερβολή» του αυταρχισμού και την «παρεκτροπή» της αστικής πολιτικής.
Στην πραγματικότητα, όμως, βρισκόμαστε μπροστά σε μια συγκυρία που παράγει ιστορικές τραγωδίες. Τραγωδίες οι οποίες μπορούν να αποτραπούν ή να ανατραπούν μόνο με μια συνεπή αντικαπιταλιστική δράση, χωρίς αυταπάτες για τη δυνατότητα «εξυγίανσης» του καπιταλισμού. Στην εποχή μας, αντιπολεμικό κίνημα χωρίς αντικαπιταλιστικό περιεχόμενο και προσανατολισμό δεν μπορεί να υπάρξει και, κυρίως, δεν μπορεί να ελπίζει ότι θα νικήσει.
Χιλιάδες διαδηλωτές σε 40 σημεία στην Ελλάδα
Αντιπολεμικές, αντιιμπεριαλιστικές και αντικυβερνητικές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε περίπου 40 πόλεις πανελλαδικά το Σάββατο 28 Μάρτη, διεθνή μέρα δράσης. Οι χιλιάδες διαδηλωτές/τριες καταδίκασαν τον βάρβαρο πόλεμο των ΗΠΑ και Ισραήλ κατά Ιράν και Λιβάνου, καθώς και τη διαρκή γενοκτονία και εθνοκάθαρση στην Παλαιστίνη, ενώ απαίτησαν να πάψει κάθε συμμετοχή της Ελλάδας στον πόλεμο, να γυρίσουν πίσω όλες οι ελληνικές στρατιωτικές μονάδες, να κλείσουν οι βάσεις και να φύγει η Ελλάδα από το ΝΑΤΟ, να ανατραπεί η πολεμική πολιτική της κυβέρνησης της ΝΔ και των κομμάτων της ΝΑΤΟϊκής συναίνεσης. Στις κινητοποιήσεις έντονο ήταν το μήνυμα κατά των ρατσιστικών πολιτικών και της ακροδεξιάς-φασισμού από τη Μινεάπολη μέχρι την Ελλάδα των εγκλημάτων σε Πύλο και της Χίο.
Στην Αθήνα, μετά τη συγκέντρωση στο Σύνταγμα ακολούθησε πορεία στην αμερικάνικη πρεσβεία, με συμμετοχή χιλιάδων, πίσω από πανό σωματείων, φοιτητικών συλλόγων, συλλογικοτήτων και πολιτικών οργανώσεων. Ιδιαίτερα μαζικό και μαχητικό ήταν το μπλοκ του March to Gaza, στο οποίο ξεχώριζαν το σύνθημα Sumud (αντοχή στα αραβικά), με πολλές παλαιστινιακές σημαίες αλλά και τέσσερις μεγάλες σημαίες των λαών που δέχονται επίθεση: Ιράν, Λίβανος, Κούβα, Βενεζουέλα. Ισχυρή παρουσία είχε επίσης η ΚΕΕΡΦΑ. Μαζικό το μπλοκ της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης, ενώ σημαντική παρουσία είχαν και άλλες δυνάμεις της Αριστεράς (ΟΚΔΕ Σπ., ΚΚΕ(μ-λ), Πρωτοβουλία των έξι οργανώσεων κ.α.) και συλλογικότητες του αντιεξουσιαστικού χώρου. Με το πανό της και αρκετούς ντόπιους και μετανάστες/πρόσφυγες συμμετείχε η διεθνιστική κίνηση Struggle Without Borders (Αγώνας Χωρίς Σύνορα), καθώς και η Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης στον Παλαιστινιακό Λαό Εργατικών Σωματείων και Συλλογικοτήτων. Αξιοσημείωτη η παρουσία της Πρωτοβουλίας για την Ανατροπή στα ΜΜΕ τονίζοντας τη σημασία της ελεύθερης ενημέρωσης στην πολεμική εποχή.
Παρά τις άσχημες καιρικές συνθήκες εκατοντάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην πλατεία της Σούδας στην Κρήτη και πορεύτηκαν προς τη βάση. Η αστυνομία προχώρησε προκλητικά σε μπλόκο σε σημείο πολύ πιο μακρινό από τη βάση σε σχέση με παλιότερα. Η ΕΛΑΣ δεν άνοιξε τον δρόμο στους διαδηλωτές, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες εκπροσώπων των σωματείων, με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν επεισόδια και να κάνει χρήση χημικών για να απομακρύνει τον κόσμο!
Οι διαδηλώσεις στις 28/3 στην Ελλάδα δεν έφτασαν τη μαζικότητα άλλων χωρών, ούτε στο αναγκαίο επίπεδο με βάση την κρισιμότητα των καταστάσεων, αλλά και την αντίθεση του ελληνικού λαού στον πόλεμο. Πρόκειται για γεγονός που πρέπει να προβληματίσει. Σίγουρα πάντως επιλογές όπως αυτή του ΚΚΕ να προχωρήσει σε κινητοποίηση μέσω σωματείων την προηγούμενη μέρα δεν συμβάλλουν στην ανάπτυξη του αντιπολεμικού κινήματος.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 4-5 Απρίλιου 2026
Αντιπολεμική εκδήλωση 31/3 : Το εργατικό κίνημα ενάντια στη μηχανή του πολέμου
