Μαριάννα Τζιαντζή
Σε ηλικία 87 ετών πέθανε η σημαντική ελληνική τραγουδίστρια Μαρινέλλα. Η καλλιτεχνική διαδρομή της καθρεφτίζει τον αργό θάνατο του κλασικού λαϊκού τραγουδιού.
Λαός και Κολωνάκι αγάπησαν τη Μαρινέλλα ενόσω ζούσε. Η Μαρινέλλα έφυγε έχοντας κατακτήσει «τον έπαινο του δήμου και των σοφιστών» με το σπαθί της: με το σπάνιο μέταλλο της φωνής της, την εξυπνάδα της, το δυναμισμό της, την αξιοπρέπειά της, την ικανότητά της να προσαρμόζεται στις αλλαγές των καιρών. Κι έχοντας κερδίσει την εκτίμηση και την αγάπη των συναδέλφων της – κι αυτό δεν είναι λίγο.
Επίσης κέρδισε την αποδοχή της οικογένειας Μητσοτάκη, ακριβέστερα, του «συστήματος Μητσοτάκη». Εύκολα μπορούμε να φανταστούμε τον Κυριάκο, όταν δεν βλέπει, προκειμένου να χαλαρώσει, το σίριαλ Η Έμιλι στο Παρίσι (όπως ο ίδιος έχει παραδεχτεί) να ακούει τραγούδια της Μαρινέλλας. Η κυρίαρχη τάξη αγκάλιασε τη Μαρινέλλα καθώς δεν είχε τίποτα να φοβηθεί από τον τρόπο ζωής και θεώρησης του κόσμου στον οποίο τα τραγούδια της έμμεσα παρακινούσαν.
Κάποτε η Μαρινέλλα τραγουδούσε μαζί με τον Καζαντζίδη σε λαϊκά μαγαζιά και σε πανηγύρια. Ποτέ όμως μόνη της, πάντα σεγόντο και πάντα καθισμένη στην καρέκλα. Πέρασαν χρόνια μέχρι να τραγουδήσει πρίμα και να σηκωθεί όρθια στο πάλκο (κάτι που ήδη είχε κάνει η Μαρίκα Νίνου). Και όχι μόνο να «σηκωθεί» αλλά και να παραμείνει όρθια για πάνω από μισό αιώνα. Όρθια τη βρήκε το μοιραίο εγκεφαλικό στο Ηρώδειο – ένα πικρά συμβολικό κλείσιμο μιας λαμπρής καριέρας.
Ο «μύθος Μαρινέλλα» ταιριάζει στην εξουσία. Η πολιτική, η επιχειρηματική και η μιντιακή εξουσία προσκύνησε τη Μαρινέλλα, αν και η ίδια δεν χρειάστηκε να προσκυνήσει: δεν πήγαινε στη Μύκονο για να ψυχαγωγήσει τους ισχυρούς.
Χωρίς να είναι αυτή η πρόθεσή της, η Μαρινέλλα συνέβαλε στο να «ξεβλαχέψει» το ελληνικό πάλκο
Η καλλιτεχνική διαδρομή της καθρεφτίζει τον αργό θάνατο του κλασικού λαϊκού τραγουδιού, την επικράτηση του ελαφρολαϊκού, του ιλουστρασιόν εκσυγχρονισμού. Η Μαρινέλλα κατέληξε να συμβολίζει τη «δυνατή Ελλάδα» που άφησε πίσω της το μαύρο παρελθόν. Π.χ., στο ρεπερτόριό της δεν είχε πια θέση η συλλογική πληγή της μετανάστευσης: ο ατομικός καημός, το «εγώ» είχε τον πρώτο λόγο.
Με βάση τα όσα μεταθανάτια λέγονται και γράφονται, θα έλεγε κανείς ότι η Μαρινέλλα είναι η προσωποποίηση όχι μόνο της γυναικείας χειραφέτησης αλλά και της αριστείας. Είναι αυτή που μας έβγαλε από την καθυστερημένη Ανατολή και μας οδήγησε στις λεωφόρους της Δύσης. Όπως έγραψε ένας γνωστός δημοσιογράφος: «Άλλαξε τη μορφή της νύχτας, έμπασε την Ευρώπη μέσα στα νυχτερινά μαγαζιά της Αθήνας» – εννοώντας τις υψηλές προδιαγραφές των σόου της. Σε ένα άλλο πεδίο, η Μαρινέλλα έκανε κάτι ανάλογο με ό,τι ο Πέτρος Κωστόπουλος ισχυρίστηκε πως έκανε το περιοδικό Κλικ, δηλαδή ότι «ξεβλάχεψε τους Έλληνες».
Χωρίς να είναι αυτή η πρόθεσή της, η Μαρινέλλα συνέβαλε στο να «ξεβλαχέψει» το ελληνικό τραγούδι. Όμως το έκανε με πίστη, μόχθο και πάθος. Ας την αποχαιρετήσουμε, λοιπόν, με σεβασμό είτε μας εκφράζουν τα τραγούδια που την καθιέρωσαν είτε όχι. Και ας αναλογιστούμε ότι πολλά από τα ινδάλματα που σήμερα μας «ξεβλαχεύουν», όπως ο Κωνσταντίνος Αργυρός με τον οποίο μερακλώνει η πρέσβειρα των ΗΠΑ, δεν φτάνουν τη Μαρινέλλα ούτε στο μικρό της δαχτυλάκι.
