Για πανεπιστήμια εναντίον του πολέμου
Καταδικάστηκε η επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ, ανάγκη δράσης της πανεπιστημιακής κοινότητας
Εκδήλωση με θέμα «Οι πανεπιστημιακοί ενώπιον του πολέμου» διοργάνωσε ο Σύλλογος ΔΕΠ του Παντείου Πανεπιστημίου την Τετάρτη 1 Απριλίου, με τη συμμετοχή πανεπιστημιακών από την Ελλάδα, την Κύπρο, τον Λίβανο και το Ιράν. Εισαγωγικά, ο Δ. Καλτσώνης από το Πάντειο αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία του Συλλόγου ΔΕΠ του ιδρύματος, τονίζοντας πως ο πόλεμος των ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν παραβιάζει κάθε έννοια δικαίου και ωθεί την ανθρωπότητα σε μια νέα εποχή βαρβαρότητας. Παρά τα όσα λένε οι κρατούντες, η Ελλάδα συμμετέχει κανονικά στον πόλεμο, σημείωσε. Ο Γ. Μαργαρίτης (ΑΠΘ) υπογράμμισε ότι «ο πόλεμος επέστρεψε» ως βασικό εργαλείο πολιτικής, αναδεικνύοντας ως βασικές αιτίες την υπερσυσσώρευση κεφαλαίου που απαιτεί νέα πεδία κερδοφορίας (καταστροφή/ανοικοδόμηση) και τη γεωγραφική ανατροπή των διεθνών ισορροπιών του καπιταλισμού, λόγω της ανάπτυξης της Κίνας. Υπογράμμισε την ανάγκη αποδέσμευσης από ιμπεριαλιστικές συμμαχίες (ΝΑΤΟ, ΗΠΑ, Ισραήλ και ΕΕ) και αποτροπής συμμετοχής σε πολέμους εκτός συνόρων.
Η Μ. Μενεγάκη (ΕΜΠ) αναφέρθηκε στις ολέθριες συνέπειες της στράτευσης της επιστημονικής γνώσης στους δύο παγκόσμιους πολέμους και απαντώντας στο ερώτημα αν πρέπει τα πανεπιστήμια να συμμετέχουν σε στρατιωτική έρευνα και να χρηματοδοτούνται από στρατιωτικούς συνασπισμούς εξέφρασε την αντίθεσή της, που είναι και απόφαση του Συλλόγου της. Ρόλος του πανεπιστημίου είναι να υπηρετεί το κοινό καλό, τη δημοκρατία και την ειρήνη, γι’ αυτό πρέπει να διακοπούν τέτοιες συνεργασίες. Ο Ν. Στραβελάκης (ΕΚΠΑ) ανέλυσε τις οικονομικές διαστάσεις του πολέμου, επισημαίνοντας πως οι ΗΠΑ θέλουν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους στην αγορά πετρελαίου, καθώς το κόστος παραγωγής είναι υψηλότερο σε σύγκριση με τη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία.
Ο Χεϊμπατολάχ Ναζταντιμανές, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, τόνισε ότι σύμφωνα με τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ η χρήση βίας επιτρέπεται μόνο σε περιπτώσεις αυτοάμυνας ή κατόπιν εξουσιοδότησης του Συμβουλίου Ασφαλείας, επομένως, οι ενέργειες των ΗΠΑ – Ισραήλ συνιστούν παραβίαση της απαγόρευσης της επιθετικότητας. Επεσήμανε την ευθύνη τρίτων κρατών που συνέβαλαν έμμεσα και την αδυναμία διεθνών οργανισμών να διασφαλίσουν την ειρήνη και την ασφάλεια. Υπογράμμισε, τέλος, ότι η αποτροπή της επιθετικότητας αποτελεί ανθρωπιστική αναγκαιότητα.
Τέλος, ο Ν. Κοσματόπουλος (Πανεπιστήμιο της Βηρυτού), μετέφερε την εμπειρία του από τον πόλεμο στον Λίβανο και υποστήριξε ότι δεν αρκεί η ανάπτυξη αντιπολεμικού κινήματος, αλλά απαιτείται νίκη του άξονα της αντίστασης. Το Ιράν αποτελεί στόχο των ΗΠΑ-Ισραήλ γιατί βρίσκεται παραδοσιακά στο πλάι των λαών που δέχονται την επιθετικότητά τους (Παλαιστίνη, Ιράκ, κλπ).
Οι παρεμβάσεις της ακαδημαϊκής κοινότητας στο ζήτημα του πολέμου θα συνεχιστούν, καθώς πολλοί σύλλογοι ΔΕΠ έχουν πάρει σχετικές αποφάσεις.
Λίτσα Φρυδά
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 4-5 Απριλίου 2026
