Ο κόσμος της σύγχρονης ριζοσπαστικοποίησης δεν καλύπτεται εύκολα πολιτικά και στέκεται κριτικά απέναντι σε όλα τα πολιτικά ρεύματα. Ένα μεγάλο κομμάτι του είναι διακυβευόμενο μεταξύ της ρεφορμιστικής και της επαναστατικής τάσης, αναφέρουν οι Θέσεις για την 6η συνδιάσκεψη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Με ποια πολιτική γραμμή και πράξη μπορεί να κερδίζει το ρεύμα της ανατροπής και η αντικαπιταλιστική Αριστερά;
Ενάντια στον καπιταλισμό της κρίσης και του πολέμου
Βάση για τη χάραξη πολιτικής γραμμής είναι η κατανόηση της πραγματικότητας. Οι Θέσεις για την 6η συνδιάσκεψη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ αναλύουν τις διεθνείς κι εγχώριες εξελίξεις και τη σημερινή φάση του καπιταλισμού της κρίσης και των πολέμων, όπως αναφέρουν. «Βρισκόμαστε σε μια οριακή καμπή του σύγχρονου καπιταλισμού, η οποία πυροδοτεί σειρά τάσεων και εξελίξεων. Τροφοδοτεί κρισιακά φαινόμενα, οικονομική αβεβαιότητα, οξυμένους ενδοκαπιταλιστικούς και ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, τριγμούς στους γεωπολιτικούς συσχετισμούς. Παράλληλα είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο της πολεμικής κλιμάκωσης με απρόβλεπτες συνέπειες για το παρόν και το μέλλον των λαών», αναφέρουν και ξεχωρίζουν τέσσερις αλληλένδετες εξελίξεις:
α) Πρώτα και κύρια ένταση της επίθεσης στην εργατική τάξη, ένταση της εκμετάλλευσης και όξυνση του κοινωνικού ζητήματος. β) Πρωτοφανής επίθεση σε κατακτημένες ελευθερίες και δικαιώματα και συνολικά πολιτική αντίδραση. γ) Πρωτοφανής όξυνση ενδοκαπιταλιστικών – ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, ακόμη και εντός των ίδιων στρατοπέδων και συμμαχιών. δ) Καταφυγή συχνότερα στον πόλεμο και τις πολεμικές επιχειρήσεις, διεθνής αύξηση των εξοπλισμών, στροφή προς την «πολεμική οικονομία» και ρητορική, τόσο γενικά όσο και ειδικά στην ΕΕ. «Κορυφαία έκφραση σήμερα της καπιταλιστικής βαρβαρότητας είναι η γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα», υπογραμμίζουν.
Οι Θέσεις δεν τα βλέπουν όλα μαύρα: «Ταυτόχρονα ζούμε σε μια εποχή αγώνων που γεννάνε ελπίδες για την πάλη των λαών […] Όλα δείχνουν πως η περίοδος πολέμου και κρίσης στην οποία μπαίνουμε θα είναι περίοδος κοινωνικών συγκρούσεων και εξεγέρσεων. Το ζητούμενο είναι να μετασχηματιστούν σε ανατρεπτικούς αγώνες και σε επαναστάσεις που θα αμφισβητούν τα θεμέλια του καπιταλισμού και να μην επαναλάβουμε το παρελθόν σε δυσμενέστερη εκδοχή».
Παρουσίαση των Θέσεων για την 6η συνδιάσκεψη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ
Πλησιάζουμε προς την 6η Συνδιάσκεψη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, στις 4-5 Απρίλη στην Αθήνα, ενώ πραγματοποιούνται συνελεύσεις και εκδηλώσεις των Επιτροπών πανελλαδικά. Ωστόσο η δύναμη της ρουτίνας και η σκόνη που έχει κάτσει μετά από μια μακρά περίοδο υποβάθμισης της πολιτικής συζήτησης και της συλλογικής λειτουργίας μέσα στο μέτωπο, δημιουργεί τον κίνδυνο ορισμένες πολύ ενδιαφέρουσες και προωθητικές πλευρές των Θέσεων του Πανελλαδικού Συντονιστικού Οργάνου να περάσουν χωρίς την προσοχή που τους αξίζει. Παρουσιάζουμε ορισμένες απ’ αυτές τις πλευρές:
Οι Θέσεις εκτιμούν πως «η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει μπει σε περίοδο ανεπίστρεπτης φθοράς και κλονισμού», αλλά «όσο πιο πολύ βουλιάζει στον βούρκο της ανυποληψίας τόσο πιο αδίστακτα επιτίθεται στον λαό, για την επιβολή των βάρβαρων Συμφώνων Σταθερότητας της ΕΕ και της πολεμικής οικονομίας. Βάζει στο στόχαστρο τα εργασιακά δικαιώματα». Ταυτόχρονα, «το αστικό πολιτικό σκηνικό χαρακτηρίζεται από κρίση αντιπροσώπευσης, κατακερματισμού και πολλαπλών προσπαθειών αντιδραστικής ανασυγκρότησής του. Η αδυναμία της αστικής ‘’δημοκρατικής’’ και ‘’προοδευτικής’’ αντιπολίτευσης έχει τη βάση της στη βαθιά κρίση του σοσιαλδημοκρατικού ρεύματος, η πολιτική του οποίου μοιάζει στρατηγικά με αυτή της ΝΔ». Ενώ και στον χώρο της Αριστεράς, «το κύριο χαρακτηριστικό που καθορίζει τη φυσιογνωμία του ΚΚΕ είναι η απουσία επαναστατικής στρατηγικής και τακτικής», η απουσία του «στοιχείου της εισβολής του κινήματος στο προσκήνιο, πόσο μάλλον η επαναστατική τομή». «Το ΜέΡΑ25 είναι δύναμη της σύγχρονης αριστερής σοσιαλδημοκρατίας που κινείται μέσα στο πλαίσιο της αστικής πολιτικής και της ΕΕ. Προβάλλει μια ευρωκεϋνσιανή τεχνοκρατική διαχείριση». Η ΝΕΑΡ «βρίσκεται σε κρίση γιατί επιμένει στον κυβερνητισμό και στη στρατηγική που οδήγησε και στην κρίση του ΣΥΡΙΖΑ».
Οι Θέσεις εκτιμούν πως «η κρίση της κυβέρνησης αλλά και της αστικής αντιπολίτευσης, μαζί με την άνοδο των αγώνων, δυναμώνουν την πολιτική κινητικότητα. […] Η κοινωνική διαμαρτυρία εξαπλώνεται πλατιά και εκδηλώνεται στον δρόμο. Η λαϊκή δυναμική συχνά δεν βρίσκει συνέχεια, δεν κλιμακώνεται τόσο σε επίπεδο διεκδικήσεων, μορφών, αλλά και πολιτικά. Ο κόσμος του αγώνα επηρεάζεται από τον αρνητικό πολιτικό συσχετισμό, τον κατακερματισμό των αντικαπιταλιστικών δυνάμεων, καθώς και την έλλειψη πολιτικής πρότασης και διεξόδου».
Γι’ αυτό «η κατάσταση βάζει άλλες απαιτήσεις στην αντικαπιταλιστική και επαναστατική αριστερά. Η ίδια η βαρβαρότητα της επίθεσης προκαλεί αντιστάσεις, αλλά και τάσεις αριστερόστροφης ριζοσπαστικοποίησης, καθώς όλο και περισσότεροι/ες συνειδητοποιούν πως απέναντι στη σκληρή επίθεση του κεφαλαίου απαιτείται μια μαχητική απάντηση», σημειώνεται. «Η αναγκαία αντεπίθεση του εργατικού λαϊκού κινήματος και των μαχόμενων δυνάμεων της αριστεράς χρειάζεται μια σύγχρονη αντικαπιταλιστική πρόταση που θα συμβάλλει σε ρήγματα και στην ήττα της αστικής πολιτικής και θα ανοίξει μια νέα σελίδα στην προοπτική της επαναστατικής ανατροπής», τονίζουν οι Θέσεις.
Με βάση τα παραπάνω η ΑΝΤΑΡΣΥΑ θέτει τους εξής αλληλένδετους πολιτικούς στόχους: Μαζικό εργατικό και λαϊκό ξεσηκωμό για ψωμί, δουλειά, ελευθερία, ειρήνη. Ανατροπή της αντεργατικής, πολεμικής, αντιδημοκρατικής εκστρατείας του κεφαλαίου, της πολεμικής οικονομίας και των Προγραμμάτων Σταθερότητας. Ανατροπή της αντιλαϊκής πολιτικής και της κυβέρνησης της ΝΔ, πάλη ενάντια στην συναινετική πολιτική της κοινοβουλευτικής «αντιπολίτευσης» και στην ακροδεξιά. Πολιτικό μέτωπο συσπείρωσης των δυνάμεων της ανεξάρτητης αντικαπιταλιστικής αντιιμπεριαλιστικής επαναστατικής, κομμουνιστικής αριστεράς. Συνολικός αντικαπιταλιστικός αγώνας για την επαναστατική ανατροπή και για μια σοσιαλιστική και κομμουνιστική κοινωνία.
«Όλα τα παραπάνω προϋποθέτουν: Ένα πρόγραμμα πολιτικών στόχων πάλης που υπερασπίζουν τα εργατικά συμφέροντα σήμερα, και συγκρούονται με τις κεντρικές επιδιώξεις της κυρίαρχης πολιτικής. Ένα κίνημα που θα ξεπερνάει την αθλιότητα του υποταγμένου συνδικαλισμού και τα όρια της διαχειριστικής και ρεφορμιστικής αριστεράς. Αλλά και μια αριστερά, που σηκώνει το γάντι της αντιπαράθεσης με τον βάρβαρο, πολεμικό και δολοφονικό καπιταλισμό της εποχής μας και παλεύει για την επαναστατική αλλαγή του κόσμου.
Κρίσιμο ζήτημα και ερώτημα είναι το ποια πολιτική πρόταση θα πάρει προβάδισμα στην αριστερά; Η επανάληψη του αντινεοφιλελεύθερου μετώπου που δοκιμάστηκε και απέτυχε, με την μορφή του αντιακροδεξιού μετώπου που προβάλλεται τώρα; Το «όλοι μαζί για να φύγει ο Μητσοτάκης» που προβάλλουν ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑΡ; Το νέο κόμμα Τσίπρα; Η λογική του κόμματος που συνεχώς «συγκεντρώνει δυνάμεις» αποφεύγοντας τις αναγκαίες πολιτικές ρήξεις με το σύστημα, όπως κάνει το ΚΚΕ; Ή μια σύγχρονη αντικαπιταλιστική κομμουνιστική πρόταση που θα συμβάλει στην ήττα της αστικής πολιτικής και θα ανοίξει μια νέα σελίδα στη προοπτική της επαναστατικής ανατροπής;
Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ «λογοδοτεί» σε αυτή την αναγκαιότητα. Με αυτή την ευθύνη απευθύνει κάλεσμα για την ανασυγκρότηση της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς και την αντεπίθεση ενός πολιτικά ανατρεπτικού εργατικού-λαϊκού κινήματος.
Σήμερα οι χαώδεις κοινωνικές αντιθέσεις δένονται πιο βαθιά με τον πυρήνα των εκμεταλλευτικών σχέσεων του καπιταλισμού και την αντικαπιταλιστική πάλη
Γιατί όμως η αναγκαία απάντηση σε πολιτικό επίπεδο είναι το αντικαπιταλιστικό μέτωπο; «Σήμερα οι χαώδεις κοινωνικές αντιθέσεις δένονται πιο βαθιά με τον πυρήνα των εκμεταλλευτικών σχέσεων του καπιταλισμού και για αυτό οι λύσεις δένονται πιο βαθιά με τους αντικαπιταλιστικούς στόχους πάλης και την προοπτική της ανατροπής του συστήματος», σημειώνουν οι Θέσεις. Πάρτε για παράδειγμα την τιμή του ρεύματος: Απαιτείται κατάργηση των χρηματιστηρίων ενέργειας και της πολιτικής της ΕΕ, των συμφωνιών με τις ΗΠΑ και πέρασμα στο δημόσιο του τομέα ενέργειας, καταργώντας την ιδιοκτησία των μονοπωλίων χωρίς αποζημίωση.
Είναι απαραίτητο «ένα αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα πάλης, που υπερασπίζεται τα λαϊκά εργατικά δικαιώματα, έρχεται σε ρήξη με τις κεντρικές επιλογές του συστήματος και συγκεντρώνει δυνάμεις για την επαναστατική αλλαγή της κοινωνίας. Ένα πρόγραμμα αγώνα που μπορεί να υλοποιηθεί στο σύνολό του, όχι από κάποια ‘’αριστερή κυβέρνηση’’, αλλά από την εξουσία της εργατικής τάξης και των συμμάχων της». Οι Θέσεις περιλαμβάνουν συγκεκριμένη πρόταση ενός τέτοιου προγράμματος πάλης.
«Ο άμεσος αντικαπιταλιστικός πολιτικός αγώνας είναι ανάγκη να δεθεί με τη σύγχρονη σοσιαλιστική-κομμουνιστική προοπτική. Γιατί η τελική και οριστική απάντηση στα γιγαντιαία αδιέξοδα και τις φρικαλεότητες του καπιταλισμού είναι μια άλλη κοινωνία βασισμένη στην εργατική εξουσία και δημοκρατία και την κοινωνική ιδιοκτησία, στην αντιμετώπιση της φύσης σαν ‘’ανόργανο σώμα’’ του ανθρώπου, την κατάργηση του καταμερισμού της εργασίας, κάθε εκμετάλλευσης και καταπίεσης», σημειώνουν οι Θέσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η τοποθέτηση, πως όχι μόνο δεν αρκεί αλλά αποτελεί εμπόδιο στην αναγκαία ανατρεπτική / αντικαπιταλιστική ενότητα το «αντιδεξιό μέτωπο», ο περιορισμός των στόχων αποκλειστικά στην πάλη ενάντια στην κυβέρνηση της ΝΔ ή ακόμα και ενάντια στον «Μητσοτάκη», ξεχνώντας τη συναίνεση του αστικού πολιτικού συστήματος και της λεγόμενης «δημοκρατικής» αντιπολίτευσης. Μια τέτοια λογική μπορεί να ενσωματώνεται εύκολα τόσο σε ένα πλατύ αντιδεξιό μέτωπο όσο και στην ακροδεξιά δημαγωγία. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ και το αντικαπιταλιστικό μέτωπο μαζί με τον στόχο ανατροπής της κυβέρνησης της ΝΔ, που τον θέτει ρητά, θέτει και την ανατροπή του συνόλου της πολιτικής της, του αστικού κομματικού συστήματος, όπως και την πολιτική του κεφαλαίου, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Είμαστε αντίθετοι στην λογική των «λαϊκών μετώπων», στη νέα διαχωριστική γραμμή μεταξύ «δεξιάς-ακροδεξιάς» και «δημοκρατικού καπιταλισμού-αντιΤραμπισμού», υπογραμμίζεται.
Η συνεισφορά και τα προβλήματα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ
Το έλλειμμα λειτουργίας των Επιτροπών και της κοινής πάλης
Οι Θέσεις αναδεικνύουν τη συνεισφορά της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, τόσο την περίοδο των αντιμνημονιακών αγώνων, όσο και τα προηγούμενα χρόνια, όταν σε «δύσκολες και πρωτότυπες συνθήκες, τοποθετήθηκε σωστά πάνω σε κύριες διαχωριστικές γραμμές που έθεσε η αστική στρατηγική» (Μακεδονικό, ΑΟΖ κι ελληνοτουρκικά, πανδημία, Ουκρανία, κλιματική κρίση, ρατσισμός κ.α.), όταν «η υπόλοιπη αριστερά κινήθηκε σε λογική συναίνεσης και εντός της κυρίαρχης αστικής αφήγησης […] Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ πρόβαλε το αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα πάλης σε συνολικό πολιτικό επίπεδο. Προσπάθησε να το συνδέσει με την ‘’αντικαπιταλιστική ανατροπή’’, δηλαδή με μια τομή επαναστατικού προσανατολισμού. Συνέβαλε καθοριστικά να ξεπεραστούν τόσο τα ‘’μίνιμουμ προγράμματα’’, όσο και η άρνηση ανατρεπτικών στόχων δια της ‘’φυγής στο μέλλον’’, που και τα δύο οδηγούν στην ενσωμάτωση».
Ωστόσο δεν κρύβουν τα προβλήματα. «Τα τελευταία χρόνια η ΑΝΤΑΡΣΥΑ και συνολικά το κοινωνικό και πολιτικό αντικαπιταλιστικό ρεύμα, βρίσκονται σε κρίση και υποχώρηση». H πολιτική πρόταση παραμένει αδύναμη ως προς τη σύνδεσή της με την εργατική εξουσία και την επαναστατική προοπτική, ενώ το αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα δεν μεταφράζεται σε συγκεκριμένο και μάχιμο πολιτικό πρόγραμμα, που να συγκροτεί δυνάμεις.
Επίσης, «εκφράζονται αποκλίνουσες γραμμές σε σημαντικά ζητήματα, παρά τις συλλογικές αποφάσεις, όπως: Η στάση απέναντι στα ρεφορμιστικά ρεύματα, στο εργατικό κίνημα, στο αντιφασιστικό, η στάση στο δεύτερο γύρο των δημοτικών-περιφερειακών εκλογών. Προβληματικές είναι και οι αποκλίνουσες τακτικές στο φοιτητικό κίνημα καθώς και στο αντιρατσιστικό. Συχνά, διαπιστώνεται αδυναμία κοινών πρωτοβουλιών ακόμα και σε θέματα που υπάρχει συμφωνία, όπως το αντιπολεμικό κ.α.». Ταυτόχρονα, η μη λειτουργία των τοπικών και κλαδικών επιτροπών οδηγεί σε ένα μοντέλο συγκρότησης «από τα πάνω» που δεν επιτρέπει την πραγματικά πλατιά και δημοκρατική συζήτηση, την υλοποίηση και έλεγχο των αποφάσεων και των οργάνων.
Ενάντια στη στασιμότητα, για ένα βήμα συσπείρωσης
Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, παρά τα προβλήματα, αποτελεί έναν πολιτικό χώρο αναφοράς με ευρύτερη αναγνώριση. Η κατοχύρωση σε υπαρκτή πολιτική δύναμη στην κοινωνία, το γεγονός ότι αποτελεί σημείο πολιτικής αναφοράς ενός μαχόμενου, ανατρεπτικού δυναμικού είναι θετική παρακαταθήκη. Απορρίπτουμε μια λογική «στασιμότητας» και επιδιώκουμε ένα νέο βήμα, μια πρόταση συντεταγμένης πορείας για συσπείρωση νέων δυνάμεων στην κατεύθυνση του αντικαπιταλιστικού μετώπου, τονίζουν οι Θέσεις.
Και υπογραμμίζουν: «Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ καλείται το επόμενο διάστημα να συμβάλει στην ευρύτερη συσπείρωση ενός αριστερού, αντικαπιταλιστικού, αντί-ΕΕ δυναμικού. Η 6η συνδιάσκεψη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ πρέπει να βάλει τον στόχο της ανασυγκρότησης της αντικαπιταλιστικής αριστεράς και του πολιτικού της μετώπου στις νέες συνθήκες, να συμβάλει θετικά και προωθητικά στην υπέρβαση της κρίσης της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και τη συσπείρωση της αντικαπιταλιστικής-επαναστατικής Αριστεράς. Να αναλάβει πρωτοβουλίες για ένα νέο ανώτερο αντικαπιταλιστικό πολιτικό μέτωπο. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ θα κριθεί το επόμενο διάστημα από την συνεισφορά της σε αυτή την πορεία».
«Είμαστε ενάντια τόσο στον κατακερματισμό όσο και σε μίνιμουμ ενότητες χωρίς πολιτική αξιοπιστία και προοπτική. Το επόμενο διάστημα θα αναλάβουμε πρωτοβουλίες, για την ανασυγκρότηση και την ενότητα της κοινωνικής και πολιτικής ανατρεπτικής και αντικαπιταλιστικής αριστεράς πάνω στην βάση του αντικαπιταλιστικού προγράμματος. Δεν επιζητούμε φαντασιακές ενότητες σε minimum πολιτικά πλαίσια, ούτε μια λογική στασιμότητας, μίζερης διαχείρισης ή συγκόλλησης οργανώσεων χωρίς ουσιαστική συμφωνία», υπογραμμίζεται. «Τώρα, είναι η στιγμή να γίνει ένα βήμα, ενότητας, διαλόγου, προγραμματικής σύγκλισης, και συστηματικής κοινής δράσης. Να γίνει ένα βήμα για ισχυρή, ενωτική, ανεξάρτητη αντικαπιταλιστική αριστερά. Όπου έγιναν τέτοιες επιλογές φάνηκε ότι το ρεύμα αυτό υπάρχει και είναι ικανό να δίνει και να κερδίζει μάχες».
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 21-22 Μαρτίου 2026
