Δημήτρης Σταμούλης
Το νέο μοντέλο εργασίας «κρύβει» συμβασιούχους και εργολαβικούς των 500 ευρώ
Ο Α. Τσίπρας μιλώντας πέρσι το καλοκαίρι μέσα από το εργοστάσιο της Παπαστράτος στον Ασπρόπυργο, μετά την ολοκλήρωση επένδυσης ύψους 300 εκατ. ευρώ και τη μετατροπή του σε αποκλειστική μονάδα παραγωγής θερμαινόμενων ράβδων καπνού, έκανε λόγο για «ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία» εξαίροντας το εργασιακό της περιβάλλον. Οι εργοδότες της ελληνικής θυγατρικής της Philip Morris, προ ημερών, μίλησαν για «πρωτοποριακό μοντέλο λειτουργίας» αναφερόμενοι στη νέα συμφωνία με το επιχειρησιακό σωματείο για το ωράριο, ομολογώντας παράλληλα το στόχο τους: «Θέλαμε την ολοκληρωτική συμμετοχή (σ.σ. ή μήπως υποταγή;) των εργαζομένων στο νέο μας εγχείρημα και αυτό δεν μπορούσε να γίνει έχοντάς τους απέναντί μας παρά μόνο δίπλα μας», σημείωσε ο Γενικός Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού της Παπαστράτος. Οι εργαζόμενοι «ξεχνούν» το 5ήμερο, θα δουλεύουν κάθε μέρα (διαδοχικά 4 εργάσιμες, 2 ρεπό), και σαββατοκύριακα, στα τμήματα παραγωγής, με «τυράκι» μια μεσοσταθμική μείωση του χρόνου εργασίας κατά περίπου 7%.
Μέχρι πρότινος που η μονάδα παρήγαγε συμβατικά τσιγάρα, οι βάρδιες δούλευαν πενθήμερο και σε ελάχιστες περιπτώσεις υπερωριακά κάποια Σάββατα. Αυτά τα δεδομένα όμως ανατρέπονται εκ βάθρων με τη νέα επένδυση. Όπως δήλωσε το ίδιο εργοδοτικό στέλεχος, «ένας από τους αναγκαίους παράγοντες για να μπορέσει να γίνει η επένδυση στην Ελλάδα, ήταν και η μετατροπή του σε ένα εργοστάσιο συνεχούς λειτουργίας, δηλαδή παραγωγής επί 7 μέρες την εβδομάδα και όχι 5 όπως ήταν». Σύμφωνα με δηλώσεις στο Πριν του Λ. Τράκα, προέδρου της Ομοσπονδίας Εργαζομένων στην Καπνοβιομηχανία, υπήρξαν πολύμηνες διαπραγματεύσεις με το επιχειρησιακό σωματείο σχετικά με το νέο καθεστώς εργασίας που θα αφορούσε τόσο το υφιστάμενο προσωπικό όσο και τους περίπου 400 νέους εργαζόμενους που έχει ανακοινώσει ότι θα προσλάβει η εταιρεία για τις ανάγκες της παραγωγής η οποία κλιμακωτά από τα 4 δισ. ράβδων καπνού το 2018, θα ανέλθει σε 20 δισ. το 2020. Το σωματείο συμφώνησε τελικά στο μοντέλο «4-2» (σε ενάμιση μήνα, 4 εβδομάδες 40ωρο και δύο 32ωρο).
Δεν ήταν όμως αυτή και η αρχική πρόθεση της εργοδοσίας. Ο Κ. Νικολόπουλος, μέλος ΔΣ του επιχειρησιακού σωματείου με της ΔΑΣ (ΠΑΜΕ), μιλώντας στο Πριν, είπε πως το πιλοτικό ωράριο που πήγε αρχικά να εφαρμόσει η εταιρεία περιλάμβανε επτά συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες και δύο 12ωρα το μήνα για να καλυφθούν τα κενά στην παραγωγή. Ωστόσο υπήρξαν αντιδράσεις λόγω της μεγάλης εντατικοποίησης και της πλήρους ανατροπής του καθεστώτος εργασίας. Όπως σημείωσε, «σε αίτημα εργαζομένων να συγκληθεί συνέλευση, η πλειοψηφία του σωματείου αρνήθηκε κι έτσι προχωρήσαμε σε συλλογή των απαιτούμενων υπογραφών που οδήγησε σε συνέλευση». Η εξέλιξη αυτή θορύβησε την εταιρεία που σε συναντήσεις με τους εργαζόμενους, λαμβάνοντας υπόψη τις αντιδράσεις, τελικά σταμάτησε το σκληρό πιλοτικό πρόγραμμα, και με την αρωγή του σωματείου, «έπεισε» την πλειοψηφία των εργαζομένων ότι το νέο μοντέλο παραγωγής είναι «μονόδρομος».
Τι ακριβώς όμως ισχύει με τη νέα συμφωνία; Το πρώτο ζήτημα που δρομολογεί το νέο καθεστώς είναι η κατάργηση της κυριακάτικης αργίας για το σύνολο των εργαζομένων στην παραγωγή, που σήμερα είναι 830 και μαζί με τις 400 νέες προσλήψεις, θα υπερβούν τους 1250. Υπολογίζεται ότι με το «4-2», τα εργάσιμα σαββατοκύριακα θα είναι περίπου 40, ενώ τα «ελεύθερα» μόλις 10, δηλαδή οι εργαζόμενοι δεν θα έχουν ελεύθερο χρόνο με την οικογένειά τους, όλος τους ο βίος θα είναι υποταγμένος στην εργασία για το «καλό της εταιρείας». Ο Λ. Τράκας αντέτεινε ότι έτσι οι εργαζόμενοι θα έχουν μια έμμεση αύξηση εισοδήματος λόγω υπερωριών τα σαββατοκύριακα, προσθέτοντας πως «διασφαλίσαμε τις υφιστάμενες θέσεις εργασίας αλλά και την πρόσληψη νέων συναδέλφων δεδομένου ότι το συμβατικό τσιγάρο γνωρίζει συρρίκνωση και εάν δεν υπήρχε η νέα επένδυση, η επιβίωση του εργοστασίου με το σύνολο των εργαζομένων θα τίθετο σε αμφισβήτηση».
Ωστόσο δεν είναι όλα …ρόδινα στην Παπαστράτος, καθώς ανθούν ελαστική εργασία και απολύσεις συμβασιούχων. Για να υπογραφεί η συμφωνία, η εργοδοσία έθεσε τους όρους της: Πρώτον, οι συμβασιούχοι που απασχολούνται να αυξηθούν από 25% σε 35% του προσωπικού. Όχι τυχαίο, καθώς αμείβονται πολύ λιγότερο από το «μόνιμο» προσωπικό χωρίς το επίδομα βαριάς ανθυγιεινής εργασίας (είναι ενσωματωμένο στο μισθό τους). Δεύτερο, το επίδομα νυχτερινής βάρδιας μειώνεται από 35% σε 30%. Επίσης, μέσα στις πολυδιαφημισμένες νέες προσλήψεις υπάρχουν και εργολαβικοί εργαζόμενοι των 500 ευρώ (π.χ. μηχανολογική συντήρηση), σε πολλές περιπτώσεις, θέσεις μονίμων υποκαθιστούνται από «πρακτικάριους», ενώ πρόσφατα αρκετοί συμβασιούχοι απολύθηκαν αν και κάποιοι επαναπροσλήφθηκαν. Ασφαλώς στο άμεσο μέλλον, θα αποκαλυφθούν περισσότερα για τις προθέσεις της εργοδοσίας.
