Γιώργος Παυλόπουλος
Οι εξελίξεις οδηγούν οριστικά στο συμπέρασμα ότι οι δύο σημαντικότεροι αν εξελίξει πόλεμοι αποτελούν συγκοινωνούντα δοχεία, με το υγρό που κυκλοφορεί μέσα τους να πηγάζει από τους αδυσώπητους ανταγωνισμούς στον καπιταλισμό της εποχής μας.
Η πρόσφατη επίθεση που πραγματοποίησε η Ουκρανία στην Κασπία Θάλασσα, με στόχο πλοία τα οποία, όπως τουλάχιστον αναφέρουν οι σχετικές πληροφορίες, μετέφεραν στρατιωτικό υλικό και άλλα εμπορεύματα ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία, καθώς και η αντίδραση που υπήρξε από την Τεχεράνη και τη Μόσχα, με ευθεία απειλή προς το Κίεβο για αντίποινα, έκαναν πολλούς να ισχυριστούν ότι τα δύο μεγάλα πολεμικά μέτωπα έχουν πλέον αρχίσει να συγκλίνουν. Και μάλιστα, με ορατό τον κίνδυνο να συγχωνευθούν τελικώς σε ένα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται – πρακτικά, τη μετατροπή των εν εξελίξει (και των εν αναμονή) συγκρούσεων σε ένα παγκοσμίων διαστάσεων πόλεμο.
Από αυτή την άποψη, δεν είναι τυχαία η συγκυρία στην οποία πραγματοποιήθηκαν οι συγκεκριμένες επιθέσεις: λίγο πριν ο Ζελένσκι διαβεί για πολλοστή φορά την πόρτα του Λευκού Οίκου προκειμένου να συναντηθεί με τον Τραμπ – όπως έκανε και ο Νετανιάχου, μιάμιση ώρα αργότερα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, με άλλα λόγια, συνομίλησε διαδοχικά με τους βασικούς του εταίρους στα δύο μεγαλύτερα πολεμικά μέτωπα, καθώς δείχνει να συνειδητοποιεί οριστικά ότι ο αντίπαλος είναι κοινός και δεν έχει την πολυτέλεια να επιλέγει τον Περσικό, αφήνοντας εκτός κάδρου την Ουκρανία – ή το αντίστροφο. Είναι το σενάριο, άλλωστε, που υποστήριζε σθεναρά μέχρι τον θάνατό του και ο «πρύτανης του πολέμου» στην Ουάσιγκτον, ο γερουσιαστής Γκρέιαμ, στον οποίο απέτισαν φόρο τιμής Τραμπ, Ζελένσκι και Νετανιάχου.
«Οι περιφερειακές διενέξεις και οι λανθασμένοι υπολογισμοί εκ μέρους των μεγάλων δυνάμεων μπορούν να αποτελέσουν ένα θανάσιμο συνδυασμό»
Δεν χρειαζόταν, βεβαίως, να μεσολαβήσουν οι παραπάνω εξελίξεις για να καταλάβουμε τι πραγματικά συμβαίνει. Εδώ και καιρό, υπάρχουν όχι απλώς ενδείξεις, αλλά σαφέστατες αποδείξεις για το γεγονός ότι πρόκειται για συγκοινωνούντα δοχεία: Τα αμερικανικά όπλα πρωταγωνιστούν στον πόλεμο του Περσικού, στον οποίο εμπλέκονται άμεσα 12 χώρες, καθώς και στη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού, ενώ εξακολουθούν να παίζουν καθοριστικό ρόλο και στην Ουκρανία (έστω και αγορασμένα από τους Ευρωπαίους). Το Ιράν αντιστέκεται και ανταποδίδει τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, υποστηριζόμενο ποικιλοτρόπως από τη Ρωσία – την οποία, με τη σειρά του, συνδράμει από την πρώτη σχεδόν στιγμή στα μέτωπα της Ουκρανίας. Στα τελευταία, επίσης, έχουν ολοένα πιο ενεργή συμμετοχή το ΝΑΤΟ και η ΕΕ, που στήνουν πολεμικές κοινοπραξίες με τον Ζελένσκι και αναμένουν την ευκαιρία να εκστρατεύσουν και στη Μέση Ανατολή (έτσι κι αλλιώς εμπλέκονται ήδη πολιτικά και οικονομικά).
Η Κίνα, από την πλευρά της, στηρίζει ανεπισήμως αλλά πολύ ουσιαστικά τόσο τον Πούτιν όσο και την Τεχεράνη. Κάτι ανάλογο κάνει το καθεστώς της Βόρειας Κορέας, με έμψυχο και άψυχο υλικό – την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση της Νότιας είναι γνωστό ότι εξοπλίζει το Κίεβο. Κάπως έτσι δε, η νοητή γραμμή που ενώνει την Ουκρανία με τον Περσικό, διασχίζοντας ένα μεγάλο κομμάτι γης από τη Μαύρη Θάλασσα ως την Κασπία και από τη νοτιοανατολική Μεσόγειο ως την Ερυθρά και το Ορμούζ, επεκτείνεται πλέον εμφανώς προς Ανατολάς, με τάση να καταλήξει στον Ειρηνικό. Εκεί όπου το Πεκίνο και η ηγεσία της Κίνας γνωρίζουν πως δεν θα καταφέρουν για πολύ ακόμη να εμφανίζονται ως υπερασπιστές της ειρήνης και του διεθνούς δικαίου και να μένουν «αγρατζούνιστοι».
Όλοι συνειδητοποιούν, άλλωστε, ότι εκεί θα κριθούν τελικώς τα πάντα. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τόσο η Κίνα όσο και οι ΗΠΑ προετοιμάζονται ενεργά για ένα μεταξύ τους πόλεμο. Αμφότερες οι χώρες, όμως, δείχνουν την ίδια στιγμή να καταβάλουν προσπάθειες ώστε ο ανταγωνισμός τους να μην εξελιχθεί σε απευθείας σύγκρουση. Αυτό είναι ενθαρρυντικό – ωστόσο, δεν εγγυάται ότι το ξέσπασμα ενός ακόμη παγκόσμιου πολέμου είναι απίθανο. Όπως απέδειξε η ιστορία του 20ου αιώνα, οι περιφερειακές διενέξεις και οι λανθασμένοι υπολογισμοί εκ μέρους των μεγάλων δυνάμεων μπορούν να αποτελέσουν ένα θανάσιμο συνδυασμό», σημειώνει πολύ εύστοχα ο εκ των «γκουρού» των Financial Times, Μάρτιν Γουλφ.
Καθώς, λοιπόν, ελάχιστα πλέον κομμάτια λείπουν από το παζλ και δεν χωράει αμφιβολία ότι η τελική εικόνα του θα είναι φρικιαστική, οι επιλογές και τα διλήμματα διαγράφονται μπροστά σε όλους πεντακάθαρα. Είμαστε ήδη στην ώρα που καθένας και καθεμία καλείται να αποφασίσει με ποιους θα πάει και ποιους θα αφήσει.
