Ο Ιούνιος είναι από τα ’70s ο μήνας που συνδέεται με την Υπερηφάνεια. Μέσα από μια λαμπρή διαδρομή αγώνων η ΛΟΑΤΚΙΑ κοινότητα έχει καταφέρει να διεκδικεί ορατότητα ακόμη και στις πιο σκοτεινές εποχές. Εξάλλου στη φύση το φως πάντα βρίσκει τον δρόμο του. Και κάπως έτσι εντοπίσαμε σε TikTok και Instagram, τον υπέροχο Παντελή.
Ο… arkoudopoulos, μέσω των αυθόρμητων βίντεό του, σχολιάζει την πολιτική επικαιρότητα καυστικά και πολύπλευρα, με διάθεση να πείσει όσους νιώθουν αδύναμοι να μην φοβούνται, αλλά να μελετήσουν για να μάθουν και να διεκδικήσουν. Άλλωστε αυτά κάνει και ο ίδιος. Έτσι δέχτηκε με μεγάλη χαρά να μιλήσει στο Πριν για όσα τα social media μπλοκάρουν, σε μια περίοδο νέων πολέμων, ρατσισμού και ομοφοβίας.
Συνέντευξη στον Γιώργο Τζίμα
Ακούγεται καμιά φορά πως το να δηλώνεις περήφανα ΛΟΑΤΚΙΑ είναι πλέον περιττό. Είναι όμως έτσι;
Μιλώντας για την ομοφοβία, διάβασα πρόσφατα για τον όρο «ομοαρνητισμός». Ότι πολλές δηλώσεις που γίνονται απέναντι (ή και εντός) στην ΛΟΑΤΚΙΑ+ κοινότητα, υποστηρίζουν δήθεν ότι δεν προέρχονται από φόβο για αυτήν, απλώς αρνούνται ότι στη σημερινή εποχή υφίστανται πλέον τέτοιες διακρίσεις. Είναι οι φωνές που σου λένε «έλα μωρέ, τι άλλες κατακτήσεις θέλετε; Τι ακριβώς περνάτε;». Κι όμως, στη χώρα μας, πριν 15 μέρες μια τρανς γυναίκα χτυπήθηκε και σύρθηκε από αυτοκίνητο στο δρόμο, πριν μια βδομάδα ένα ομοφυλόφυλο αγόρι χλευάστηκε και κακοποιήθηκε στο Ζάππειο, για να μην μιλήσουμε για όσα δεν ειπώνονται από την καθημερινότητα στη δουλειά και στο σπίτι ή πόσο μάλλον για τις γυναικοκτονίες…
Στο καπιταλισμό τίποτε δεν παρέχεται. Το να έχουμε αυτόν τον τρόπο σκέψης με ενοχλεί, με τριγκάρει. Ιστορικά αγωνιστήκαμε και διεκδικήσαμε. Δεν μας χαρίστηκε κάτι!
Ο φασισμός και η ομοφοβία αναβλύζουν από το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα και για αυτό θα πρέπει να γίνουμε όσο πιο ορατοί γίνεται, για να μην πω και όσο πιο προκλητικοί! Γιατί αυτό είναι μια πολιτική θέση απέναντι τόσο απέναντι στον Τραμπ, όσο και στην ελληνική Δεξιά και τους αντίστοιχους πολιτικούς χώρους.
Υπάρχουν ιστορικές κατακτήσεις βέβαια. Όμως οι όποιες κατακτήσεις έχουν έρθει, έχουν έρθει από εμάς επειδή δεν σταματήσαμε να αγωνιζόμαστε! Ιστορικά αγωνιστήκαμε και διεκδικήσαμε, όπως μαθαίνουμε να κάνουμε μια ζωή. Δεν μας χαρίστηκε τίποτα. Η εξέγερση του Stonewall τον Ιούνιο του ’69, με τις συγκρούσεις των ΛΟΑΤΚΙΑ διαδηλωτών με την αστυνομία, νοηματοδότησε μια νέα πορεία πάλης για τα δικαιώματά μας μέχρι σήμερα. Για τον τρόπο που μας αντιλαμβάνεται πλέον η κοινωνία, όποιος κι αν είναι αυτός ο τρόπος. Είτε μας ανέχεται, είτε μας αποδέχεται και μας χωρά, είτε όχι. Ακόμη και σήμερα, όμως, καμία από αυτές τις επιλογές όμως εμάς δεν πρέπει να μας ικανοποιεί. Γιατί ούτε εμείς αποδεχόμαστε την ετεροκανονική κοινωνία. Έχουμε ανάγκη τον σεβασμό, την ελευθερία, τα πλήρη και ίσα δικαιώματα σε μια κοινωνία ισότητας για κάθε άνθρωπο. Οπότε όχι απλά δεν είναι περιττό, είναι απόλυτα αναγκαίο.
Υπάρχει μια τάση εμφάνισης «προοδευτικών» κυβερνήσεων αλλά και εταιριών που προβάλλουν ότι υποστηρίζουν τα δικαιώματά μας, ειδικά στην ΕΕ και κατά τον μήνα Pride. Πόσο πραγματική είναι η στάση αυτή;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι κυβερνήσεις της δεν μας παρέχουν τίποτε επειδή το θέλουν. Αναγκάζονται από τους αγώνες μας. Στο καπιταλισμό τίποτε δεν παρέχεται. Το να έχουμε αυτόν τον τρόπο σκέψης με ενοχλεί, με τριγκάρει. Εξάλλου οι διεκδικήσεις για τα ΛΟΑΤΚΙΑ άτομα ούτε αρχίζουν και τελειώνουν στα Pride, ούτε περιορίζονται μόνο στην ίδια την κοινότητα και τα ζητήματα φύλου και σεξουαλικότητας. Κι αυτή η αντίληψη γύρω από την εμπορευματική και ατομική οπτική των δικαιωμάτων που προωθείται από τις κυβερνήσεις αφορά τα προνομιούχα άτομα της ΛΟΑΤΚΙΑ κοινότητας και γενικότερα όσα έχουν οικονομική δυνατότητα, ένα σπίτι για support, ακαδημαϊκή μόρφωση, δυνατότητες ανέλιξης.
Ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής θα προσαρμοστεί στην εποχή και για αυτό γίνεται προσπάθεια μετατροπής της «ΛΟΑΤΚΙΑ εικόνας» σε φουλ corporate. Οι αγώνες μας δεν έχουν σχέση με αυτό. Έχουν σχέση με τις ζωές μας, την καθημερινότητά μας, την εργασία μας, το δρόμο. Με το αν ένα παιδί μπορεί να πει στην οικογένειά του ότι είναι ομοφυλόφιλο ή ότι είναι τρανς. Με το να μη φοβάται να πάει σε μια οικογενειακή συγκέντρωση επειδή δεν είναι αποδεκτό. Με το αν υπάρχουν δημόσιες δωρεάν παροχές στην παιδεία και την υγεία. Με το να μην προσπαθεί κανείς να αλλάξει για να τον προσλάβουν σε μια δουλειά. Με το μια τρανς γυναίκα να μπορεί να κυκλοφορήσει στον δρόμο ελέυθερη!
Να μην ξεχνάμε επίσης ότι η πατριαρχία λοιδωρεί περισσότερο τα άτομα που εκφράζουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο τη θηλυκή πλευρά τους. Από τις τρανς γυναίκες που έχουν «ακυρώσει» την «αρρενωπή-ανδρική» τους πλευρά κι έχουν επιλέξει την «θηλυκή-γυναικεία» τους υπόσταση, τις τιμωρούν ή δεν τις αναγνωρίζουν, ως τα ομοφυλόφυλα αγόρια που δεν ικανοποιούν το απόλυτο πρότυπο του αρρενωπού άντρα και χλευάζονται.
Πώς θα μπορούσαμε να συγκροτήσουμε ένα διαφορετικό αφήγημα για την ανάπτυξη των κοινωνικών σχέσεων, την φιλία, τον έρωτα;
Μες στον καπιταλισμό; Δύσκολα! Αυτό συνολικά θα μπορούσε να συμβεί έξω από το καπιταλιστικό σύστημα και με σβήσιμο της πατριαρχίας. Το ζήτημα είναι βαθύτερο, γιατί, όπως όλα δυστυχώς μετριούνται, έτσι υπολογίζεται και η αξία του κάθε ΛΟΑΤΚΙΑ ατόμου! Θέση εργασίας, οικονομική κατάσταση, στάτους και εικόνα στα μάτια… του κόσμου! Πρέπει να μας υπενθυμίζουμε συνεχώς πως η αξία μας δεν έχει να κάνει με το πόσο είμαστε παραγωγικοί ή εξυπηρετικοί για αυτούς και το σύστημά τους.
Σις πρώτες μου ομοερωτικές σχέσεις δεχόμουν συχνά την ερώτηση «Ποιος είναι ο άντρας και ποιος η γυναίκα»… Αυτή η πατριαρχική αντίληψη για τους ρόλους στις σχέσεις χρειάζεται να αρθεί ριζικά.
Δυστυχώς αυτό περνάει και στη λειτουργία των σχέσεων. Αλλά ακόμη και ως προς την έμφυλη πτυχή τους, αν και έχουν γίνει κοινωνικά κάποια μικρά βήματα, ουσιαστική πρόοδος δεν έχει υπάρξει! Γιατί όσο συντηρούμε τις σχέσεις στα πλαίσια της πατριαρχίας, τόσο θα αναπαράγονται συνεχώς ανισότιμα δίπολα και ρόλοι.
Ακόμη και εντός της ΛΟΑΤΚΙΑ κοινότητας, στο πιο συχνό και ευρέως ορατό δίπολο, αυτό των σχέσεων ομοφυλόφιλων αντρών, που θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς ότι έχει υπάρξει περισσότερη εξέλιξη, υπάρχουν, δυστυχώς, διαχωρισμοί και στερεότυπα. Σκέψου πως κι εγώ, ως ένα queer αγόρι που μεγάλωσε στα 2000, κι έζησα τις πρώτες μου ομοερωτικές σχέσεις μέσα από μια παρέα λεσβιών, δεχόμουν συχνά την ερώτηση «Ποιος είναι ο άντρας και ποιος η γυναίκα»… Αυτή η πατριαρχική αντίληψη για τα δίπολα και τους ρόλους στις σχέσεις χρειάζεται να αρθεί ριζικά! Η Ελλάδα είναι παραδοσιακά πατριαρχική κοινωνία στα πλαίσια της Δύσης, αλλά αντί να αποκόψουμε τα ΛΟΑΤΚΙΑ άτομα από τον τόπο που μεγάλωσαν και ζουν, θα πρέπει να σκεφτούμε πώς θα ξεριζώσουμε μια για πάντα όσα δημιουργούν διαχωρισμούς, ανισότητες και εκμετάλλευση.
Ποια είναι η σημασία της συλλογικότητας και του οργανωμένου αγώνα;
Το ότι η ΛΟΑΤΚΙΑ κοινότητα ενώνεται ως τέτοια λόγω μιας καταπίεσης, της δίνει ήδη τη δυνατότητα να μπορεί, αν το επιλέξει, να είναι ενεργή και vocal. Αν το παρατηρήσεις, η ίδια η καταπίεση αυτή, βγαίνει και σε μαχητικότητα και δύναμη στη φωνή και στη στάση, όταν αυτή μεταφράζεται σε αγώνα στο δρόμο! Γιατί είναι πηγαία. Η σημασία της συλλογικότητας θα φανεί στην πράξη, τόσο στην πραγματική ζωή όσο και στα μέσα που χρησιμοποιούμε για να επικοινωνούμε.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν οι συλλογικές προσπάθειες συλλογικοτήτων του ΛΟΑΤΚΙΑ και φεμινιστικού κινήματος που απέδωσαν καρπούς το 2020 με την διοργάνωση του πρώτου μη θεσμικού Queer Liberation March στην Αθήνα. Αυτό έγινε μάλιστα κατά βάση από νεότερες γενιές ανθρώπων. Και πιστεύω ότι ήδη οι Late Millennials και η GenZ έχουν επαναφέρει την ανάγκη για ανώτερη πολιτικοποίηση σε μια σειρά ζητήματα και χαίρομαι για αυτό. Το ζήτημα βέβαια είναι να καταφέρει αυτό να μετουσιωθεί σε πράξη χωρίς να τα περιμένουμε και όλα απλά από τη νέα γενιά. Γιατί ταυτόχρονα εκεί «χτυπάει» και το πιο τρομακτικό κομμάτι του συστήματος, αυτό του κοινωνικού εκφασισμού…
Για αυτό χρειάζονται συλλογικότητες και οργάνωση για κάθε αναγκαία διεκδίκηση στους χώρους εργασίας και όπου δραστηριοποιούμαστε και είμαστε ενεργοί.
Ποια Αριστερά μπορεί όχι απλά να συμβάλει στα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙΑ αλλά να γίνει τελικά κοινωνικά χρήσιμη και συστημικά επικίνδυνη;
Θα πω ωμά και λαϊκά, ότι η θεσμική Αριστερά φοβάται να «βρέξει κώλο»… εεε… ας πούμε καλύτερα ότι δεν θέλει να «σπάσει αυγά»! Θέλει να τα έχει καλά με όλους και κατηγοριοποιεί τον κόσμο απευθυνόμενη στον «μέσο Έλληνα». Και δυστυχως η έννοια της Αριστεράς έχει χτυπηθεί πολύ στη συνείδηση του λαού πλέον. Η κυβέρνηση της ΝΔ και ο φασισμός είναι αντίπαλοι, και, ναι, χρειάζεται κοινός τόπος και δράση. Πώς όμως θα γίνει αυτό αν η Αριστερά δεν θέλει να συγκρουστεί; Αν δεν στοχοποιηθεί το κράτος, αν δεν τα σπάσει με άλλα κόμματα, με προσωπικότητες και συμφέροντα; Χρειάζεται θέληση για σύγκρουση και περισσότερη ριζοσπαστικοποίηση…
Ένα ζήτημα το οποίο και εσύ ο ίδιος αναδεικνύεις στα social media είναι η γενοκτονία των Παλαιστινίων. Ποια ειδική συμβολή μπορεί να έχει ένα ΛΟΑΤΚΙΑ άτομο σε αυτό το ζήτημα;
Όσο παλεύουμε για εμάς, θα παλεύουμε και για τα αδέλφια μας στη Γάζα! Από το Stonewall ως την Παλαιστίνη, τα αιτήματά μας είναι πανανθρώπινα.
Χαίρομαι και ευχαριστώ που με ρωτάς για το ζήτημα της Παλαιστίνης, καθώς είναι η μοναδική φορά που μπορώ να πω δημόσια από κάποιο μέσο τη γνώμη μου χωρίς να λογοκριθώ, καθώς στις mainstream πλατφόρμες, σε TikTok και Instagram, η δημόσια υποστήριξη στην Παλαιστίνη λογοκρίνεται, μόνο και μόνο από την αναφορά λέξεων όπως «γενοκτονία», «Γάζα». Χαρακτηριστική ήταν εξάλλου και η μεγάλη προσπάθεια απόκρυψης ή διαστρεύλωσης του πραγματικού γεγονότος ενός πειρατικού ρεσάλτου των Ισραηλινών στον στόλο του Global Sumud Flotilla σε διεθνή ύδατα!
Για την ειδική πτυχή που με ρωτάς, υπάρχει μια μάχη με κέντρο τη ΛΟΑΤΚΙΑ κοινότητα, για το κατά πόσο το ψευδο-κράτος του Ισραήλ υπερασπίζεται τα δικαιώματα της ισότητας και της συμπερίληψης, προβάλλοντας μάλιστα και την διοργάνωση Prideδήθεν ως επιχείρημα. Την ίδια στιγμή που δολοφονεί έναν ολόκληρο λαό, παρουσιάζεται ως «προοδευτικό». Δεν είναι! Και για την ΛΟΑΤΚΙΑ κοινότητα, αν δεν είσαι πλούσιος και προνομιούχος, δεν χωράς.
Το λεγόμενο pinkwashing που προσπαθεί να κάνει χαίρομαι πολύ που δεν το πετυχαίνει, τουλάχιστον τόσο εύκολα όσο το έκανε παλιότερα. Και κάθε ΛΟΑΤΚΙΑ άτομο οφείλει να καταλάβει πως η δική του καταπίεση από το σύστημα θα πρέπει κατευθείαν να μεταφράζεται σε υποστήριξη της Παλαιστίνης και του λαού της που διαλύεται. Ενός λαού που επίσης έχει ΛΟΑΤΚΙΑ άτομα και συλλογικότητες που αγωνίζονται για να κρατήσουνε τα εδάφη τους.
Όσο παλεύουμε για εμάς, θα παλεύουμε και για τα αδέλφια μας στη Γάζα! Γιατί από το Stonewall ως την Παλαιστίνη, τα αιτήματα παραμένουν τα ίδια: ελευθερία, αναγνώριση και ίσα δικαιώματα. Και αυτά είναι πανανθρώπινα!
Μεγάλο μέρος της συνέντευξης δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 20-21 Ιουνίου 2026
