Ελισάβετ Σκουτέρη
Αγώνας για τα δικαιώματα στην εργασία
Η 8η Μάρτη, Παγκόσμια Μέρα της Γυναίκας, από μια σύγχρονη φεμινιστική ματιά επανανοηματοδοτείται ως μέρα φεμινιστικής απεργίας από την παραγωγή και την αναπαραγωγή. Παύει πλέον να αφορά μόνο τις cis γυναίκες αλλά εμπεριέχει ευρύτερα γυναίκες (cis, trans), θηλυκότητες, ΛΟΑΤΚΙΑ+ άτομα. Διατηρώντας τη σύνδεση της μέρας αυτής με το εργατικό κομμουνιστικό κίνημα, ανοίγει η συζήτηση για τα δικαιώματα στην εργασία, τις διακρίσεις και τους αποκλεισμούς που βιώνουν τα άτομα εξαιτίας του φύλου και του σεξουαλικού προσανατολισμού στον σύγχρονο ολοκληρωτικό καπιταλισμό.
Η θεσμοί και τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσπαθούν να δείξουν ένα πρόσωπο «ελευθερίας», «δημοκρατίας», «δικαιωμάτων» και να ενσωματώσουν το συμπεριληπτικό φεμινιστικό κίνημα. Όλο και περισσότερες εταιρείες «επενδύουν» στη ΛΟΑΤΚΙΑ+ κοινότητα επικαλούμενες τη συμπεριληπτικότητά τους, με πολύχρωμες διαφημίσεις και politically correct αγγελίες. Κράτη-δολοφόνοι, όπως το Ισραήλ, κάνουν pinkwashing προβάλλοντας τη συμμετοχή ΛΟΑΤΚΙΑ+ ατόμων στις ένοπλες δυνάμεις λες και το ζητούμενο είναι η ισότητα συμμετοχής στην βία και όχι στην ελευθερία. Όμως οι κοινωνικοί αγώνες – και μόνο αυτοί – είναι που διεκδίκησαν και κέρδισαν βασικά δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙΑ+ ατόμων στην εργασία, στην ορατότητα, στην ισότητα (τα οποία, αν και μεγάλης σημασίας, παραμένουν στο πνεύμα του αστικού φεμινισμού) και είναι αυτοί που πρέπει να συνεχίσουν να αναδεικνύουν και να εξαλείφουν τις διακρίσεις που βιώνουν τα άτομα αυτά στην καθημερινή ζωή και στην εργασία.
Οι διακρίσεις αυτές στην εργασία ξεκινούν πριν την πρόσληψη, από την πρώτη κιόλας συνέντευξη, λόγω της εμφάνισης ή του τρόπου έκφρασης φύλου. Μέσα στο χώρο της εργασίας υπάρχει συχνά παρενόχληση, εκφοβισμός, κοινωνικός αποκλεισμός, σχολιασμός και έλεγχος εμφάνισης π.χ. misgendering, περιορισμός εργασίας σε συγκεκριμένους «αποδεκτούς» κλάδους (π.χ. ψυχαγωγία), απολύσεις χωρίς σαφή αιτιολογία. Η πιο ευάλωτη υποομάδα αφορά τα transgenter άτομα, τα οποία τις περισσότερες φορές δεν φτάνουν ούτε στην διαδικασία της συνέντευξης και αποκλείονται μαζικά από την τυπική αγορά εργασίας. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν διαθέτουν καν ταυτότητα, έχουν δυσκολία στην εύρεση στέγης, βιώνουν καθημερινά τρανσφοβία, λεκτική και σε ακραίες μορφές σωματική βία. Συνολικά τα ΛΟΑΤΚΙΑ+ άτομα αμείβονται λιγότερο και εκτίθενται συχνότερα σε ευάλωτες σχέσεις εργασίας, σε μαύρη εργασία και σε «ανεπίσημους» τομείς της οικονομίας.
Στο καπιταλιστικό σύστημα, η έμφυλη καταπίεση των εργαζόμενων γυναικών και ΛΟΑΤΚΙΑ+ ατόμων έχει ταξικό πρόσημο και λόγω αυτού βιώνεται πολλαπλά. Είναι ανάγκη πιο επίκαιρη από ποτέ το εργατικό κίνημα να ιεραρχήσει ψηλά τα αιτήματα των γυναικών και των ΛΟΑΤΚΙΑ+ ατόμων, να οργανωθούν κοινοί αγώνες ενάντια στην έμφυλη καταπίεση, ανισότητα και βία στους χώρους εργασίας αλλά και έξω από αυτούς. Δεν είναι το ζητούμενο αν θα έχουμε περισσότερες γυναίκες και ΛΟΑΤΚΙΑ+ άτομα σε διευθυντικές και ανώτερες θέσεις παράγωγής, δεν πάλεψαν για αυτό οι εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας στις ΗΠΑ, την 8η Μάρτη του 1857. Διεκδίκησαν καλύτερους όρους εργασίας και καλύτερους μισθούς πλάι στο εργατικό κίνημα. Στο σήμερα συνεχίζουμε να παλεύουμε μαζί με στόχο τη συνολική χειραφέτηση και ελευθερία από κάθε μορφή εκμετάλλευσης, μέχρι να είμαστε όλα ελεύθερα.
Καμία μόνη στη δουλειά, στο δρόμο, στο σπίτι – κανένα λιγότερο!
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 7-8 Μαρτίου 2026
8 Mάρτη: Αγώνας για ένα κόσμο ειρήνης, ισότητας και ελευθερίας
