Δημήτρης Γρηγορόπουλος
Η επικέντρωση της ευθύνης σε δευτερογενείς παράγοντες (οικογένεια, σχολείο, επικοινωνία) συγκαλύπτει την κυρίαρχη ευθύνη του συστήματος και μετέρχεται ως μοναδικό όπλο για την αντιμετώπιση της βίας, την καταστολή σε βάρος των γονέων και των νέων, όπως η πρόσφατη κατασταλτική συνταγή του πρωθυπουργού για την ανήλικη παραβατικότητα.
Σε επικίνδυνη κοινωνική παθογένεια εξελίσσεται η νεανική παραβατικότητα, αφού ακολουθεί εντεινόμενους ρυθμούς στην εγκληματικότητα. Αναζητώντας κανείς τα αίτια αυτού του σχετικά νέου φαινομένου, θα τα εντοπίσει στην «επανάσταση» των νέων απέναντι στην καθιερωμένη εξουσία, δυστυχώς όμως σε αντιδραστική μορφή, αφού δεν την ανατρέπει, όπως η προοδευτική αμφισβήτηση, αλλά αναπαράγει στην πιο εκχυδαϊσμένη και βάρβαρη μορφή το μότο της καπιταλιστικής κοινωνίας «Homo homini lupus» (Ο άνθρωπος είναι λύκος για τον άνθρωπο).
Αυτή η επιθετικότητα δεν έχει πολιτικά, κοινωνικά, ιδεολογικά κίνητρα. Κίνητρό της είναι η απόδειξη δύναμης και υπεροχής, ο εξευτελισμός και η ταπείνωση του «αντιπάλου». Αυτή η άνανδρη και ανορθόλογη παραβατικότητα δεν εξυπηρετεί κάποια ανάγκη ή σοβαρή αντίθεση, αλλά αποβλέπει στην επίδειξη δύναμης της αγέλης έναντι αδύναμου και μεμονωμένου, συνήθως, αντιπάλου, αλλά και στην ψευδαίσθηση της «επανάστασης» και περιφρόνησης της αγέλης των νέων έναντι των καθιερωμένων θεσμών και αρχών.
Στο ζήτημα της βίας των νέων, η πολιτική κορυφή του κράτους αδυνατώντας και μη θέλοντας να εμβαθύνει και ν’αναγνωρίσει τα πραγματικά αίτια του προβλήματος, αποποιείται την καθοριστική ευθύνη του συστήματος, που η ίδια διαχειρίζεται, άρα και την ιδιαίτερη δική της ευθύνη. Απολυτοποιεί ιδίως την ευθύνη των οικογενειών, του σχολείου και των μέσων μαζικής επικοινωνίας.
Έτσι η κυβέρνηση επιστρατεύοντας την υπερσυντηρητική λογική της, απολυτοποιεί την ευθύνη δευτερευόντων παραγόντων, αποσιωπά την καθοριστική ευθύνη του συστήματος, που η ίδια διαχειρίζεται και καταφεύγει εμμονικά στην αλυσιτελή μέθοδο της καταστολής και όχι της πρόληψης με θετικά μέτρα.
Η επικέντρωση της ευθύνης σε δευτερογενείς παράγοντες (οικογένεια, σχολείο, επικοινωνία) συγκαλύπτει την κυρίαρχη ευθύνη του συστήματος και μετέρχεται ως μοναδικό όπλο για την αντιμετώπιση της βίας, την καταστολή σε βάρος των γονέων και των νέων, όπως η πρόσφατη κατασταλτική συνταγή του πρωθυπουργού για την ανήλικη παραβατικότητα. Η επικέντρωση της ευθύνης σε παράγοντες όπως η οικογένεια, το σχολείο, η επικοινωνία αγνοεί ότι αυτά αποτελούν δευτερογενείς και ετεροκαθοριζόμενους απ’ το καπιταλιστικό σύστημα παράγοντες στη διαμόρφωση της λογικής και συμπεριφοράς των νέων.
Η στάση της οικογένειας, του σχολείου, της κοινωνικής επικοινωνίας, ασκούν σημαντική επίδραση στη συνείδηση και την αγωγή των νέων, αλλά το σύστημα αξιών που τους μεταδίδουν, στις κύριες γραμμές του καθορίζεται απ’ τον πρωτογενή παράγοντα, δηλαδή, το καπιταλιστικό σύστημα, με σχετική βέβαια αυτοτέλεια.
Είναι προφανές ότι ιδιαίτερα το σχολείο εκφράζει και εφαρμόζει τις αρχές και τις αξίες του καπιταλιστικού συστήματος. Οι νέοι διαπαιδαγωγούνται με τις αρχές που επιβάλλει το σύστημα, δηλαδή, πειθαρχία, ανταγωνισμό, εθνικισμό, ατομικισμό, διαμορφώνοντας προσωπικότητες που εξυπηρετούν το σύστημα, πειθαρχούν στους αστικούς νόμους, ενσωματώνονται στις αρχές και απαιτήσεις του καπιταλισμού, αφοσιωμένοι στην εργασία τους, νομοταγείς, χωρίς ανησυχίες βέβαια για τη βελτίωση και πολύ περισσότερο για την ανατροπή του συστήματος. Ειδικά τα ΜΜΕ και μέσα μαζικής διαδικτυακής επικοινωνίας αποτελούν το βαρύ πυροβολικό στην παραπληροφόρηση και αντιδραστικοποίηση των νέων. Βέβαια, κάποιοι διαφεύγουν απ’ αυτόν τον ασφυκτικό κλοιό, χάρη στη δράση και ιδεολογική παρέμβαση των ριζοσπαστικών δυνάμεων.
Το σχολείο, η οικογένεια, η επικοινωνία εκτός απ’ τον συστημικό ρόλο τους ως ιδεολογικοί μηχανισμοί του συστήματος υπονομεύονται στο έργο της διαπαιδαγώγησης και απ’ το ίδιο το σύστημα, που δεν διστάζει, ωστόσο, ακόμη και να ποινικοποιεί τους γονείς και τους νέους. Η ευθύνη της οικογένειας ποινικοποιείται, ενώ είναι υπεραπασχολημένη στον αγώνα της επιβίωσης με συρρικνωμένες δυνάμεις και ελάχιστο ελεύθερο χρόνο.
Το σύστημα επιδιώκει διαπαιδαγώγηση με αρχές όπως πειθαρχία, ανταγωνισμό, εθνικισμό, ατομικισμό
Το σύστημα κατακεραυνώνει και τους εκπαιδευτικούς αδιαφορώντας για τις σοβαρές ελλείψεις σε εκπαιδευτικό προσωπικό και ιδιαίτερα παρά τη μηδενική σχεδόν παρουσία ψυχολόγων, που είναι αυτονόητη η αναγκαία παρουσία τους σε όλα τα σχολεία για την εξασφάλιση της ψυχικής υγείας των νέων.
Κατακεραυνώνουν οι μέντορες του συστήματος τα tik tok και γενικότερα τα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Κανένα μέτρο όμως δεν λαμβάνεται για τους όρους λειτουργίας τους, ενώ αδίστακτα ο ίδιος ο πρωθυπουργός τα νομιμοποιεί ως κοινωνικούς και παιδαγωγικούς θεσμούς, χρησιμοποιώντας τα κατά κόρον, για να χειραγωγεί προς όφελός του τη νεολαία. Δάσκαλε που δίδασκες…
