Λίτσα Φρυδά
Ξεπέρασαν τους 50.000 οι καταγεγραμμένοι νεκροί από τον σεισμό στην Τουρκία και τη Συρία. Οι επικρίσεις κατά της τουρκικής κυβέρνησης πληθαίνουν, καθώς τα προβλήματα στέγασης των σεισμόπληκτων
είναι ανυπέρβλητα.
Η κατάσταση κάθε μέρα αντί να εξομαλύνεται γίνεται δυσκολότερη στις σεισμόπληκτες περιοχές. Αρκετά κτίρια που είχαν υποστεί ζημιές στις 6 Φεβρουαρίου κατέρρευσαν μετά τους σεισμούς της 20ης Φεβρουαρίου, την ώρα που, λόγω του ψύχους, οι επιζώντες που δεν είχαν σκηνές αναγκάστηκαν να μπουν στα μη ασφαλή σπίτια τους. Πολιτικά κόμματα και λαός κατηγορούν τον Ερντογάν ότι μετά από 20 χρόνια διακυβέρνησης άφησε τη χώρα απροετοίμαστη μπροστά στους σεισμούς και τους σεισμόπληκτους αβοήθητους.
Οι δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου ότι σε ένα χρόνο θα έχει ξαναχτίσει τις κατεστραμμένες πόλεις, προκάλεσαν την αντίδραση των κομμάτων της αντιπολίτευσης, με το ΤΙΡ να απαντά «δώσε πρώτα αντίσκηνα». Ενώ ο συμπρόεδρος του HDP του αποδίδει προσωπική ευθύνη, συμπληρώνοντας πως πίσω από το μέγεθος της καταστροφής κρύβεται «κερδοσκοπία, λεηλασία, ανεντιμότητα, ρουσφέτια, έλλειψη ελέγχου, απροσεξία, κοντόφθαλμη σκέψη, έλλειψη σχεδιασμού, αποδιοργάνωση, αποτυχία συντονισμού, παρακμή, έλλειψη συμπόνιας, έλλειψη συνείδησης». Εξάλλου ο κόσμος στα κοινωνικά δίκτυα αναρωτιέται πού ξοδεύτηκαν τα 115 δισεκατομμύρια λίρες (6 δισ. δολάρια) που συγκεντρώθηκαν από τηλεοπτική καμπάνια για τους σεισμόπληκτους το βράδυ της 15ης Φεβρουαρίου. Την ίδια στιγμή, αποκαλύψεις για προειδοποιήσεις ειδικών ότι χιλιάδες κτίρια θα γκρεμίζονταν σε ενδεχόμενο σεισμό στη νοτιοανατολική Τουρκία βλέπουν καθημερινά το φως της δημοσιότητας.
«Δώσε πρώτα αντίσκηνα» απαντά η αριστερή αντιπολίτευση στον Ερντογάν που «τάζει λαγούς
με πετραχήλια»
Εμπειρογνώμονες και πολεοδόμοι προειδοποιούσαν από καιρό ότι οι οικοδομικοί κανονισμοί για τον σεισμικό κίνδυνο δεν εφαρμόζονται επαρκώς και έχουν υπονομευθεί από την «αμνηστία» για τις παράνομες κατασκευές που εισήγαγε το ΑΚΡ — αποφέροντας έσοδα δισεκατομμυρίων λιρών στην κυβέρνηση και τις στενά συνδεδεμένες με αυτήν κατασκευαστικές εταιρείες. Σύμφωνα με στοιχεία του κοινοβουλίου, ο Ερντογάν είχε παραχωρήσει πάνω από τρία εκατομμύρια οικοδομικές «αμνηστίες» από το 2018 και μετά, για να προχωρήσουν μη ασφαλή οικοδομικά έργα.Επιπλέον, έγινε γνωστό ότι ο Τούρκος πρόεδρος ακύρωσε πέρυσι προηγούμενη απόφαση του υπουργικού συμβουλίου που χαρακτήριζε το Χατάι ως «επικίνδυνη περιοχή», λόγω της μορφολογίας του εδάφους και των κακών κατασκευών. Ενώ το 2016 Τούρκοι εισαγγελείς είχαν απορρίψει καταγγελία σχετικά με την αφαίρεση κολόνων σε συγκρότημα κατοικιών στην επαρχία Χατάι, όπου 104 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις 6 Φλεβάρη.
Στην επιφάνεια ήρθαν και διάφορες εκθέσεις, όπως του ακαδημαϊκού Αλί Ουτκού Σαχίν που είχε προβλέψει το 2020 την κατάρρευση 52.000 κτιρίων και 30.000 νεκρούς για την επαρχία Χατάι σε περίπτωση μεγάλου σεισμού. Επίσης, είχε ζητήσει την επανεκτίμηση του «σχεδίου επέμβασης σε περίπτωση καταστροφών», υπογραμμίζοντας την ανάγκη ύπαρξης μιας «μακροπρόθεσμης εθνικής στρατηγικής και μιας νέας υλικοτεχνικής υποδομής που να την υποστηρίζει». Την ίδια χρονιά, παρόμοια έκθεση είχε συντάξει και η Αρχή Διαχείρισης Καταστροφών (AFAD) για μια άλλη πληγείσα από τον σεισμό επαρχία, την Καχραμάνμαρας, και είχε ζητήσει την άμεση εκκένωση στις «επικίνδυνες ζώνες».
Υπό το φως όλων αυτών των δημοσιεύσεων και με τον επίσημο αριθμό των νεκρών να έχει ξεπεράσει συνολικά τις 50.000, ομάδα 61 Τούρκων δικηγόρων κατέθεσε ποινικές μηνύσεις και ζήτησε τη δίωξη του Προέδρου Ερντογάν, του διευθυντή επικοινωνίας, Φαχρετίν Αλτούν, υπουργών, φορέων κινητής τηλεφωνίας, εργολάβων, καθώς και κυβερνητών και δημάρχων σε σεισμόπληκτες επαρχίες, υποστηρίζοντας ότι είναι υπεύθυνοι για την απώλεια ζωών στους σεισμούς στη νοτιοανατολική Τουρκία. Οι δικηγόροι τους κατηγορούν για 11 εγκλήματα: «Θανάτωση και τραυματισμό περισσότερων του ενός ατόμων με ενδεχόμενο δόλο, σκοπούμενη αμέλεια, παραμέληση εποπτικού καθήκοντος, κακή πρακτική, απειλή, εξύβριση, μπλοκάρισμα επικοινωνίας, παράβαση υποχρέωσης συνδρομής ή ειδοποίησης, μη τήρηση της εγγύησης στέγασης, καταστροφή, απόκρυψη ή αλλαγή αποδεικτικών στοιχείων».
Στην καταγγελία υπενθυμίζουν τις δηλώσεις Ερντογάν, ο οποίος χαρακτήρισε τους σεισμούς «πεπρωμένο». Το στεγαστικό πρόβλημα της χώρας επιδεινώθηκε, καθώς χιλιάδες άνθρωποι εγκατέλειψαν την περιοχή, αναζητώντας ασφαλέστερα μέρη.
Η μετανάστευση στα δυτικά της χώρας έχει, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, εκτοξεύσει τις τιμές των ενοικίων εν μέσω μιας ήδη υπάρχουσας στεγαστικής κρίσης. Δεδομένης της σύνθεσης της νοτιανατολικής Τουρκίας, που απαρτίζεται κατά κύριο λόγο από Κούρδους και Αλεβίτες, στον πληθυσμό υπάρχει η υπόνοια ότι η μη παροχή βοήθειας σχετίζεται με την πρόθεση του Ερντογάν να τους εξαναγκάσει να μεταναστεύσουν για να εξαφανίσει την περιοχή.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (24.2.23)
