Γιώργος Παυλόπουλος
Τυνησία, Λίβανος, Ιράκ
Σε κατάσταση «βρασμού» παραμένουν οι κοινωνίες σε πολλές χώρες, καθώς η αποτυχία και η προδοσία που σφράγισαν την Αραβική Άνοιξη έχουν αφήσει άλυτα τεράστια προβλήματα, που οξύνονται με τη νέα κρίση.
Το κοινωνικό ζήτημα ποτέ δεν έπαψε να είναι κυρίαρχο και να καθορίζει τις πολιτικές εξελίξεις στον αραβικό κόσμο — παρά το ότι οι ελπίδες που γέννησε η Αραβική Άνοιξη πριν από δέκα χρόνια έχουν προδοθεί. Ειδικά σε περιόδους κρίσης όπως αυτή που ζούμε, η οποία έχει αποκαλύψει ακόμη περισσότερο τα τεράστια κενά των κρατικών μηχανισμών και έχει προκαλέσει δυσβάσταχτη ακρίβεια στα είδη πρώτης ανάγκης και την ενέργεια, επιστρέφει ορμητικά στο προσκήνιο, εκμεταλλευόμενο κάθε ευκαιρία και κάθε ρωγμή που δημιουργείται, απειλώντας με νέες ανατροπές.
Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τον λαό που επικρατεί στην Τυνησία και τον Λίβανο έρχεται να αποδείξει του λόγου το αληθές. Το ίδιο συμβαίνει και με τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογών στο Ιράκ, όπου οι δυνάμεις της αντίστασης κατά της εισβολής και κατοχής των ΗΠΑ και των υπόλοιπων «προθύμων» συνεχίζουν να πρωταγωνιστούν και σήμερα, έστω και με διαφορετικά συνθήματα στις σημαίες τους.
Στην Τυνησία, συγκεκριμένα, τη χώρα στην οποία άναψε η «σπίθα» της κοινωνικής εξέγερσης, ο διορισμός νέας κυβέρνησης από τον πρόεδρο – ο οποίος τον Ιούλιο είχε ανατρέψει πραξικοπηματικά την προηγούμενη του ισλαμικού Ενάχντα– αποκλείεται να φέρει ηρεμία και να αμβλύνει τις τεράστιες ανισότητες και αντιθέσεις. Πολύ περισσότερο καθώς αυτή την εβδομάδα, ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε πως πρώτη του προτεραιότητα θα είναι η αποκατάσταση της «δημοσιονομικής ισορροπίας» και η ικανοποίηση των απαιτήσεων που έχουν εκβιαστικά θέσει οι δανειστές της χώρας και οι διεθνείς καπιταλιστικοί οργανισμοί, όπως είναι το ΔΝΤ — που, όπως συνηθίζεται, έχουν χαρακτηριστεί «μεταρρυθμίσεις».
Στο Ιράκ, οι δυνάμεις της αντίστασης στην εισβολή και κατοχή πρωταγωνιστούν σήμερα στις κοινωνικές διεκδικήσεις
Οι μαζικές διαδηλώσεις και αντιδιαδηλώσεις που πραγματοποιούνται και θα συνεχιστούν, όπως όλα δείχνουν, στην Τύνιδα και άλλες πόλεις της χώρας, αποτυπώνουν το εκρηκτικό κλίμα στην κοινωνία. Κι αυτό, παρά τη συναινετική στάση την οποία μέχρι στιγμής τηρεί η συνδικαλιστική ομοσπονδία UGTT.
Την ίδια στιγμή, η πλειοψηφία του λαού του Λιβάνου προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του καθημερινά και το καταφέρνει με μεγάλη δυσκολία. Το γενικό μπλακ άουτ που προκλήθηκε στη χώρα την περασμένη εβδομάδα και διήρκεσε ένα ολόκληρο 24ωρο ανέδειξε με εμφατικό τρόπο το γεγονός ότι η χώρα έχει χρεοκοπήσει και είναι στα πρόθυρα της ολικής κατάρρευσης — ειδικά μετά την τρομακτική έκρηξη που κατέστρεψε το λιμάνι της Βηρυτού πέρυσι το καλοκαίρι. Η αδυναμία προμήθειας καυσίμων θέτει συχνά εκτός λειτουργίας της βασικές μονάδες παραγωγής ενέργειας, ενώ οι πολύωρες διακοπές ρεύματος στα νοικοκυριά είναι πολύ συχνές εδώ και μήνες.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, οι «δανειστές» και «ευεργέτες» εμφανίζονται και πάλι αμείλικτοι. Θέτουν ως προϋπόθεση για τη χορήγηση οποιασδήποτε βοήθειας τη συγκρότηση κυβέρνησης της δικής τους αρεσκείας, με την κυριαρχία τεχνοκρατών, στελεχών επιχειρήσεων και εκπροσώπων της ισχυρής εγχώριας αστικής τάξης. Και μαζί, φυσικά, την απομόνωση των «ακραίων στοιχείων» που δεν είναι αρεστά στη Δύση, όπως η Χεζμπολάχ (η οποία δεν είναι άμοιρη ευθυνών για όσα συμβαίνουν), οπαδοί της οποίας δολοφονήθηκαν την Πέμπτη, φέρνοντας τη χώρα ένα βήμα πιο κοντά προς τον εμφύλιο.
Όσο για το Ιράκ, η σημαντική ενίσχυση που κατέγραψε στις εκλογές το κίνημα του Μοκτάντα αλ-Σαντρ αποτέλεσε μια ακόμη προειδοποίηση και ένα ισχυρό ταρακούνημα για το σύστημα εξουσίας και τους προστάτες του, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο Ιράν. «Καλωσορίζουμε όλες τις πρεσβείες οι οποίες δεν αναμειγνύονται στα εσωτερικά του Ιράκ», δήλωσε ο ίδιος, ο οποίος συστηματικά απαιτεί την αποχώρηση και των τελευταίων 2.500 Αμερικανών στρατιωτών από τη χώρα, ενώ ασκεί έντονη κριτική στον ομόθρησκό του πρωθυπουργό, Νούρι αλ-Μάλικι, ο οποίος θεωρείται απολύτως ελεγχόμενος από την Τεχεράνη.
Υπενθυμίζεται ότι ο αλ-Σαντρ, με τον Στρατό του Μεχντί που ίδρυσε αμέσως μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν, υπήρξε επί χρόνια από τους βασικούς πρωταγωνιστές της ένοπλης αντίστασης και της κοινωνικής ανυπακοής απέναντι στους κατακτητές. Για τον λόγο αυτό, μάλιστα, μόλις άρχισε η «μετάβαση» και η μερική αποχώρηση των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, επιχειρήθηκε η εξόντωσή του από τις συστημικές δυνάμεις, μια επιχείρηση που σε μεγάλο βαθμό οργανώθηκε από τον αλ-Μάλικι.
Η δυναμική της κοινωνικής εξέγερσης και ανατροπής είναι παρούσα στον αραβικό κόσμο. Γι’ αυτό, αν μη τι άλλο, δεν χωράει αμφιβολία.
