Εφη Καραχάλιου
Στον απόηχο μιας δύσκολης, για τον κινηματογραφικό χώρο, χρονιάς φαίνεται ότι έχει αλλάξει άρδην το τοπίο τόσο στην κατανάλωση όσο και στην παραγωγή πολιτιστικών προϊόντων. Με το βάρος πια να βρίσκεται στο online streaming, πολλές εταιρείες διανομής αλλά και πολλά φεστιβάλ διαθέτουν τις ταινίες τους στο ίντερνετ. Γι’ άλλη μια φορά το Netflix βγαίνει κερδισμένο κυρίως στις σειρές, που κρατά το μονοπώλιο της θέασης, αλλά εμπιστευόμενο και μεμονωμένα projects σε κινηματογραφικούς σκηνοθέτες, καθώς προσπαθεί να κάνει άνοιγμα στον κινηματογράφο. Σε κάθε περίπτωση η άφιξη της πλατφόρμας Disney+ θα αναδιανείμει τα ποσοστά θέασης, καθώς είναι ένας κολοσσός στον τομέα της ψυχαγωγίας συνολικά. Πρέπει να σημειωθεί ότι εναλλακτικές επιλογές υπάρχουν είτε μέσω της σινεφίλ πλατφόρμας Cinobo που προτάσσει ταινίες με καλλιτεχνικές αξιώσεις, είτε μέσω της δωρεάν αξόλογης πλατφόρμας ERTflix…
6 κινηματογραφικές προτάσεις
Τα χελιδόνια της Καμπούλ
Το καλοκαίρι του 1998 η Καμπούλ βρίσκεται υπό την κυριαρχία των Ταλιμπάν. Η Ζουνάιρα και ο Μόσεν είναι νέοι και ερωτευμένοι, ενώ ο Ταρίκ, η σύζυγος του οποίου είναι βαριά άρρωστη, επιτηρεί τις γυναίκες που με βάση τη σαρία έχουν καταδικαστεί σε θάνατο. Τα δυο ζευγάρια αποτελούν τον κορμό της αφήγησης καθώς ξεδιπλώνονται οι αντιθέσεις της τοπικής κοινωνίας, που αντανακλούν το τέλμα μιας κοινωνίας «φάντασμα», περικυκλωμένης από το θάνατο. Σε αυτή την άτονη ζωή ένα τραγικό περιστατικό θα αρκέσει για να διασταυρώσει τις ζωές τους με απρόοπτο, αλλά και απελευθερωτικό τρόπο. Ο κάθε χαρακτήρας θα υποστεί τη συνέπεια των πράξεών του με την τραχύτητα και εκδικητικότητα ενός καθεστώτος με άλυτες αντιθέσεις. (Σκηνοθεσία: Ζαμπού Μπρεϊτμάν, Ελεά Γκομπ-Μεβελέκ)
Josep
Ο κεντρικός ήρωας Josep, στρατευμένος κομμουνιστής στο POUM, αντιφασίστας και εξόριστος από τη χώρα του γνωρίζει έναν Γάλλο στρατιώτη σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης και γεννιέται μια αναπάντεχη φιλία. Ο Josep Bartoli ήταν υπαρκτό πρόσωπο που έζησε μια πολυτάραχη ζωή από τα χαρακώματα του Ισπανικού Εμφυλίου και το στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Γαλλία για να καταλήξει στην άλλη ακτή του Ατλαντικού, πρώτα στο Μεξικό και τελικά στις ΗΠΑ. Ο ίδιος ήταν σκιτσογράφος και σχεδίασε διάφορες σκηνές κατά τον εγκλεισμό του στη Γαλλία, που δημοσιεύτηκαν αρκετά χρόνια αργότερα στη Νέα Υόρκη. Η ταινία, σε σκηνοθεσία Ορέλ, ταλαντεύεται ανάμεσα στη μυθοπλασία και την πραγματικότητα, καθώς παρακολουθούμε τον γερασμένο πια Bartoli να διηγείται λίγο πριν πεθάνει την ιστορία του στον εξίσου προικισμένο και μετέπειτα καλλιτέχνη εγγονό του.
Winona
H πέμπτη ταινία του Αλέξανδρου Βούλγαρη (the boy) είναι μια μελοδραματική νότα κάτω από τον καυτό ήλιο του Αιγαίου. Αυτή η καλοκαιρινή ιστορία τεσσάρων κοριτσιών –καμία από τις οποίες δεν λέγεται Winona– είναι άλλοτε γλυκόπικρη και άλλοτε ανάλαφρη, διατηρώντας πάντα έναν πυρήνα αισιοδοξίας και αθεράπευτης παιδικότητας. Η Giulietta (Ανθή Ευστρατιάδου), η Meryl (Σοφία Κόκκαλη), η Jennifer Jason (Ηρώ Μπέζου) και η Eiko (Δάφνη Πατακιά) μαζί με τον τεράστιο σκύλο τους διασκεδάζουν υπό τη σκιά ενός αυτοκινήτου που βρίσκεται σταματημένο λίγο πιο μακριά και ατενίζουν μια πολυτελή μονοκατοικία χτισμένη στην άκρη της πλαγιάς. Ωστόσο μια σιωπηλή υπόσχεση και ένα ανοιχτό τραύμα μοιάζουν να βαραίνουν την καλοκαιρινή διάθεση, μετατρέποντας αυτή τη συνάντηση σε μια συγκινητική τελετουργία. Πέρα από την όποια αυτοαναφορική διάθεση του the boy, η ταινία γίνεται ένας τρυφερός αποχαιρετισμός στη χαμένη αθωότητα των μετεφηβικών χρόνων που δύσκολα αποτυπώνεται με τόση ευκρίνεια στον ελληνικό κινηματογράφο από άντρα δημιουργό.
O φάρος
Δυο άντρες, ένας φάρος και ένας γλάρος φαίνεται να αρκούν για να παρασύρουν το θεατή σε μια σπειροειδή κατάβαση στην παράνοια και τον υπαρξιακό τρόμο. Ο Thomas Wake (William Dafoe) είναι ο ερημίτης που έχει να αναλάβει να προσέχει τον φάρο κάπου στη Νέα Αγγλία των ΗΠΑ τον 19ο αιώνα. Η απρόσμενη άφιξη του νεαρού Ephraim Winslow (Robert Pattinson) για τέσσερις εβδομάδες, ως αντικαταστάτη του παλιού βοηθού, έρχεται να ταράξει τις εύθραυστες ισορροπίες της μοναχικής καθημερινότητάς του. Στο ασπρόμαυρο σύμπαν που δημιουργεί ο σκηνοθέτης Robert Eggers, το ασυνείδητο και οι καταπιεσμένες επιθυμίες όταν διαπλέκονται με το μεταφυσικό και το θάνατο μετατρέπονται στην πρώτη ύλη ενός θρίλερ που δεν αρκείται σε εύκολα τεχνάσματα για να πετύχει το σκοπό του.
https://www.youtube.com/watch?v=XmRfMPFiYZo
Η αόρατη ζωή της Ευρυδίκης Γκουσμάο
Η σχέση δυο αδελφών στο Ρίο ντε Τζανέιρο παίρνει μια απροσδόκητη τροπή και οι δρόμοι τους χωρίζονται μέσα σε έναν ορυμαγδό συναισθημάτων και αναμνήσεων. Αόρατες ζωές από αόρατες θηλυκότητες που διεκδικούν μια θέση στον ήλιο το 1950, ενώ βάλλονται από αδιέξοδες σχέσεις, οικονομικά προβλήματα και τραγικά παιχνίδια της μοίρας. Οι θυελλώδεις ζωές της Guida και της Eurídice τις ωθούν σε υπερατλαντικά ταξίδια και γάμους από συμφέρον ενώ τις απομακρύνουν από τα πάθη και τα όνειρά τους. Με κοινωνική ευαισθησία, καθαρή πολιτική θέση υπέρ των καταπιεσμένων και παλλόμενη σκηνοθεσία, το μελόδραμα αυτής της αδελφικής σχέσης σχολιάζει παράλληλα το σύμπλεγμα πατριαρχικών και καπιταλιστικών σχέσεων με έναν τρόπο συγγενικό με αυτόν του Pedro Almodovar, ωστόσο εμφανώς πιο πολιτικό. (Σκηνοθεσία: Καρίμ Αϊνούζ)
Corpus Christi
Η ιστορία ενός παραβατικού νεαρού από την Πολωνία που παριστάνει τον ιερέα εξερευνά τα όρια της θρησκοληψίας και της θεοφοβίας. Το αναμορφωτήριο στο οποίο κατέληξε τον οπλίζει με θέληση να αλλάξει τη ζωή του, που ωστόσο βαραίνει από το ποινικό του μητρώο. Έτσι η δουλειά του ξυλουργού που του προσφέρεται λειτουργεί ως εισιτήριο για την ελευθερία του και ως υπόσχεση για μια νέα αρχή. Στην τοπική κοινωνία εμφανίζεται ως «έκπτωτος άγγελος» που με τα διαπεραστικά γαλανά μάτια του προσφέρεται ως το ομώνυμο «Σώμα του Χριστού» για να εξυγιάνει και να καθαγιάσει τις υποκριτικές και τραυματισμένες ψυχές των κατοίκων. Με αρκετούς βιβλικούς συμβολισμούς και με μια αφοπλιστική ερμηνεία από τον Bartosz Bielenia, η ταινία στρέφει το δραματικό της βλέμμα στη σύγχρονη ηθική και το λανθάνον σκοταδιστικό κήρυγμα της Καθολικής Εκκλησίας. (Σκηνοθεσία: Γιαν Κομασά)
6 τηλεοπτικές-διαδικτυακές προτάσεις
Το γκαμπί της βασίλισσας
H πιο πολυσυζητημένη σειρά του Netflix για φέτος επανέφερε το σκάκι στο προσκήνιο και εξαιτίας της αυξήθηκαν κατακόρυφα οι πωλήσεις σετ σκακιού. Η πολυτάραχη και δαιδαλώδης ζωή της Beth Harmon (Anya Taylor-Joy) περιστρέφεται γύρω από το σκάκι καθώς προσπαθεί να γίνει πρωταθλήτρια. Η μίνι σειρά ξεκινά από την παιδική ηλικία της ηρωίδας, καθώς παρακολουθούμε την Beth να εξοντώνει αντιπάλους, να πέφτει στα ψυχοφάρμακα και να σημαδεύεται από προσωπικές τραγωδίες. Η εξαιρετική φωτογραφία και η δυναμική σκηνοθεσία, σε συνδυασμό με την πολυεπίπεδη ερμηνεία της πρωταγωνίστριας, δικαιολογούν τα εκατομμύρια θεατών που το παρακολούθησαν. Ενδιαφέρουσα είναι και η αποτύπωση της ζωής στην ΕΣΣΔ καθώς η σειρά εκτυλίσσεται σε ψυχροπολεμικό φόντο, όπου αποφεύγονται τα εύκολα κλισέ για τους Σοβιετικούς ενώ εξαίρεται η αναπτυγμένη αίσθηση αλληλεγγύης και συλλογικότητας.
https://www.youtube.com/watch?v=3CKP_0KNDWs
Small Axe
Η βρετανική πλευρά του κινήματος των μαύρων εκτυλίσσεται σε πέντε ταινίες που συμπληρώνουν μια ενδιαφέρουσα ανθολογία, η οποία τελικά καλύπτει τις έντονα φορτισμένες πολιτικές περιόδους της δεκαετίας του ’60 μέχρι και του ’80. Από τις εξεγέρσεις στο πολυπολιτισμικό Νότινγκ Χιλ του Λονδίνου μέχρι τις ταραχές του Μπρίξτον το 1981, καλογραμμένες ιστορίες καταπίεσης και διεκδίκησης με φόντο τη reggae και τη soul μουσική ξεπηδούν παραστατικά στη μικρή οθόνη, υπενθυμίζοντας μια αόρατη εκδοχή των παραπάνω δεκαετιών, που πολλές φορές δε χωρούν στα στενά χολιγουντιανά, εμπορικά πλαίσια.
Unorthodox
H οδύσσεια μιας 24χρονης που ασφυκτιά στο συντηρητικό εβραϊκό περιβάλλον και έτσι εγκαταλείπει τη χασιδική κοινότητα στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης και μετακομίζει με τον γιο της στο Βερολίνο, είναι άλλη μια επιτυχημένη σειρά του Netflix. Το πάθος της να απαλλαγεί από αυτό το στενόμυαλο πρόσφατο παρόν και παρελθόν την ωθεί να αναζητήσει εκ νέου την ταυτότητά της σε έναν προοδευτικό χώρο. Το σύνολο των τεσσάρων επεισοδίων κατακλύζει με την ορμητική και χειμαρρώδη ερμηνεία της η πρωτοεμφανιζόμενη ηθοποιός Shira Haas, που αποτελεί μια ευχάριστη ανακάλυψη.
https://www.youtube.com/watch?v=XiZB9IVVTz0
The Midnight Gospel
Η άνοδος του adult animation με παραγωγές όπως Rick and Morty και Bojack Horseman, συνοδεύτηκε από μια ψυχεδελική σειρά animation από τους δημιουργούς του παλαιότερα δημοφιλούς Adventure Time. Σίγουρα η σειρά δεν απευθύνεται σε ένα μαζικό κοινό, ωστόσο η τριπαρισμένη αισθητική ενισχύεται από ένα υπαρξιακό και μεταμοντέρνο ύφος, καθώς η πλοκή εκτυλίσσεται εξολοκλήρου σε έναν προσομοιωτή. Το μοναδικά σχεδιασμένο animation, η ευφάνταστη σχεδίαση και το αφαιρετικό προφίλ, το καθιστούν μια ιδιαίτερη προσθήκη στο είδος.
I May Destroy You
Το τραύμα της έμφυλης βίας και συγκεκριμένα της σεξουαλικής κακοποίησης είναι πάντα δύσκολο στη διαχείριση, πόσο μάλλον στο να αποτυπωθεί στη (μικρή) οθόνη. Η πρωταγωνίστρια δεν επιδιώκει να παρουσιαστεί ως ηρωίδα, είναι άλλο ένα άτομο γύρω στα 30 που προσπαθεί να βρει τη θέση του στο καπιταλιστικό και πατριαρχικό παρόν. Είναι τόσο φρέσκια και αμιγώς φεμινιστική η ματιά της σειράς που θυμίζει την αντίστοιχη γραφή της Phoebe-Waller Bridge στο Fleabag. Καταπληκτική ερμηνεία από τη Michaela Coel ως Arabella, η νεαρή συγγραφέας από το Λονδίνο γύρω από την οποία χτίζεται αυτή η εξαιρετική ιστορία.
Lovecraft Country
Στις αρχές της δεκαετίας του ’50, ένας μαύρος άντρας αναζητά στον αμερικάνικο Νότο τον πατέρα του, ο οποίος χάθηκε αφήνοντας ένα μυστηριώδες γράμμα. Η σειρά εξαρχής έχει ως αισθητικές αφετηρίες τα έργα του διάσημου συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας και τρόμου H.P. Lovecraft, εντούτοις διαχωρίζεται από το ρατσιστή συγγραφέα, ο οποίος σε ένα ποίημα του το 1912, χαρακτηρίζει τους μαύρους ως «τέρατα» και «υπανθρώπους». Έτσι καταδεικνύει με κάθε τρόπο πως τα τέρατα φωλιάζουν στην πραγματικότητα, αναφερόμενη στο ρατσισμό και τη λευκή υπεροχή που κάνει τη ζωή των μαύρων ένα «κινούμενο» θρίλερ.
