Γιώργος Μιχαηλίδης
Το δεύτερο πολυπληθέστερο κράτος του κόσμου, η Ινδία «βράζει». Μετά την πανεθνική απεργία της 8ης Δεκέμβρη, που έσπασε κάθε ρεκόρ συμμετοχής, οι κινητοποιήσεις εργατών και αγροτών συνεχίζονται με αμείωτη ένταση. Ορισμένες αποκτούν ιδιαίτερα βίαιο χαρακτήρα, όπως συνέβη στην απεργία δύο χιλιάδων περίπου απλήρωτων εργαζομένων σε εργοστάσιο παρασκευής iPhone, η οποία κατέληξε σε μια μικρή εξέγερση που προκάλεσε φθορές και ζημιές αξίας 60 εκ. δολαρίων στην εταιρεία. Ωστόσο, η σύγκρουση φαίνεται να επικεντρώνεται όχι στους εργασιακούς χώρους αλλά στην ύπαιθρο. Με τις αγροτικές κινητοποιήσεις να έχουν εισέλθει στον πέμπτο μήνα, η κυβέρνηση Μόντι επιχειρεί να βρει συμβιβασμό με τους εκπροσώπους των αγροτικών ενώσεων, χωρίς όμως εντυπωσιακά αποτελέσματα. Άλλωστε, για τη μεγάλη πλειοψηφία των αγροτών –το 86% στην Ινδία κατέχει μικρές εκτάσεις γης– οι μεταρρυθμίσεις που προωθούνται θα σημάνουν πολύ σύντομα, αν όχι άμεσα, πραγματικό ξεκλήρισμα. Η κυβέρνηση Μόντι έχει αποφασίσει μέσα στην πανδημία να σαρώσει εκ βάθρων τις κατακτήσεις αγώνων προηγούμενων δεκαετιών, αφαιρώντας κάθε είδους κρατική προστασία και ρύθμιση στις τιμές των αγροτικών προϊόντων. Πρακτικά οι μικροί αγρότες αφήνονται να διαπραγματευτούν ως ίσοι προς ίσους με τις μεγάλες πολυεθνικές τροφίμων και εμπορίας αγροτικών προϊόντων.
Η καταστροφή για τους Ινδούς αγρότες αλλά και την ινδική κοινωνία συνολικότερα είναι βέβαιη. Αν αναλογιστούμε ότι το 50% του εργατικού δυναμικού της χώρας του 1 δισεκ. κατοίκων εργάζεται στον αγροτικό τομέα, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η επέλαση των πολυεθνικών των τροφίμων θα δημιουργήσει τεράστια φτώχεια και εσωτερική μετανάστευση από τμήματα πληθυσμού που, έχοντας πουλήσει ή απολέσει τα κτήματά τους, θα αναγκάζονται να μετεγκατασταθούν στις πόλεις προς αναζήτηση εργασίας.
Σε αυτό το φόντο, οι αγρότες απαντούν με μπλοκαρίσματα αυτοκινητόδρομων που οδηγούν στο Νέο Δελχί, ενώ αξιοσημείωτη είναι η συμμετοχή γυναικών, όπως και οι κινητοποιήσεις συμπαράστασης στους αγρότες που έχει εξαγγελθεί τα συνδικαλιστικά όργανα των οδηγών φορτηγών. Η κατάσταση δεν είναι εύκολα αντιμετωπίσιμη από την κυβέρνηση, καθώς είναι εξαπλωμένη σε όλη τη χώρα. Ωστόσο το στοίχημα είναι τόσο μεγάλο που κανείς δεν κάνει πίσω. Οι τεράστιες ινδικές γεωργικές εκτάσεις μπορούν να αποφέρουν πολύ μεγάλα κέρδη στις πολυεθνικές. Όμως, σε περίπτωση που αλωθεί ο αγροτικός τομέας της Ινδίας, τότε θα μιλάμε για μια ανατροπή στις τιμές και τη διάθεση των προϊόντων παγκόσμιας κλίμακας.
