Η ταινία Μαθήματα Περσικών του Βαντίμ Πέρελμαν, μια γαλλική/γερμανική και λευκορωσική παραγωγή, επικεντρώνεται στον αγώνα επιβίωσης του Ζιλ, ενός κρατουμένου σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης της κατεχόμενης από τους Γερμανούς Γαλλία κατά την περίοδο 1942-1944. Ο Ζιλ σώζεται χάρη σε ένα ψέμα: ισχυρίζεται ότι ξέρει περσικά τα οποία αναλαμβάνει να διδάξει στον λοχαγό υποδιοικητή του στρατοπέδου που σχεδιάζει να ανοίξει ένα εστιατόριο στην Τεχεράνη μετά τον πόλεμο. Στην πραγματικότητα ο Ζιλ, που συστήνεται ως Ρεζά, δεν ξέρει ούτε λέξη φαρσί και επινοεί λέξεις για έννοιες και αντικείμενα τις οποίες όμως πρέπει να απομνημονεύσει για να μην αποκαλυφθεί η απάτη του.
Μέσα σε αυτή τη διετία, από το «μικρό» αυτό στρατόπεδο πέρασαν 15.000-25.000 κρατούμενοι, κυρίως Εβραίοι που δεν εξοντώθηκαν εκεί αλλά στάλθηκαν στα μεγάλα κολαστήρια της Πολωνίας. Καθώς η ήττα ζυγώνει, οι Γερμανοί καίνε όλα τα αρχεία με τα ονόματα των κρατουμένων, όμως περίπου 2.500 ονόματα θα διασωθούν χάρη στον Ζιλ.
▸ Μια ψηφίδα στο ψηφιδωτό της ναζιστικής φρίκης
Κεντρικός αφηγηματικός άξονας της ταινίας είναι η τιτάνια προσπάθεια του Ρεζά/Ζιλ να πλάσει με το μυαλό του μια ολόκληρη ανύπαρκτη γλώσσα, μαζί και τους γραμματικούς κανόνες της. Αυτό το έξυπνο σεναριακό εύρημα κλέβει την παράσταση ενώ κωμικοτραγική είναι η προσπάθεια του Γερμανού λοχαγού να μάθει τα περσικά «μαϊμού». Η σκηνοθεσία είναι συμβατική, χωρίς εξάρσεις αλλά η ταινία είναι μια ψηφίδα στο μεγάλο ψηφιδωτό της ναζιστικής φρίκης που δεν πρέπει να ξεχνάμε.
