Νάουζατ Χαντίντ
Το Πριν παρουσιάζει το μοναδικό περιοδικό που κυκλοφορεί σήμερα στη Γάζα
Η ιδέα γι’ αυτό το κείμενο γεννήθηκε στην ταράτσα της Εργατικής Λέσχης Νέας Σμύρνης, κατά την εκδήλωση «Στη Γάζα χτυπάει του κόσμου η καρδιά» που διοργάνωσε η Διεθνιστική Κίνηση Struggle without Borders. Στην εκδήλωση συμμετείχαν απευθείας από τη Γάζα οι φοιτητές Ιατρικής Γιασέρ Αμπού Μαριάμ και Άνας Σαλάμα, μέλη της πρωτοβουλίας Hope In Hands, η ποιήτρια Φιντάα Αμπού Μαριάμ, καθώς και οι δημοσιογράφοι του περιοδικού Αλ-Μουχαγιάμ (Ο Καταυλισμός), Μπαχάα Ραούφ και Χάμζα Αμπού αλ-Τραμπίς. Ακολούθησε μια εκτενής συζήτηση με τον Χάμζα, διευθυντή και αρχισυντάκτη του περιοδικού, για το έγκλημα που συντελείται στη Γάζα και τις αθέατες πτυχές μιας συγκλονιστικής προσπάθειας: της έκδοσης του μοναδικού έντυπου περιοδικού που κυκλοφορεί αυτή τη στιγμή μέσα στα προσφυγικά καμπς της Γάζας, καταγράφοντας και διαδίδοντας την καθημερινότητα, τον πολιτισμό και την ανθεκτικότητα των κατοίκων της.
Το Αλ-Μουχαγιάμ, με τον υπότιτλο «Η Ηχώ του Εκτοπισμού», δεν σχεδιάστηκε σε ασφαλή γραφεία, αλλά γεννήθηκε ως μια ανεξάρτητη πρωτοβουλία νέων αμέσως μετά το Εΐντ αλ-Φιτρ (τη γιορτή της λύσης της νηστείας). Η συντακτική ομάδα και όλοι οι εμπλεκόμενοι στο εγχείρημα αποτελούνται αποκλειστικά από ανθρώπους που υπήρξαν ή είναι ακόμα κάτοικοι των προσφυγικών καταυλισμών, βιώνοντας οι ίδιοι τη φρίκη της γενοκτονίας. Όπως εξομολογείται ο Χάμζα Αμπού αλ-Τραμπίς, η ομάδα όρισε την ταυτότητά της ως «οι κύριοι του αίματος», καθώς καθένας τους έχει χάσει δεκάδες οικείους και τα σπίτια όλων έχουν καταστραφεί.
Το εγχείρημα στηρίζεται σε μια δομή αλληλοκάλυψης ρόλων, με τον Χάμζα στο τιμόνι της διεύθυνσης – έναν έμπειρο δημοσιογράφο, πατέρα δύο παιδιών και συγγραφέα του βιβλίου Οι Σφαγές του Καταυλισμού της Τζαμπάλια, το οποίο μάλιστα μεταφράζεται αυτή τη στιγμή και θα είναι έτοιμο το φθινόπωρο. Δίπλα του βρίσκεται η σύζυγός του, η οποία αξιοποιεί την εξειδίκευσή της στη μετάφραση για τη γλωσσική επιμέλεια των κειμένων, καθώς και ο Μοχάμεντ Αλ-Σάντι, μηχανικός πληροφορικής, που έχει αναλάβει τον συντονισμό της εκτύπωσης και της διανομής στο πεδίο. Όπως υπογραμμίζει ο Χάμζα, η γραφή από την καρδιά του πεδίου φέρει μια αθέατη βιωματική ταυτότητα, εκείνη του «παιδιού του περιβάλλοντος», την οποία κανένας εξωτερικός παρατηρητής δεν μπορεί να συλλάβει.
Ως προς τη δομή του, το Αλ-Μουχαγιάμ αποτελεί μια δεκαπενθήμερη έκδοση είκοσι δύο σελίδων, χωρισμένη σε έξι εξειδικευμένες ενότητες, η θεματολογία των οποίων απέχει συνειδητά από την κλασική ειδησεογραφία για να εστιάσει στην κοινωνική και ανθρωπιστική ανατομία της ζωής κάτω από τη σκηνή. Άλλωστε, ο βαθύτερος στόχος της έκδοσης συμπυκνώνεται στην προσπάθεια να οικοδομηθεί εκ των έσω μια αληθινή, πλήρης και ολοκληρωμένη παλαιστινιακή αφήγηση της εμπειρίας τους.
Η συντακτική ομάδα επιχειρεί τη διάσωση της μνήμης των θυμάτων, υπογραμμίζοντας πως οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι απλοί αριθμοί, αλλά προσωπικότητες με όνειρα και απαράμιλλη αγάπη για τη ζωή
Στην ειδική στήλη «Ιστορία», η ομάδα επιχειρεί τη διάσωση της μνήμης των θυμάτων, υπογραμμίζοντας πως οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι απλοί αριθμοί, αλλά προσωπικότητες με όνειρα και απαράμιλλη αγάπη για τη ζωή που αξίζει να παραμείνουν ζωντανές. Παράλληλα, το περιοδικό αναλύει την εύθραστη φύση της υφασμάτινης στέγης, την έλλειψη ιδιωτικότητας και τις ασφυκτικές πιέσεις που ασκούνται στην οικογένεια, ενώ αγγίζει με θάρρος ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα που οξύνθηκαν λόγω του πολέμου, όπως η αύξηση των διαζυγίων, οι πρόωροι γάμοι, οι διαμάχες για τις συντάξεις των θυμάτων και η φροντίδα των ορφανών. Τέλος, μέσα από ειδικές σελίδες αφιερωμένες στο παιδί και την εκπαίδευση, καταγράφονται τόσο η αλλαγή των παραδοσιακών ρόλων μεταξύ ανδρών και γυναικών όσο και η σταδιακή αποδυνάμωση του θεσμού των πρεσβυτέρων της κοινότητας, προσφέροντας έτσι μια ολιστική εικόνα της παλαιστινιακής πραγματικότητας.
Διανομή χέρι με χέρι μέσα στα camps
Σε μια εποχή όπου η επικοινωνία παγκοσμίως είναι κυρίως ψηφιακή, το Αλ-Μουχαγιάμ επιμένει αποκλειστικά στην έντυπη μορφή, μια απόφαση με βαθύ πολιτικό και κοινωνικό υπόβαθρο. Στους καταυλισμούς της Γάζας, όπου δεν υπάρχει ούτε ηλεκτρικό ρεύμα ούτε σταθερή πρόσβαση στο διαδίκτυο, οι πιο ευάλωτες ομάδες – όπως οι ηλικιωμένοι, οι αρχηγοί των οικογενειών και οι μητέρες – είναι εντελώς αποκομμένες από τις οθόνες. Το χαρτί παραμένει το μόνο μέσο που μπορεί να διαβαστεί συλλογικά, να περάσει από χέρι σε χέρι και να μείνει ως φυσικό πειστήριο της ιστορίας τους. Ωστόσο, η εκτύπωση αποτελεί έναν καθημερινό άθλο, καθώς λόγω του πλήρους αποκλεισμού η τιμή του χαρτιού στη Γάζα έχει εκτοξευθεί σε περισσότερο από το διπλάσιο του αναμενόμενου. Παρά τις τεράστιες αυτές αντιξοότητες, το εγχείρημα βασίζεται αποκλειστικά σε περιορισμένους ίδιους πόρους και στις προσωπικές θυσίες των μελών της ομάδας, διατηρώντας την ανεξαρτησία του χωρίς την παραμικρή εξάρτηση από μεγάλους δημοσιογραφικούς ομίλους ή εξωτερικές ατζέντες.
Παράλληλα, το περιοδικό Αλ-Μουχαγιάμ (Καταυλισμός) διανέμεται εντελώς δωρεάν, και για να διασφαλιστεί ότι το υλικό θα φτάσει εκεί που πραγματικά υπάρχει ανάγκη, η ομάδα έχει συγκροτήσει ένα εξειδικευμένο δίκτυο διανομής πεδίου. Εθελοντές και μέλη της συντακτικής ομάδας επισκέπτονται απευθείας τις σκηνές και τα κέντρα φιλοξενίας σε διάφορες περιοχές της Γάζας, παραδίδοντας τα αντίτυπα χέρι με χέρι στους αρχηγούς των οικογενειών. Με αυτόν τον τρόπο, το Αλ-Μουχαγιάμ λειτουργεί όχι μόνο ως μέσο ενημέρωσης, αλλά και ως ένα ζωντανό κοινωνικό δίκτυο αλληλεγγύης, εμψύχωσης και ουσιαστικής επαφής μεταξύ των ανθρώπων που βιώνουν τον εκτοπισμό.
Έντυπη μορφή του Σουμούντ
Όταν ο Χάμζα Αμπού αλ-Τραμπίς ερωτάται για τον τελικό σκοπό του εγχειρήματος, η απάντησή του συμπυκνώνει την ίδια την ουσία της παλαιστινιακής ανθεκτικότητας (Σουμούντ), υπογραμμίζοντας ότι η οικογένεια αποτελεί το τελευταίο κάστρο στη Γάζα και πως αν καταρρεύσει η δομή της, θα καταρρεύσει ολόκληρος ο κοινωνικός ιστός. Όπως εξηγεί, τα μέλη της ομάδας δεν βλέπουν τους εαυτούς τους απλώς ως δημοσιογράφους ή εκδότες, αλλά ως κομμάτι μιας συλλογικής προσπάθειας επιβίωσης μέσα από τη λέξη και τη φωνή, θεωρώντας τη διατήρηση των αξιών και της μνήμης ως το πιο απαραίτητο όπλο αυτή τη στιγμή.
Η γνωριμία μας μαζί τους, που ξεκίνησε από εκείνη την ταράτσα στη Νέα Σμύρνη, υπενθυμίζει ότι ο αποκλεισμός σπάει μέσα από τις ιδέες, τη διατήρηση της αλήθειας και την έμπρακτη αλληλεγγύη. Ως Struggle Without Borders, στεκόμαστε δίπλα στο Αλ-Μουχαγιάμ, μεταφέρουμε τη φωνή τους, στηρίζουμε τις παράλληλες δράσεις αλληλεγγύης – όπως την καμπάνια οικονομικής ενίσχυσης για τους φοιτητές της Ιατρικής Σχολής της Γάζας – και δεσμευόμαστε να διατηρήσουμε αυτόν τον δίαυλο επικοινωνίας ζωντανό, δυναμώνοντας τη φωνή όσων αρνούνται να σιωπήσουν.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ που κυκλοφόρησε 1-2 Αυγούστου
και θα μείνει στα περίπτερα μέχρι 25/8
Συνομιλώντας με τη Γάζα από την ταράτσα της αλληλεγγύης στην Εργατική Λέσχη Νέας Σμύρνης
