Γιώργος Καλαμπαλίκης, Βρετανία
Για το τέλος του δικομματισμού γίνεται λόγος στο νησί μετά τις εκλογές της 7ης Μαΐου. Στους 136 (απ’τους 317) δήμους της Αγγλίας, αλλά και στα αποκεντρωμένα κοινοβούλια σε Σκωτία και Ουαλία, υπήρχε ένας κοινός παρονομαστής: βαριά ήττα των Εργατικών και συνέχεια της πτώσης των Συντηρητικών. Οι φετινές εκλογές είχαν το χαρακτήρα δημοψηφίσματος για την κυβέρνηση και για τον (ολοένα και λιγότερο δημοφιλή) Πρωθυπουργό, Κερ Στάρμερ, που δηλώνει απρόθυμος να παραιτηθεί, παρόλο που πάνω από 80 βουλευτές έχουν δηλώσει δημόσια ότι πρέπει να εγκαταλείψει τη θέση του ως πρωθυπουργός. Η θέση του στην εξουσία πλέον κρέμεται από μια κλωστή. Δεν τίθεται πλέον θέμα αν θα αντέξει, αλλά για πόσο ακόμα.
Τα εκλογικά αποτελέσματα με μια ματιά:
Οι Εργατικοί κατέγραψαν 18 μονάδες πτώση σε σχέση με τις εθνικές εκλογές του 2024, έχασαν την πλειοψηφία σε 38 δήμους και κοντά στα 3/4 του συνόλου των δημοτικών συμβούλων τους! Αυτή η έκβαση για τους Εργατικούς δεν έρχεται ως κεραυνός εν αιθρία. Είναι το αποτέλεσμα των πολιτικών λιτότητας, της αύξησης του δημόσιου χρέους, των χρεοκοπημένων δήμων και περιφερειών, της αυξημένης καταστολής, της περιστολής δημοκρατικών δικαιωμάτων, της πολεμικής προετοιμασίας, της συνενοχής σε γενοκτονία και αγαστής συνεργασίας με το κράτος δολοφόνο του Ισραήλ και της ακροδεξιάς και ρατσιστικής ρητορείας.
Στην Ουαλία έχασαν την πρωτοκαθεδρία μετά από έναν αιώνα υπεροχής, από το εθνικιστικό/κεντρο-αριστερό κόμμα Plaid Cymru, καταλήγοντας τρίτοι πίσω από το Reform UΚ του Φάρατζ. Στη Σκωτία το Εθνικό κόμμα SNP διατήρησε την πρωτιά, χωρίς πλειοψηφία ωστόσο, με τους Εργατικούς να παίρνουν ισότιμο αριθμό εδρών με το Reform.
Οι τελευταίοι πήραν τη συντριπτική πλειοψηφία σε δημοτικούς συμβούλους και αυτοδυναμία σε 14 δήμους στην Αγγλία, και δεύτερο κόμμα στο Ουαλικό και Σκωτσέζικο κοινοβούλιο. Ανέτρεψαν δήμους που παραδοσιακά ήταν αριστεροί και φιλο-Εργατικοί (π.χ. Σάντερλαντ), και κυριάρχησαν με διαφορά στις φιλο-Μπρέξιτ περιοχές (διόλου τυχαίο αφού το Reform είναι η μετεξέλιξη του Brexit party και του UKIP). Η ακροδεξιά δυστυχώς έχει ριζώσει για τα καλά στη Βρετανική κοινωνία, το έχουν δείξει άλλωστε και οι συγκεντρώσεις όλων των ακροδεξιών αποχρώσεων τον τελευταίο χρόνο σε βορρά και νότο, σπέρνοντας μίσος, μισαλλοδοξία, ρατσισμό και φασίζουσες πολιτικές εκφάνσεις.
Στον αντίποδα βρίσκονται οι Πράσινοι που κατέγραψαν σημαντική αύξηση ως η μοναδική αυτή τη στιγμή έκφραση οτιδήποτε κοινοβουλευτικά προοδευτικού υπάρχει στη χώρα, με εξαίρεση κάποιους ανεξάρτητους υποψηφίους που στηρίχθηκαν από το κόμμα του Κόρμπυν. Οι Πράσινοι εκφράζουν μια αριστερή, φιλολαϊκή μεν, ρεφορμιστική δε, ατζέντα, με ξεκάθαρη φιλο-Παλαιστινιακή στάση, και έρχονται να καλύψουν ένα πολιτικό κενό που υπάρχει εδώ και χρόνια στην αριστερά της Βρετανίας, κενό που είναι ακόμα μεγαλύτερο αν μιλήσουμε για την αντικαπιταλιστική/κομμουνιστική αριστερά.
Το κόμμα των συντηρητικών (Τόρις) συνεχίζει την πτωτική του τάση, πληρώνοντας ακόμα τις πολιτικές λιτότητας των προηγούμενων θητειών του στην κυβέρνηση. Οι Τόρις “αιμορραγούν” σημαντικά προς τα (ακρο)δεξιά αφού οι “μεταγραφές” του Φάρατζ πρώην πρωτοκλασάτων στελεχών των Τόρις φαίνεται να φέρουν θετικά αποτελέσματα. Το κόμμα των Φιλελεύθερων απ’ την άλλη κατέγραψε αισθητή άνοδο, παίρνοντας ψήφους και απ’ τα δεξιά και απ’ τα “αριστερά” του.
Η επομένη των εκλογών
Η πολιτική και κυβερνητική αστάθεια έχει οξυνθεί σημαντικά, και μετά τα εκλογικά αποτελέσματα της προηγούμενης εβδομάδας φαίνεται ότι δεν υπάρχει επιστροφή για το κυβερνών κόμμα. Ακόμα και το ετήσιο τελετουργικό με την ομιλία του βασιλιά στο Κοινοβούλιο στις 13/05/26 δεν κατάφερε να πείσει ότι αυτή η κυβέρνηση μπορεί να αντιστρέψει την υπάρχουσα κατάσταση. Με λιγότερο από δύο χρόνια στην εξουσία οι Εργατικοί έχουν χάσει κάθε επαφή με την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα, έχουν απογοητεύσει και ξεπουλήσει την κοινωνική και κομματική τους βάση, και οι εσωκομματικοί τριγμοί βαθαίνουν όλο και περισσότερο. Δεκάδες βουλευτές, ανάμεσα τους υπουργοί και κυβερνητικά στελέχη, έχουν δηλώσει δημόσια την αντίθεσή τους στον Στάρμερ ζητώντας άμεσα την παραίτησή του. Τέσσερις υπουργοί έχουν ήδη παραιτηθεί και το κόμμα έχει μπει σε μια περίοδο εσωκομματικής αναμέτρησης και πολιτικο-ιδεολογικής αστάθειας.
Η διεθνής καπιταλιστική κρίση και αστάθεια, εν μέσω πολεμικών διαδικασιών στις οποίες η Βρετανία συμμετέχει ενεργά, έχει ήδη εισέλθει στο προσκήνιο και βαθαίνει κάθε μέρα και περισσότερο. Η κυβερνητικές πολιτικές τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων όχι μόνο δεν έχουν καταφέρει να αμβλύνουν τις αντιθέσεις και τις ρωγμές που δημιούργησαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις, αλλά τις έχουν οξύνει ακόμα περισσότερο. Οι Εργατικοί έχουν καταφέρει να γίνουν το πιο μισητό κόμμα τόσο στην αριστερά, ακόμα και αυτή που παραδοσιακά δορυφοροποιούνταν γύρω τους, όσο και στη δεξιά.
Και μέσα σε μια τέτοια συνθήκη, η έκβαση αυτών των εκλογών βρίσκει την Βρετανική κοινωνία πιο διχασμένη από ποτέ, με ένα πολιτικό μέλλον αβέβαιο, μια οικονομία που καταρρέει, μια ένωση που τρίζει, και με την πιθανότητα μιας ακροδεξιάς κυβέρνησης να αυξάνεται ολοένα και περισσότερο.
Η ταξική πάλη, το εργατικό κίνημα με αντικαπιταλιστικά χαρακτηριστικά, και το διεθνιστικό-αντιπολεμικό κίνημα είναι τα μόνα που μπορούν να βάλουν φρένο στην περαιτέρω συντηρητικοποίηση, αυταρχικοποίηση και φτωχοποίηση της κοινωνίας και στην άνοδο της ακροδεξιάς. Είναι η μόνη διέξοδος για τη χάραξη μιας άλλης πορείας με φιλολαϊκή, σοσιαλιστική κατεύθυνση.
