Δημήτρης Σταμούλης
Αγωνιστική διάθεση
Χιλιάδες εργαζόμενοι από τον χώρο του Δημοσίου συμμετείχαν το πρωί της Τετάρτης 13/5 στην απεργιακή συγκέντρωση της ΑΔΕΔΥ στην πλατεία Κλαυθμώνος και στη διαδήλωση που ακολούθησε έως τη βουλή. Μαζική ήταν η παρουσία εργαζομένων ΕΣΠΑ στους παιδικούς σταθμούς, οι οποίοι βιώνουν πολύχρονη εργασιακή ομηρία και αυτή τη στιγμή χιλιάδες θέσεις εργασίας βρίσκονται στον «αέρα» καθώς πλησιάζει η λήξη των προγραμμάτων. Η συνέλευση εργαζομένων στους παιδικούς σταθμούς είχε μαζικό μπλοκ πίσω από το πανό της. Να σημειωθεί ότι τόσο το μέλος της ΕΕ της ΑΔΕΔΥ, Βέτα Πανουτσάκου (στέλεχος του ΠΑΜΕ), όσο και ο πρόεδρος της ΠΟΕ-ΟΤΑ, Νίκος Τράκας, αρνήθηκαν να δώσουν τον λόγο για χαιρετισμό σε εργαζόμενη συμβασιούχο από τη συνέλευση συμβασιούχων, ενώ η Β. Πανουτσάκου απάντησε ότι… «εδώ είναι συγκέντρωση της ΑΔΕΔΥ»!
Μεγάλο τμήμα της συγκέντρωσης αποτέλεσαν οι εκπαιδευτικοί από την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση με πανό πολλών σωματείων, ενώ συμμετοχή είχαν και εργαζόμενοι από την υγεία και άλλους κλάδους του Δημοσίου. Ωστόσο, άλλη μια απεργία της ΑΔΕΔΥ έγινε χωρίς κανένα σχέδιο κλιμάκωσης – η πλειοψηφία αρνήθηκε την πρόταση αγώνα που κατέθεσαν οι Παρεμβάσεις Δημοσίου στο Γενικό Συμβούλιο –, χωρίς ουσιαστική προετοιμασία και με γενικόλογα συνθήματα όπως «πραγματικές αυξήσεις», «αξιοπρέπεια στη ζωή και την εργασία».
Η απεργιακή συγκέντρωση, παρά τη σχετική μαζικότητά της, ήταν κατώτερη των αναγκών απάντησης στη σφοδρή αντεργατική επίθεση σε μια περίοδο που η κυβέρνηση επιμένει να φέρει το επόμενο διάστημα την πρόταση για συνταγματική αναθεώρηση, με την οποία «συνταγματοποιεί» τη λιτότητα και τα Σύμφωνα Σταθερότητας της ΕΕ, καταργεί τη μονιμότητα συνδέοντάς την με την αξιολόγηση, καταργεί το άρθρο 16 και κλιμακώνει την ιδιωτικοποίηση και την επιχειρηματική λειτουργία της εκπαίδευσης αλλά και ευρύτερα των κοινών αγαθών.
Περίπου 11.000 συμβάσεις σε παιδικούς σταθμούς ανανεώνονται ακόμα και 20 συνεχή χρόνια
Πριν από μερικές εβδομάδες έκανε τη δυναμική και απρόσμενη για πολλούς εμφάνισή του ο κόσμος της εργασιακής επισφάλειας και ομηρίας στον χώρο των ΟΤΑ σε παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, ΚΔΑΠ/ΚΔΑΠ ΑμεΑ, κοινωνικές δομές κ.α. Σε αυτούς τους χώρους εργασίας, χιλιάδες εργαζόμενοι με διαρκώς ανανεωνόμενες συμβάσεις μέσω ΕΣΠΑ κυρίως, σε πολλές περιπτώσεις ακόμα και για 15-20 συνεχή χρόνια, μπροστά στην απειλή μαζικών απολύσεων λόγω ολοκλήρωσης αυτών των προγραμμάτων, απέργησαν και διαδήλωσαν μαζικά στην Αθήνα διεκδικώντας το δικαίωμα στη σταθερή και μόνιμη εργασία.
Η κυβέρνηση, που θα αναλάβει το κόστος λειτουργίας των όποιων δομών, θέλει να επαναφέρει το καθεστώς εργασιακής ομηρίας και ανακύκλωσης της ανεργίας καθώς μετά από 24 μήνες θα απολύει τους συμβασιούχους.
Στην απεργία της ΑΔΕΔΥ η συμμετοχή ήταν σαφώς μικρότερη αλλά το ελπιδοφόρο στοιχείο ήταν η μαζική εμφάνιση του Συντονιστικού Εργαζομένων Συμβασιούχων ΕΣΠΑ, με σύνθημα «αποφασίζουμε εμείς για εμάς, μονιμοποίηση όλων των συμβασιούχων» και συσπειρώνοντας εργαζόμενους από πολλούς χώρους εργασίας και δήμους.
Μιλώντας στο Πριν η Έφη Σιδηροπούλου, συμβασιούχος επί 17 χρόνια σε παιδικό σταθμό, και μέλος του Συντονιστικού, σημειώνει πως αυτή η μορφή «από τα κάτω» οργάνωσης συγκροτήθηκε μετά από μια πετυχημένη εκδήλωση των Αγωνιστικών Κινήσεων Συσπειρώσεων (ΑΚΙΣ) στους ΟΤΑ, η οποία δρα στον κλάδο των εργαζομένων στους δήμους και την ομοσπονδία ΠΟΕ-ΟΤΑ και μια ανοιχτή συνέλευση που έγινε την περασμένη εβδομάδα. Στο ανοιχτό συντονιστικό συμμετέχουν εκπρόσωποι από 10 περίπου δήμους (Βύρωνας, Καλλιθέα, Αγία Βαρβάρα, Μαρούσι, Ρέντη, Άγιοι Ανάργυροι κ.α.). «Κατεβήκαμε με το δικό μας πανό στην απεργία με προσυγκέντρωση και η ανταπόκριση ήταν θετική», τονίζει, καθώς οι συμβασιούχοι απεργοί συσπειρώθηκαν στο μπλοκ αυτό.
Κρίσιμο επόμενο αγωνιστικό ραντεβού για τον κλάδο είναι η συνάντηση που έχει προγραμματιστεί ανάμεσα στην Εκτελεστική Επιτροπή της ΠΟΕ ΟΤΑ και το υπουργείο Εσωτερικών, με την ΑΚΙΣ-ΟΤΑ και τον εκλεγμένο εκπρόσωπό της, Ζώη Γαλατά, να έχουν ζητήσει την προκήρυξη πανελλαδικής απεργίας και απεργιακής συγκέντρωσης έξω από το υπουργείο. Ωστόσο η συνδικαλιστική γραφειοκρατία της ΠΟΕ-ΟΤΑ – που όλο αυτό το διάστημα αντί να συμβάλει στην πραγματοποίηση γενικών συνελεύσεων στους δήμους και αγωνιστικών δράσεων κλιμάκωσης, πρόταξε την εκτόνωση και την υποσχεσιολογία – απάντησε στην αγωνιστική πρόταση των ΑΚΙΣ-ΟΤΑ με… διαδικτυακή συζήτηση εκπροσώπων σωματείων και «επιστημονικών συλλόγων», πετώντας την μπάλα σε επόμενο Γενικό Συμβούλιο στις 19 Μάη.
Στηλιτεύοντας τη στάση της γραφειοκρατίας, η Έφη Σιδηροπούλου αναφέρθηκε και στο… σόου του προέδρου της ΠΟΕ-ΟΤΑ, Νίκου Τράκα, στην απεργία της 24ης Απριλίου, που δήθεν έσκισε το κυβερνητικό προσχέδιο που αφορούσε τις συμβάσεις, ενώ ήδη ήταν γνωστό ότι η κυβέρνηση είχε υπαναχωρήσει προς ώρας, λόγω και των αγωνιστικών αντιδράσεων, ενώ έδωσε αόριστες υποσχέσεις περί συνέχισης του αγώνα, κάτι που ποτέ δεν έγινε.
Ενδεικτικό της ανυποληψίας της ΠΟΕ-ΟΤΑ αλλά και πολλών σωματείων είναι ότι έχει συγκροτηθεί ομάδα viber με συμμετοχή πολλών εκατοντάδων συμβασιούχων, σε μια αυθόρμητη προσπάθεια αυτοοργάνωσης των εργαζόμενων. Ωστόσο ακόμα και αυτό βρήκε απέναντί της συνδικαλιστές και του ΠΑΜΕ που μίλησαν για… «αντιπαραθετικά σχέδια», ρωτώντας προκλητικά εργαζόμενους του Συντονιστικού Συμβασιούχων «ποιοι είστε εσείς που καλείτε συγκέντρωση στο υπουργείο Εργασίας στις 13/5»!
«Πολλοί συνδικαλιστές εμφανίζονται σαν… μεσσίες, τάζοντας ότι θα λύσουν το πρόβλημα», αναφέρει στο Πριν η Αναστασία Ράπτη, η οποία εργάζεται σε δομή του Δήμου Αμαρουσίου επί τρία χρόνια. «Αρνούνται τις γενικές συνελεύσεις, παρότι στην προηγούμενη απεργία είχαμε συγκεντρωθεί 125 άτομα». Από τη μεριά της, τονίζει σε συναδέλφους της την ανάγκη του αιτήματος μονιμοποίησης όλων των συμβασιούχων, καθώς «καλύπτουμε πάγιες και διαρκείς ανάγκες επί πολλά χρόνια», ενώ επισημαίνει ότι «πρέπει να καταργηθεί και ο νόμος Βορίδη» και «όχι να μοιραζόμαστε την ανεργία» και πως γι’ αυτό χρειάζεται αγώνας, παρεμβάσεις στα δημοτικά συμβούλια, δεσμεύσεις ότι δε θα κάνουν απολύσεις. Αναφερόμενη στον δικό της δήμο, σημείωσε ότι πάνω από 70 εργαζόμενοι είναι με συμβάσεις ΕΣΠΑ και ότι η αναλογία συμβασιούχων-μονίμων στο Μαρούσι είναι 60%-40%!
«Είμαστε χιλιάδες εργαζόμενοι με αυτό το καθεστώς μόνο στους παιδικούς σταθμούς», τονίζει, ενώ αναφερόμενη στους μισθούς επισημαίνει ότι οι πτυχιούχοι ΑΕΙ (ΠΕ) λαμβάνουν κοντά στα 1.000 ευρώ καθαρά, ενώ οι απόφοιτοι ΔΕ κάτω από 850 ευρώ. Μάλιστα υπογραμμίζει και το διαφορετικό εργασιακό καθεστώς που επιβάλλουν πολλοί δήμοι σε μια λογική διάσπασης των εργαζομένων, καθώς οι συμβασιούχοι δεν πληρώνονται υπερωρίες ή στις αναρρωτικές άδειες χάνουν το μισό μεροκάματο. «Δεν μπορούμε ούτε να αρρωστήσουμε», λέει χαρακτηριστικά.
Σε σχέση με την προοπτική του αγώνα για να μην υπάρξουν απολύσεις και για μόνιμη και σταθερή εργασία, η Αναστασία Ράπτη υπογραμμίζει την ανάγκη των συνελεύσεων εργαζομένων με τα σωματεία ανά δήμο, στηλιτεύοντας τη γραμμή ΠΟΕ-ΟΤΑ αλλά και ΔΑΣ (ΠΑΜΕ), την οποία πεισματικά αρνούνται να ακολουθήσουν, όπως και μια προοπτική κλιμάκωσης και διαρκούς αγώνα. «Προσπαθούν να παραλύσουν τον κόσμο, να μην υπάρξει συλλογική συζήτηση και δράση», σημειώνει, ενώ απαντώντας σε ένα κλίμα που υπάρχει και διαρκώς ανακυκλώνεται στους συμβασιούχους με προσφυγές σε δικαστήρια, υπογραμμίζει την ανάγκη πρωτίστως του συλλογικού αγώνα, καθώς «μόνο έτσι μπορούμε πραγματικά να νικήσουμε».
Συνολικά εκτιμάται ότι στον χώρο των παιδικών σταθμών στους δήμους περίπου 11 χιλιάδες εργαζόμενοι είναι όμηροι διαφόρων συμβάσεων για πάνω από 15-20 χρόνια (περίπου οι τέσσερις στους πέντε!) και η λήξη των προγραμμάτων ΕΣΠΑ τινάζει τις συμβάσεις τους στον «αέρα». Να σημειωθεί ότι περίπου το 70% των συμβάσεων στους παιδικούς σταθμούς είναι με ΕΣΠΑ, δηλαδή η φροντίδα των παιδιών είναι στο έλεος των κοινοτικών «ψίχουλων» κι όχι υπόθεση του ίδιου του κράτους, με μόνιμες προσλήψεις σε όλες τις ειδικότητες με αξιοπρεπείς μισθούς και σύγχρονες κτιριακές υποδομές που να επαρκούν για όλα τα παιδιά. Μάλιστα στην περίοδο που έχουμε εισέλθει, με την πολιτική της «πολεμικής οικονομίας» να είναι το νέο αντιδραστικό δόγμα της ΕΕ και όλων των κυβερνήσεων, οι κοινωνικές δομές θα αφεθούν περαιτέρω στην παρακμή και τη συρρίκνωση προς όφελος της γιγάντωσης των πολεμικών εξοπλισμών. Η ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, που εγκρίθηκε το καλοκαίρι του 2025, επιτρέπει άλλωστε και στην Ελλάδα να εξαιρέσει πρόσθετες αμυντικές δαπάνες έως 1,5% του ΑΕΠ από τον υπολογισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος, «θάβοντας» τις κοινωνικές ανάγκες και δομές όπως οι παιδικοί σταθμοί!
Οι δυνάμεις των ΑΚΙΣ ΟΤΑ έχουν αναδείξει τις ευθύνες της κυβέρνησης αλλά και τη συνενοχή δημάρχων και ΚΕΔΕ στο ζήτημα των συμβασιούχων των δήμων. Όπως υπογραμμίζουν, απέναντι σε αυτή την πολιτική εργασιακής επισφάλειας, δεν έχουν άλλο χώρο οι αναμονές και οι «διαβουλεύσεις» της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας της ΠΟΕ-ΟΤΑ, και απαιτείται η ανάγκη αναγνώρισης όλων των συμβάσεων ως αορίστου χρόνου και η μονιμοποίηση όλων των συμβασιούχων και καλούν σε οργάνωση «από τα κάτω» με επιτροπές αγώνα σε κάθε δήμο.
Πρωτοβουλίες στους δήμους για τους επισφαλείς εργαζόμενους
Κρίσιμη για την κλιμάκωση και τη νικηφόρα προοπτική του αγώνα των συμβασιούχων στους δήμους παραμένει η πλευρά της στήριξης των κινητοποιήσεων, της αγωνιστικής αλληλεγγύης στις γειτονιές, της ανάδειξης του ζητήματος μέσα και έξω από τα δημοτικά συμβούλια, της διεκδίκησης αγωνιστικών αποφάσεων από τα συμβούλια και της υιοθέτησης του στόχου της ανατροπής του νόμου Βορίδη με πλήρη δικαίωση όσων εργαζομένων έχουν ήδη θετικές δικαστικές αποφάσεις ως αναγκαίας προϋπόθεσης για να ανοίξει ο δρόμος της μονιμοποίησης χιλιάδων συμβασιούχων που καλύπτουν μόνιμες και διαρκείς ανάγκες και κινδυνεύουν σήμερα με απόλυση.
Η προσπάθεια της κυβέρνησης της ΝΔ για αλλαγή στη διαδικασία πρόσληψης και χρηματοδότησης στις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων δεν σημαίνει μόνο απολύσεις και χτύπημα στα εργατικά δικαιώματα. Πλάι σε αυτό, έρχεται υποβάθμιση, υποχρηματοδότηση και τελικά ιδιωτικοποίηση μιας σειράς κρίσιμων για τους δημότες υπηρεσιών. Σημαίνει βάθεμα της πολιτικής της ΕΕ για ανταποδοτικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών που έχει ανάγκη η λαϊκή πλειοψηφία και για τις όποιες πληρώνει ήδη ακριβά μέσω της ληστρικής φορολόγησης, των δημοτικών τελών και του αντιτίμου.
Οι αριστερές, ριζοσπαστικές και αντικαπιταλιστικές κινήσεις σε δήμους και περιφέρειες παίρνουν ήδη μαχητικές πρωτοβουλίες στήριξης του αγώνα των συμβασιούχων για μόνιμη δουλειά και αποκλειστικά δημόσιες δωρεάν κοινωνικές υπηρεσίες προσβάσιμες σε όλους. Με παρεμβάσεις στους χώρους δουλειάς και τα δημοτικά συμβούλια, απαιτούν τη μονιμοποίηση των εργαζόμενων, μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, γενναία κρατική χρηματοδότηση των δήμων με βάση τις ανάγκες και όχι το δημοσιονομικό κόφτη ώστε να μη μείνει κανένα παιδί έξω από τις δομές αυτές, δημόσιες δωρεάν κοινωνικές υπηρεσίες με κατάργηση της πολιτικής της ανταποδοτικότητας, των voucher, της επιχειρηματικής λειτουργίας και των ιδιωτικοποιήσεων.
Μάλιστα, σε πρόσφατη πανελλαδική σύσκεψη που πραγματοποίησαν οι κινήσεις της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς στους δήμους και τις περιφέρειες, επιβεβαίωσαν την κατεύθυνση της άμεσης, ανυποχώρητης, αγωνιστικής διεκδίκησης όλων αυτών, ενάντια στο κλίμα ηττοπάθειας και εφησυχασμού που καλλιεργείται από τις κυρίαρχες δυνάμεις στην ΚΕΔΕ.
Κώστας Παπαγεωργίου
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ που κυκλοφόρησε στις 16-17 Μαίου 2026
