Κατερίνα Φραγκουλοπούλου
Αυτή την περίοδο παρουσιάζεται η έκθεση Frida Kahlo/ Beyond the icon, που προσπαθεί να εμβαθύνει στη ζωή και τη σκέψη της, πέρα από την εικόνα/σύμβολο και τον μύθο που τη συνοδεύει.
Η Φρίντα Κάλο (1907-1954) υπήρξε μία δύναμη της φύσης. Ως άνθρωπος, άντεξε απίστευτο ψυχικό και σωματικό πόνο, αναγκάστηκε να αλλάξει τελείως την πορεία της ζωής της (ήθελε να σπουδάσει ιατρική και λόγω του ατυχήματος άρχισε να ασχολείται με τη ζωγραφική). Ως γυναίκα, αρνήθηκε να μπει στα πρότυπα ομορφιάς. Επέβαλε τη δική της αισθητική και έγινε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες της εποχής της και της δικής μας. Ερωτεύτηκε δυνατά, παρασύρθηκε από πάθη και πειραματίστηκε με τη σεξουαλικότητά της. Ως πολίτης, εντάχθηκε από τα νεανικά της χρόνια στο κομμουνιστικό κόμμα και συμμετείχε ενεργά στους αγώνες του λαού. Ως ζωγράφος, θέλησε να κάνει επαναστατική τέχνη. Αγκάλιασε τις μεξικάνικες ρίζες της, πάτησε στον σουρεαλισμό και τον συμβολισμό, όμως όπως η ίδια λέει «ζωγράφισα την πιο ειλικρινή έκφραση του εαυτού μου… αφού τα θέματά μου πάντα ήταν οι αισθήσεις μου, η ψυχική μου κατάσταση και οι προφανείς αντιδράσεις που μου προκαλούσε η ζωή». Ως δασκάλα, αγάπησε και πρόσφερε πολλά στους μαθητές της που ήταν γνωστοί ως «los fridos» και, πολύ σημαντικό, τους συνέδεσε με την κοινωνία «κατεβάζοντάς» τους να κάνουν τοιχογραφίες στις παραδοσιακές ταβέρνες. Με τη ζωγραφική της μπήκε σε διάλογο με τον Γκόγια, τον Μουνκ και άλλους που διαπραγματεύτηκαν με την τέχνη τους την έννοια της απώλειας, της θλίψης και του θανάτου και όχι μόνο επέκτεινε τους κώδικές τους αλλά (και πόσο φεμινιστικό) κατοχύρωσε μια γυναίκα να μπορεί να έχει τέτοια συναισθήματα χωρίς να θεωρείται υστερική ή τρελή. Το καθηλωτικό πρόσωπο της Φρίντα Κάλο έχει επομένως επιρροή που σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να υποτιμήσουμε.
Αυτή την περίοδο, τρέχει στο Κέντρο Πολιτισμού Ελληνικός Κόσμος η έκθεση «Frida Kahlo/ Beyond the icon», που προσπαθεί να εμβαθύνει στη ζωή και τη σκέψη της, πέρα από την εικόνα/σύμβολο και τον μύθο που τη συνοδεύει. Η έκθεση μας καλεί να «γίνουμε όλοι Φρίντα» με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, που αποτελεί την κορύφωσή της. Επιχειρώντας να περιγράψω την εμπειρία, θα χωρίσω την έκθεση σε τρία τμήματα – επίπεδα. Πρώτα με τους πίνακες πληροφοριών, όπου παρουσιάζονται αντίγραφα πολλών έργων της και φωτογραφίες, μαθαίνουμε πληροφορίες για τη ζωή της με τη μορφή χρονολογίου. Έπειτα με τον βωμό, μία εγκατάσταση που έχει αναφορές στη Μέρα των Νεκρών και παρουσιάζονται με θρησκευτικές αναφορές τα «στοιχεία» που συνέθεσαν την προσωπικότητά της και μια δεύτερη εγκατάσταση, όπου βλέπουμε τις παραδοσιακές φορεσιές, που την καθιέρωσαν ως fashion icon. Επίσης περνάμε και από την Pulceria La Rosita, την ταβέρνα που διακόσμησε με τους φοιτητές της. Τέλος, στοιχεία που αναπτύσσονται με τη βοήθεια των νέων τεχνολογιών και που αφήνουν την πιο ισχυρή εντύπωση. Υπάρχουν «Η στιγμή», ένα τρισδιάστατο φιλμ για το ατύχημα που τη σημάδεψε, «Το όνειρο», που παρουσιάζεται ο κύκλος της ζωής της, η διαδραστική στοά, το δωμάτιο εμβύθισης και το πιο εντυπωσιακό, το «Cadavra exquis», όπου με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεσαι στο κρεβάτι, όπου ζωγράφιζε καθηλωμένη, και ταξιδεύεις μέσα στη ζωγραφική, την αισθητική και την κοσμοθεωρία της. Ένα κομμάτι με εξαιρετικό ενδιαφέρον εξαιτίας των σουρεαλιστικών καταβολών του.
Αναρωτιέμαι σχετικά με την ισορροπία ανάμεσα στην εικόνα της Φρίντα Κάλο ως σελέμπριτι και στη γυναίκα, τον άνθρωπο, τον καλλιτέχνη
Συνολικά έφυγα από την έκθεση με ανάμεικτα συναισθήματα. Σίγουρα έλειψε η συμβατική παρουσίαση αλλά και η ζεστασιά που συνοδεύει τα έργα που άγγιξε ο καλλιτέχνης, που κάθε πινελιά κρύβει τη σκέψη και τον μόχθο του. Ήταν η πρώτη έκθεση που είδα και που στηρίχτηκε τόσο πολύ στην τεχνολογία. Ίσως είναι κάτι με το οποίο θα πρέπει να εξοικειωθούμε στο μέλλον. Ο ρυθμός της πληροφορίας στο Δωμάτιο Εμβύθισης είναι καταιγιστικός. Συμβαδίζει με τη ροή πληροφορίας που βρίσκουμε καθημερινά στο διαδίκτυο και προσαρμόζεται σε αυτήν. Σε αυτό το πλαίσιο αναρωτιέμαι σχετικά με την ισορροπία ανάμεσα στην εικόνα της Φρίντα Κάλο ως σελέμπριτι και στη γυναίκα, τον άνθρωπο, τον καλλιτέχνη.
Frida Kahlo/Beyond the Icon
Κέντρο Πολιτισμού Ελληνικός Κόσμος
Μέχρι 31/5/26
Εισιτήριο 15 ευρώ/12,5 μειωμένο (αρκετά ακριβό)
ΣΤΗΛΗ 21 πολιτισμού
ΘΕΑΤΡΟ
Festen, βρόμικα μυστικά των μεγαλοαστών
Δύο χρόνια μεγάλης επιτυχίας μιας καινοτόμας παράστασης
Πόσους «σκελετούς στη ντουλάπα» μπορεί να κρύβει μια Οικογενειακή γιορτή σε μια μεγαλοαστική έπαυλη; Στο ερώτημα αυτό είχε δώσει εκρηκτικές απαντήσεις η ομώνυμη ταινία σε σενάριο και σκηνοθεσία του Δανού Τόμας Βίντερμπεργκ. Η θεατρική διασκευή του Festen (από τους Μπο Χάνσεν και Μόγκενς Ρούκοφ) και το ανέβασμά της σε σκηνοθεσία Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου στο Θέατρο Άλμα, άνοιξε κι άλλους δρόμους έκφρασης και προσέγγισης. Μετά από δύο έτη μεγάλης επιτυχίας, με αλλεπάλληλα sold out, το έργο ολοκληρώνει την πορεία του αυτό το Σαββατοκύριακο.
Το Festen είναι μια θεατρική εμπειρία, καθώς ακολουθεί πρωτότυπους δρόμους ένταξης των θεατών μέσα στο έργο. Από την έναρξη και το πρώτο μέρος που διεξάγεται στο φουαγιέ, με τους ηθοποιούς ανάμεσα στο κοινό που αντικειμενικά συμμετέχει, μέχρι τη σκηνή που φιλοξενεί θεατές στο οικογενειακό τραπέζι, τον κυκλικό παραδοσιακό χορό με τη συμμετοχή του κόσμου, αλλά και την επιστροφή και πάλι στο φουαγιέ για την κορύφωση του δράματος. Οι βιντεοσκοπημένες σκηνές ρίχνουν φως και σε όσα δεν φαίνονται. Αλλά είναι οι ερμηνείες των ηθοποιών που απογειώνουν το έργο, είτε με τις εκρήξεις τους, είτε με τη βίαιη σιωπή και τον χειρισμό των άλλων. Εξαιρετικοί οι Γιώργος Ζιόβας, Προμηθέας Αλειφερόπουλος, Γιώτα Φέστα, Γιάννης Καπελέρης, Νίκος Μήλιας και όλος ο θίασος. Η σαπίλα που υπάρχει βαθιά μέσα στους κόλπους της μεγαλοαστικής τάξης, η καθωσπρέπει οικογένεια – βιτρίνα, η εξουσία μέσω της ιδιοκτησίας, η σιωπή και η συνενοχή, ο βαθύς ρατσισμός είναι μόνο μερικά από τα στοιχεία που βγαίνουν στην επιφάνεια μαζί με τα φρικτά μυστικά του παρελθόντος.
