Παναγιώτης Ξοπλίδης
Οι ΗΠΑ κλιμακώνουν ποιοτικά και ποσοτικά το εμπάργκο, επιχειρώντας να στραγγαλίσουν το καθεστώς και, κυρίως, τον περήφανο λαό της. Γιατί η Κούβα θυμίζει στον καπιταλισμό και τους λαούς τη δυνατότητα της επαναστατικής ανατροπής.
Μετά την απαγωγή Μαδούρο, ολόκληρη η Λατινική Αμερική βρίσκεται στο στόχαστρο της πολεμικής ιμπεριαλιστικής μηχανής των ΗΠΑ. Άμεσος στόχος είναι η Κούβα, η οποία δεν έχει μόνο γεωπολιτική σημασία, αλλά αποτελεί εδώ και δεκαετίες μια ενοχλητική – για τις ΗΠΑ και την Ευρώπη – υπενθύμιση της δυνατότητας επαναστατικής ρήξης με τον καπιταλισμό.
Η ανατροπή του Μαδούρο και οι επακόλουθες εξελίξεις στο Καράκας είχαν ως αποτέλεσμα την διακοπή του εφοδιασμού της Κούβας με φθηνό πετρέλαιο, το οποίο τα τελευταία χρόνια αποτελούσε τη ραχοκοκαλιά της ενεργειακής επιβίωσης του νησιού. Η Κούβα, ένα κράτος με πολύ περιορισμένη εγχώρια παραγωγή ενέργειας, είδε τις εισαγωγές από την Βενεζουέλα να περιορίζονται δραστικά, ενώ και η βασική εναλλακτική, οι αποστολές από το Μεξικό, απειλούνται και τείνουν να διακοπούν υπό την πίεση των ΗΠΑ. Η Κούβα βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με μια σοβαρή ενεργειακή κρίση, με κάποιες εκτιμήσεις να δείχνουν ότι έχει μόνο λίγους μήνες αποθεμάτων. Ήδη, η χώρα γνωρίζει εκτεταμένες διακοπές ρεύματος κι ελλείψεις καυσίμων. Παράλληλα, πλήθος Κουβανών γιατρών που υπηρετούσαν σε προγράμματα στη Βενεζουέλα έχουν ήδη επιστρέψει, αφαιρώντας από την κουβανική οικονομία ένα σημαντικό εισόδημα σε συνάλλαγμα.
Στο μεταξύ, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκτοξεύσει μια σειρά απειλών και μέτρων που συνιστούν ποιοτικό (και ποσοτικό) άλμα στην πίεση που ασκείται κατά της Κούβας. Με εντολές για την επιβολή δασμών σε κάθε χώρα που την προμηθεύει με πετρέλαιο, οι ΗΠΑ επιχειρούν να στραγγαλίσουν ενεργειακά και οικονομικά την Αβάνα. Η πολιτική αυτή έχει ξεπεράσει τα όρια του εμπάργκο που έχουν επιβάλει μετά την Επανάσταση. Είναι καθαρά οικονομικός πόλεμος, που στοχεύει στο να απομονώσει πλήρως την Κούβα, να υπονομεύσει κάθε περιθώριο διεθνούς συνεργασίας που της έχει απομείνει και, ενδεχομένως, να δημιουργήσει συνθήκες κοινωνικής κρίσης, ώστε να αποσταθεροποιήσει το καθεστώς. Ο Τραμπ δηλώνει, παράλληλα, ότι υπάρχει και επικοινωνία με την κουβανική πλευρά για διάλογο, προσπαθώντας ίσως να επαναλάβει ένα σενάριο παρόμοιο με αυτό της Βενεζουέλας.
Αυτό που φοβούνται οι ΗΠΑ είναι ότι η Κούβα θα παραμείνει ένας «πύργος» αντοχής απέναντι στις κυρώσεις, σε μια εποχή που ο Τραμπ θεωρεί ότι η πίεση μέσω δασμών και άλλων μορφών οικονομικού πολέμου θα επαναφέρει τις ΗΠΑ σε θέση ισχύος. Ασφαλώς, το γεωπολιτικό παιχνίδι γύρω από την Κούβα είναι σημαντικό, καθώς Κίνα και Ρωσία έχουν καταδικάσει τις απειλές κατά της Αβάνας, υποστηρίζοντας ότι οι εκβιαστικές και μονομερείς παρεμβάσεις πλήττουν τη διεθνή σταθερότητα και παραβιάζουν αρχές κυριαρχίας. Η επανάσταση και τα σοσιαλιστικά ιδανικά αποτελούν μια ασήμαντη «λεπτομέρεια» για Μόσχα και Πεκίνο. Είναι, όμως, σημαντικό να δείξουν ότι η Αμερική δεν μπορεί πια να επιβάλλει μόνη της «κανόνες», ενώ ειδικά η Κίνα θέλει σήμερα να εμφανίζεται ως υπεύθυνη υπερδύναμη, η οποία σέβεται το «ελεύθερο εμπόριο» και το «διεθνές δίκαιο».
Όμως, η διεθνιστική αριστερά δεν μπορεί να ορίζει τη στάση της από την γεωπολιτική και το θεσμικό πλαίσιο. Αυτό που η Κούβα περισσότερο από όλα υπενθυμίζει είναι ότι η επαναστατική ρήξη δεν χωρά στα όρια του κοινοβουλευτισμού και του «σεβασμού» προς την αστική δημοκρατία. Παρά τα όρια της επαναστατικής διαδικασίας (κυρίως λόγω εξωγενών παραγόντων, αλλά και εσωτερικών), η Κούβα ήταν η μόνη χώρα στον κόσμο που στα δύο χρόνια γενοκτονίας στη Γάζα φιλοξένησε εκατοντάδες Παλαιστίνιους φοιτητές Ιατρικής, παρέχοντάς τους δωρεάν σπουδές. Μια χώρα όπου ακόμα και τα νοσοκομεία γνωρίζουν διακοπές ηλεκτρισμού, προσέφερε φως στο πιο μαύρο σκοτάδι του σύγχρονου ολοκληρωτικού καπιταλισμού. ΗΠΑ και ΕΕ, με αντικομμουνιστικές καμπάνιες σε εξέλιξη, μισούν όλα όσα εξακολουθεί να πρεσβεύει η Κούβα και η επανάσταση της. Ονειρεύονται μια παλινόρθωση της κυριαρχίας του κεφαλαίου στο νησί, το οποίο πριν την Επανάσταση ήταν ένα τεράστιο «καζίνο» για τη μαφία, μια «Ριβιέρα» όπως αυτή που θέλει τώρα ο Τραμπ να χτίσει στη ματωμένη Γάζα.
Το εργατικό κίνημα και η αριστερά στις δυτικές καπιταλιστικές χώρες οφείλουν να σταθούν στο πλευρό της Κούβας. Σε μια εποχή κυριαρχίας του αντικομουνισμού, ακόμα και χωρίς μαζικό, ενεργό διεθνές κομμουνιστικό ρεύμα, η Κούβα στέκεται για να θυμίζει στην αριστερά τα όρια της, όσο δεν έρχεται ξανά στο προσκήνιο η επαναστατική απειλή.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 7-8 Φεβρουαρίου 2026
