Σοφία Κυριακίδη
Παρά την ανυπότακτη και δημιουργική στάση του λαού, η κατάσταση παραμένει πολύ δύσκολη λόγω του πολυετούς αμερικανικού εμπάργκο, που έγινε ασφυκτικό το τελευταίο διάστημα. Όπως λέει ο πρόεδρος της Κούβας Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, στο ισπανικό Canal Red, «κόκκινες γραμμές για την Κούβα αποτελούν ο σεβασμός στην κυριαρχία και την αυτονομία της χώρας, στο πολιτικό σύστημα που έχει επιλέξει ο κουβανικός λαός».
Συλλογικές κουζίνες και μεταφορές, φωτοβολταϊκά και ενεργειακές καινοτομίες
Μέσα στη δίνη των εξελίξεων που έχει προκαλέσει ο ακραίος αποκλεισμός της Κούβας, η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές ελλείψεις, ειδικά στον τομέα της ενέργειας. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος και Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ Μπερμούδες, παραχώρησε συνέντευξη στον Ισπανό πολιτικό επιστήμονα Πάμπλο Ιγκλέσιας Τουριόν, η οποία μεταδόθηκε στην πλατφόρμα Canal Red.
Όπως εξηγεί αναλυτικά, το έτος 2019, εντός της πρώτης θητείας Τραμπ, αποτελεί τομή και συνέχεια στον μακροχρόνιο αποκλεισμό της Κούβας, αφού ενεργοποιείται το άρθρο τρία του νόμου Helms-Burton, επιβάλλοντας κυρώσεις και περιορισμούς ακόμα και σε τρίτες χώρες που διατηρούν εμπορικές σχέσεις με την Κούβα. Παράλληλα, η Κούβα εντάσσεται στη λίστα των χωρών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία (μέτρο που διατήρησε στο ακέραιο και η κυβέρνηση Μπάιντεν), προκαλώντας τεράστια προβλήματα τόσο στον τουρισμό όσο και στις εμπορικές συναλλαγές της χώρας, καθώς και στην πρόσβαση της στο πιστωτικό σύστημα.
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο, αναπτύσσεται αυτό που στην Κούβα ονομάζουν «δημιουργική αντίσταση», μία εντυπωσιακή δυνατότητα του κουβανικού λαού να βρίσκει λύσεις και να καινοτομεί (όχι απλά να επιβιώνει), μέσα σε συνθήκες που θα γονάτιζαν οποιοδήποτε δυτικό κράτος. Αναπτύσσονται συλλογικές κουζίνες στις γειτονιές, ηλεκτρικά τρίκυκλα μετατρέπονται σε οχήματα μεταφοράς ατόμων που χρειάζονται αιμοκάθαρση και σπίτια με φωτοβολταϊκά και τηλεόραση μετατρέπονται σε σταθμούς ενημέρωσης για την τοπική κοινωνία.
Παρά όμως την ηρωική αντίσταση του κουβανικού λαού, ο Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ υπογραμμίζει πως η καθημερινότητα είναι ιδιαίτερα δύσκολη: 120.000 ασθενείς βρίσκονται σε λίστες αναμονής για χειρουργεία που δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν λόγω της έλλειψης ηλεκτρικού ρεύματος (το οποίο παράγεται κυρίως από θερμοηλεκτρικές εγκαταστάσεις που απαιτούν πετρέλαιο για να λειτουργήσουν και χρήζουν ουσιαστικής συντήρησης), μεταξύ των οποίων 11.000 παιδιά και ασθενείς με καρκίνο.
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πορεία της Κούβας προς μία ενεργειακή αυτονομία και στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ήδη από τον προηγούμενο χρόνο είχαν ξεκινήσει ένα πρόγραμμα που περιλάμβανε αιολικά και φωτοβολταϊκά, με τη χρήση των δεύτερων να καλύπτει το 10% των ενεργειακών αναγκών του νησιού. Ο στόχος είναι η επίτευξη ενός 30%, ενώ επενδύουν σε ηλιακά πάνελ με συσσωρευτές που θα μπορούν να σταθεροποιούν το σύστημα και να παρέχουν ηλεκτρική ενέργεια και το βράδυ. Το επιστημονικό προσωπικό της Κούβας παράλληλα αναπτύσσει μεθόδους παραγωγής βιοαιθανίου από τα απόβλητα της κτηνοτροφίας καθώς και αξιοποίησης της βιομάζας από την παραγωγή της ζάχαρης, με παράλληλο στόχο τη μείωση των ρύπων και τη μετάβαση σε πιο βιώσιμα μοντέλα.
Τέλος, όσον αφορά τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, ο Πρόεδρος της Κουβανικής Δημοκρατίας δήλωσε πως, παρά τις ιστορικά εχθρικές διαθέσεις μιας υπερδύναμης απέναντι σε ένα μικρό νησιωτικό κράτος που δεν αποτελεί απειλή σε καμία περίπτωση, πάντοτε υπήρχαν προσπάθειες να αναπτυχθούν δίαυλοι επικοινωνίας. Όπως υπογράμμισε, αυτό που διαχρονικά αντιμετωπίζεται ως «απειλή» από την Ουάσινγκτον δεν είναι η Κούβα καθεαυτή, αλλά η πιθανότητα να επιτύχει το κοινωνικό και πολιτικό της παράδειγμα. Η Κούβα επιδιώκει σταθερά μια πολιτισμένη σχέση μεταξύ γειτόνων, η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει ακόμα και επενδύσεις της κυβέρνησης των ΗΠΑ στην κουβανική οικονομία. Παράλληλα, υπογραμμίζει πως υπάρχουν πολλά σημεία που αξίζει να συζητηθούν, όπως θέματα μετανάστευσης, η ασφάλεια στην περιοχή, η πάλη ενάντια στην τρομοκρατία και το εμπόριο ναρκωτικών, καθώς και το περιβάλλον και οι επιστημονικές και εκπαιδευτικές συνεργασίες μεταξύ των δύο χωρών.
Κόκκινες γραμμές για την Κούβα αποτελούν ο σεβασμός στην κυριαρχία και την αυτονομία της χώρας, ο σεβασμός στο πολιτικό σύστημα που έχει επιλέξει ο κουβανικός λαός, καθώς και η διεξαγωγή των όποιων συζητήσεων σε ένα πλαίσιο ισότητας και σεβασμού του διεθνούς δικαίου. Όπως τόνισε, αυτό συνιστά το επιθυμητό σενάριο και τη βασική επιδίωξη της Αβάνας στις σχέσεις με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, δεν παρέλειψε να επισημάνει ότι σε περίπτωση επιθετικής ενέργειας, ο κουβανικός λαός είναι αποφασισμένος να υπερασπιστεί τη χώρα και την επανάστασή του, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η Κούβα διατηρεί την ετοιμότητά της σε επίπεδο άμυνας.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 4-5 Απριλίου 2026
