Η «απέχθεια» για τις χούντες και τη θανατική ποινή -και λίγες ασκήσεις μνήμης
του Διονύση Ελευθεράτου
Το πρόβλημα με τις λέξεις είναι ότι δεν ξέρεις από ποια στόματα πέρασαν», παρατήρησε κάποτε ο Βρετανός θεατρικός συγγραφέας, Ντένις Πότερ. Έλα όμως που πολλές λέξεις χάνουν το νόημά τους και καταντούν ηχητικές καρικατούρες, ακριβώς επειδή ξέρουμε από ποια στόματα εκπορεύονται. Παράδειγμα, τα δραματικά γεγονότα της Τουρκίας. Εκεί όπου το αποτυχημένο πραξικόπημα επιτάχυνε τον αχαλίνωτο αυταρχισμό του Ερντογάν. Αχαλίνωτη αποδεικνύεται όμως και η υποκρισία. Μια καθεστωτική έξη, ικανή να στραπατσάρει κάθε λέξη.
Σύμπας ο «πολιτισμένος κόσμος», από Ουάσιγκτον και Ν. Υόρκη μέχρι Βρυξέλλες, διαλάλησε την απέχθειά του προς τα πραξικοπήματα, τις ερπύστριες που ανατρέπουν εκλεγμένες κυβερνήσεις, κλπ, κλπ. Μπορεί να μην το έκανε αμέσως με κατηγορηματικότητα, «σύμπας», μπορεί να περίμενε να διαπιστώσει «πού θα καθόταν η μπίλια», αλλά ας «μη γίνουμε μπίλιες» και γι’ αυτό. Τελικά διατρανώθηκε η αρχή πως ούτε μια αλά Ερντογάν διακυβέρνηση μπορεί να δικαιολογεί χούντες.
Είναι, όμως, νεφελώδες από πότε ακριβώς ισχύει η εν λόγω αρχή και πλήρως εξακριβωμένος ο κανόνας, βάσει του οποίου αυτή αναστέλλεται ανά πάσα στιγμή. Διότι μια χαρά διαθέσεις τρέφει ο «πολιτισμένος» δυτικός κόσμος πχ για τη φρικώδη αιγυπτιακή χούντα του Αμπντούλ Φατάχ αλ-Σίσι, που ανέτρεψε με πραξικόπημα την εκλεγμένη από το λαό κυβέρνηση. Μια χούντα που έχει δολοφονήσει χιλιάδες πολίτες, έχει κάνει τα βασανιστήρια ρουτίνα, έχει ρίξει στις φυλακές δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, συχνά δε χωρίς να υποβληθεί στον …γραφειοκρατικό κόπο να διατυπώσει κατηγορίες εναντίον τους.
Ακούσατε εσείς «θεσμικές» φωνές διαμαρτυρίας, στην «πολιτισμένη» και «δημοκρατική» Δύση; Μάλλον όχι. Κάποιες σποραδικές …«νουθεσίες» ή εκφράσεις ηπιότατης δυσφορίας ηχούσαν σαν βαριεστημένες παρατηρήσεις κηδεμόνα προς το ζωηρό παιδί του. Ήταν περισσότερο πράες και από τις συνήθεις, «ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος» διαμαρτυρίες για τους ασταμάτητους, εγκληματικούς ισραηλινούς εποικισμούς στα παλαιστινιακά εδάφη.
Η άθλια χούντα της Αιγύπτου είναι λοιπόν … αξιοσέβαστη, αλλά -για να μην ξεχνιόμαστε- και «στρατηγικός εταίρος» της κυβέρνησης Τσίπρα, λόγω του «άξονα» Αθήνας, Λευκωσίας, Καΐρου και Τελ Αβίβ, από τον οποίο κρέμονται …αόρατα οφέλη για την Ελλάδα (ω, ναι, ακόμη αναζητούνται). Όπως ακριβώς παρέμενε αξιοσέβαστο το «βολικό» καθεστώς του Μπαχρέιν, όταν έπνιγε στο αίμα -με τη συνδρομή και αρμάτων μάχης της Σαουδικής Αραβίας- τη δημοκρατική «αραβική άνοιξη» της σιιτικής πλειονότητας, τις διαδηλώσεις άοπλων πολιτών. Εν αντιθέσει πχ προς τον Καντάφι που έχανε σε μία νύχτα την ιδιότητα του «ανανήψαντος συμμάχου» και γινόταν -πάλι- προσωποποίηση της τυραννίας…
«Η απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία ανακαλεί μνήμες του 1980 ή και Λατινικής Αμερικής σε ακόμη παλιότερες δεκαετίες», σχολίασαν κάποιοι. Γιατί, όμως, πήγαν τόσο πίσω, ως προς την αμερικανική ήπειρο; Απρίλιος του 2002 ήταν, όταν οι ΗΠΑ και η Ισπανία, που τότε προήδρευε στην ΕΕ, πάσχιζαν να στηρίξουν τους πραξικοπηματίες της Βενεζουέλας, οι οποίοι φιλοδόξησαν –ανεπιτυχώς- να ανατρέψουν την κυβέρνηση του εκλεγμένου προέδρου Ούγκο Τσάβες.
Ας θυμηθούμε: Στο μικρό χρονικό διάστημα της (φαινομενικής) κυριαρχίας τους, δηλαδή προτού προσκρούσουν στη λαϊκή κινητοποίηση και την απροθυμία πολλών στρατιωτικών μονάδων να τους ακολουθήσουν, οι πραξικοπηματίες στη Βενεζουέλα πρόλαβαν να καταργήσουν το Σύνταγμα, να διαλύσουν τη Βουλή και το Ανώτατο Δικαστήριο, να απολύσουν όλους τους διοικητές περιφερειών και τους δημάρχους των πόλεων.
Όλες οι εξουσίες θα συγκεντρώνονταν σε ένα πρόσωπο, τον Πέδρο Καρμόνα. Προτού γίνει δικτάτορας ενός 24ώρου, ο Καρμόνα διέθετε μια «κανονική», προεδρική ιδιότητα: Ήταν πρόεδρος της …Ένωσης Εργοδοτών της χώρας! Αποδείχθηκαν όλα αυτά ασύμβατα προς τις «δημοκρατικές αξίες» της καπιταλιστικής Δύσης; Αυτό δα έλειπε… Αντιθέτως, οι πρεσβευτές των ΗΠΑ και της Ισπανίας στο Καράκας, Τσαρλς Σαπίρο και Μανουέλ Βιτούρο αντιστοίχως, έσπευσαν να προσφέρουν «ντε φάκτο» αναγνώριση στους πραξικοπηματίες.
Όσο για την …οργανική σχέση του πραξικοπήματος εκείνου με την Ουάσινγκτον, δεν χρειαζόταν να αξιολογήσει κανείς τις καταγγελίες του Τσάβες: Αρκεί να διάβαζε το Νιούσγουικ που αποκάλυψε ότι ο «δίαυλος επικοινωνίας» λειτουργούσε από τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους. Αρκεί να διάβαζε τους Τάιμς της Ν. Υόρκης που «έβγαλαν στη φόρα» την πληθώρα των συναντήσεων που είχαν οι τύποι αυτοί, συμπεριλαμβανομένου και του επίδοξου «Πινοσέτ του 21ου αιώνα» Πέδρο Καρμόνα, με τους αξιωματούχους της …«μεγάλης χώρας -προστάτιδας της ελευθερίας». Αρκεί να μάθαινε για την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Καρμόνα, την ημέρα του πραξικοπήματος (12/4/2002), ο Ότο Ράιχ, υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, αρμόδιος για θέματα Λατινικής Αμερικής. Αρκεί, τέλος, να άκουγε τον ίδιο τον εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου, Α. Φλάισερ, να παραδέχεται -αναγκαστικά- ότι είχαν γίνει, όντως, οι αποκαλυφθείσες συναντήσεις…
Μήπως δεν είχε την σχεδόν …επισημοποιημένη στήριξη των ΗΠΑ και της ΕΟΚ το πραξικόπημα του Σεπτεμβρίου 1980, που εγκαθίδρυσε στην Τουρκία τη θηριώδη χούντα του «Θατσεριστή με τανκς» στρατηγού Εβρέν, ο οποίος πρόλαβε μέχρι το τέλος του έτους εκείνου να φυλακίσει 30.000 ανθρώπους για πολιτικούς λόγους, έχοντας ήδη κάνει τα βασανιστήρια και τις εκτελέσεις στοιχείο «καθημερινότητας», στον «καθαγιασμένο» αγώνα εναντίον της Αριστεράς, των Κούρδων, των συνδικάτων;
Μία μόνον υπόμνηση: Στο βιβλίο του Το πραξικόπημα των στρατηγών στην Τουρκία, ο γνωστός Τούρκος δημοσιογράφος Μεχμέντ Αλί Μπιράντ αποκάλυψε τα εξής ενδιαφέροντα, επικαλούμενος προσωπικό αρχείο-ημερολόγιο του Εβρέν: Οι αρχηγοί των Όπλων στην Τουρκία συζήτησαν για πρώτη φορά το ενδεχόμενο ενός πραξικοπήματος στις 13 Δεκεμβρίου 1979, ευθύς μόλις ο Γενικός Επιτελάρχης επέστρεψε από την έδρα του ΝΑΤΟ, όπου έλαβε …χρήσιμες συμβουλές.
Έπειτα από την 8η Ιανουαρίου 1980, το ΝΑΤΟ ενθάρρυνε ανεπιφύλακτα των Εβρέν. Τι συνέβη, τότε; Οι ΗΠΑ «εισέπραξαν» μια διπλή άρνηση του Ντεμιρέλ. Ο Τούρκος ηγέτης αρνήθηκε να φιλοξενήσει στη χώρα την υπό συγκρότηση Δύναμη Ταχείας Επέμβασης της Ατλαντικής Συμμαχίας. Έδειξε επίσης απροθυμία να άρει το βέτο για την επανένταξη της Ελλάδας στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, όπως επιθυμούσε η Ουάσιγκτον.
«Τα χρόνια πέρασαν», θα πει κάποιος. Αν μη τι άλλο τώρα η «πολιτισμένη Δύση» απεχθάνεται τη θανατική ποινή, εξαιρουμένης -βεβαίως, βεβαίως- της εφαρμογής της στις ΗΠΑ, όπου έχουν εκτελεστεί άνθρωποι μολονότι τους απάλλασσαν εξετάσεις DNA ή και βαλλιστικές εκθέσεις της αστυνομίας! Το πόσο «ενοχλείται» η «πολιτισμένη Δύση» από την εφαρμογή της θανατικής ποινής και κατά πόσο αποδεικνύει εμπράκτως αυτήν της την «ενόχληση», εξαρτάται από τις εμπορικές, οικονομικές και πολιτικές σχέσεις με τις αντίστοιχες χώρες. Γνωστό αυτό.
Να μην επαναφέρει ο Ερντογάν τη θανατική ποινή, ζητούν -και πολύ σωστά- άπαντες, τώρα. Το ζητά και ο ΟΗΕ. Εμείς όμως θυμόμαστε τον Μπαν Κι Μουν να δηλώνει για τον απαγχονισμό του Σαντάμ Χουσεΐν πώς ήταν αναφαίρετο δικαίωμα των ιρακινών αρχών (εμπράκτως των δυνάμεων κατοχής) να τον εκτελέσουν. Χάρηκαν, φυσικά, για την εκτέλεση Λονδίνο και Ουάσιγκτον. Απλώς τότε ο Μπους παρατήρησε ότι οι δήμιοι του Σαντάμ θα έπρεπε να του είχαν επιτρέψει να πεθάνει «αξιοπρεπέστερα».
Διάβολε, δεν πέρασε καν μια δεκαετία από τότε…. Αλλά τώρα, τώρα που δήμιος απειλεί να γίνει το καθεστώς Ερντογάν και όχι «ημέτερες δυνάμεις», όλοι οι διεθνείς υποκριτές καμώνονται τους εχθρούς της θανατικής ποινής… Υποκρισία τόσο χονδροειδής, ώστε καταντά αηδιαστική.
