Γιώργος Μιχαηλίδης
Το πρώτο δάνειό του, ύψους 5 δισ. δολαρίων, ζήτησε από το ΔΝΤ το Ιράν εν μέσω της κρίσης που έχει ξεσπάσει λόγω της εξάπλωσης του κορονοϊού, αν και νωρίτερα είχε απορρίψει αμερικανική πρόταση για βοήθεια ως υποκριτική. Πρόκειται για σημαντικό γεγονός, καθώς έχουν περάσει εξήντα χρόνια από την τελευταία φορά που το Ιράν δανείστηκε από τον συγκεκριμένο οργανισμό.
Αιτία αυτής της ξαφνικής απόφασης φαίνεται να είναι η κλιμάκωση των οικονομικών προβλημάτων της χώρας εξαιτίας της πανδημίας. Το Ιράν αποτελεί μία από τις χώρες με τα περισσότερα κρούσματα και τη γρηγορότερη εξάπλωση του ιού παγκοσμίως. Την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, τα κρούσματα είχαν ξεπεράσει τα δέκα χιλιάδες και οι νεκροί τους 429. Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, σε δηλώσεις του, ζήτησε από το ΔΝΤ να «σταθεί στη σωστή πλευρά της ιστορίας και να δράσει υπεύθυνα». Η απαίτηση του Ιράν σχετίζεται με τη δημόσια δέσμευση του ΔΝΤ να διαθέσει ειδικό κονδύλι 50 δισ. για τη στήριξη κρατών που έχουν πληγεί σοβαρά.
Ωστόσο, οι αυξημένες ανάγκες κι οι απώλειες εσόδων λόγω κορονοϊού αποτελούν την κορυφή των προβλημάτων του Ιράν. Πίσω από την προσφυγή στο ΔΝΤ βρίσκεται μια οικονομία σε σοβαρή ύφεση λόγω των οικονομικών κυρώσεων που έχουν επιβάλλει οι ΗΠΑ. Αυτές έχουν προκαλέσει μια σημαντική αιμορραγία στην ιρανική οικονομία, στερώντας επενδύσεις και μειώνοντας αισθητά τις εξαγωγές πετρελαίου, του βασικότερου εξαγώγιμου αγαθού της χώρας. Άλλωστε, η κακή οικονομική κατάσταση του Ιράν αποτέλεσε και την υλική βάση των πρόσφατων λαϊκών κινητοποιήσεων, πριν τη δολοφονία Σολεϊμανί. Απότοκο του αμερικανικού εμπάργκο, το οποίο δεν ανακαλείται ούτε προσωρινά παρά την πανδημία, είναι και οι ελλείψεις φαρμάκων και ιατρικού εξοπλισμού που έχουν μεγεθυνθεί το τελευταίο διάστημα, εξαιτίας της πανδημίας. Παρά την αποστολή ιατροφαρμακευτικού υλικού από τον ΟΗΕ, οι ελλείψεις είναι σημαντικές, με τραγικές επιπτώσεις στην υγεία των πολιτών.
Αν και μετά από δύο χρόνια ύφεσης λόγω των κυρώσεων φέτος προβλεπόταν ανάκαμψη της ιρανικής οικονομίας, τα νέα δεδομένα φέρνουν έναν τρίτο χρόνο ύφεσης. Οι εγκληματικές κυρώσεις των ΗΠΑ και η καπιταλιστική διαχείριση της ιρανικής ελίτ δημιουργούν ένα πλαίσιο εντός του οποίου η δοκιμασία για τους πολίτες γίνεται ακόμα μεγαλύτερη.
