του Παναγιώτη Σιούλα
Όλο και περισσότερο εφευρετικέςγίνονται οι μνημονιακές κυβερνήσεις στην προώθηση της ταξικής επίθεσης και στην ανακατανομή εισοδήματος υπέρ των πλουσίων. Και η εφευρετικότητα τους δεν έγκειται στο μέτρο των διοδίων, αυτά κρατούν τις ρίζες τους από την οθωμανική αυτοκρατορία ακόμα. ‘Έγκειται στη χωροθέτηση αυτών. Η κυνική ερώτηση που καλούνται να απαντήσουν οι ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είναι: Πόσοι θα θέλουν να περάσουν (πληρώνοντας διόδια) από το νέο αυτοκινητόδρομο, με περισσότερη ασφάλεια, ταχύτητα και άνεση,όταν ο υπάρχον πολύ επικίνδυνος δρόμος είναι δωρεάν; Αυτή είναι και η γενική αρχή στη διαχείριση και κατασκευή των αυτοκινητοδρόμων. Ναι μεν σύγχρονοι αυτοκινητόδρομοι συμβατοί με όλες τις νέες προδιαγραφές κυκλοφορίας και ασφάλειας, αλλά προσβάσιμοι μόνο σε όσους δώσουν δεκάδες ευρώ στα διόδιαγια μια μετακίνηση. Για τους μη έχοντες υπάρχουν οι επικίνδυνοι παράδρομοι.
Έλα όμως που το παράδειγμα των Τεμπών το πάει και ένα βήμα παρακάτω. Ακριβώς επειδή θα προτιμήσουν οι περισσότεροι διερχόμενοι να κινδυνεύσουν παρά να πληρώσουν το αντίτιμο, τοποθετούνται διόδια, λοιπόν, και στον παράδρομο.Συγκεκριμένα, επιδιώκεται να μεταφερθεί ο σταθμός των διοδίων του Πυργετού στην προηγούμενη θέση τους, στα Αμπελάκια. Ως αποτέλεσμα δεν θα υπάρχει ελεύθερη οδός ταχείας κυκλοφορίας μεταξύ Θεσσαλίας-Μακεδονίας. Επιπλέον, κόβεται στη μέση και το βόρειο τμήμα του νομού Λαρίσης, με τους εργαζόμενους και τους αγρότες να πρέπει να πληρώσουν σημαντικό κομμάτι από το πενιχρό μεροκάματό τους για την κερδοφορία των μεγάλων εργολάβων. Ενώ για τους κατοίκους της περιοχής των Τεμπών, τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα αφού στην κυριολεξία θα έχουν διόδια έξω ακριβώς από τα χωριά τους. Και για μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων ούτε λόγος.Η ελεύθερη μετακίνηση γίνεται ουτοπία μπροστά στο εφικτό της ανάπτυξής τους και η αφαίμαξη του λαϊκού εισοδήματος προς όφελος του μεγάλου κεφαλαίου συνεχίζεται με ιδιαίτερο ζήλο από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.
Ένα σύντομο χρονικό
Από το 2000 το ΠΑΣΟΚ σχεδίαζε τις αρχικές «συμβάσεις παραχώρησης» που ψήφισε τελικά μαζί με τη ΝΔ το 2007. Δημόσιο και εισφορές από διόδια θα έφταναν το 60% του κόστους υλοποίησης, ενώ από το Δεκέμβριο του 2013 συγκυβερνώντας πλέον αλλάζουν τις προηγούμενες συμβάσεις.Αυξάνουν τη συμμετοχή του δημοσίου μέσω ΕΣΠΑ, του επιβάλλουν να πληρώσει στους εργολάβους εκατοντάδες ευρώ για «καθυστερήσεις» στα έργα που το ίδιο δεν φέρει καμιά ευθύνη και τους παρέχουν το δικαίωμα για αυξήσεις έως και 60% στα διόδια. Ορθώς αναφέρει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ «ως αποτέλεσμα οι κατασκευαστικές συμμετέχουν με όλο και λιγότερα κεφάλαια, παίρνουν περισσότερα από κρατικές και ευρωπαϊκές επιδοτήσεις, και παραδίδουν λιγότερα χιλιόμετρα εκμεταλλευόμενοι για περισσότερο χρόνο τα έσοδα των διοδίων». Συμπληρώνοντας παρακάτω ότι «στην ουσία όμως τα «ιδιωτικά» αυτά έργα χρηματοδοτούνται στο μεγαλύτερο μέρος από τα χρήματα των φορολογούμενου λαού αλλά και δάνεια που χρεώνονται στις πλάτες του».
Προφανώς η νέα κυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου όχι μόνο δεν άλλαξε τίποτα αλλά επιδιώκει την ταχεία και χωρίς κοινωνικές αντιδράσεις εφαρμογή των παραπάνω. Έτσι κι αλλιώς οτιδήποτε άλλο θα ήταν μονομερή ενέργεια για το ΔΝΤ και την ΕΕ. Για την οποία «η ελεύθερη αγορά (πάνω στον περιορισμό των λαϊκών ελευθεριών), ο πλούτος του ιδιωτικού κεφαλαίου (πάνω στη φτώχεια και την ανέχεια των εργαζομένων) και το βασικότερο, η εμπέδωση αυτών ως ασφαλές και συμφέρον περιβάλλον για το λαό είναι τα βασικά γνωρίσματά της» επισημαίνει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ.
Τα ακίνδυνα «ΟΧΙ»
Με καθυστέρηση 2 και πλέον χρόνων έρχεται η αρνητική στάση από το Δήμο Τεμπών και από την Περιφέρεια Θεσσαλίας. Η απόφαση της Δημοτικής αρχής σε έκτακτο συμβούλιο στις 18/7 είναι αρνητική για νέα διόδια στα Τέμπη και «σε περίπτωση που αυτό δεν είναι εφικτό, να κατασκευαστεί νέος σύγχρονος παράδρομος που θα δίνει τη δυνατότητα της ελεύθερης μετακίνησης δημοτών και διερχομένων» (sic!). Άλλα λόγια να αγαπιόμαστε δηλαδή. Ενώ ο περιφερειάρχης Κ. Αγοραστός επισήμανε ότι «όταν έχουμε εκφράσει την αντίδρασή μας στη γενικότερη λειτουργία των σταθμών διοδίων, η αρνητική μας θέση στη λειτουργία ενός ακόμη σταθμού διοδίων είναι δεδομένη», τόσο δεδομένη μάλιστα που πρέπει να ξεχάσουμε ότι ο ίδιος ήταν ο εισηγητής των συμβάσεων παραχώρησης των αυτοκινητοδρόμων σε ιδιωτικές εταιρίες. Ακόμα και ο βουλευτής Λάρισας των ΑΝΕΛ Β. Κόκκαλης με επερώτησή του στον υπουργό Μεταφορών, Υποδομών και Δικτύων ζητά να μην μεταφερθεί ο σταθμός διοδίων.
Φυσικά δεν αποτελεί κάποιο παράδοξο όλες οι αρχές και οι υπεύθυνοι να εναντιώνονται στη μεταφορά των διοδίων στην παλιά τους θέση. Σαν ελατήρια που αποσοβούν την κοινωνική έκρηξη και ριζοσπαστικοποίηση, ενισχύουν τη λογική της ανάθεσης, του μικρότερου κακού και των αλλαγών στα πλαίσιο του «εφικτού». Από διαφορετική σκοπιά αλλά στο ίδιο αποτέλεσμα καταλήγει και το ΟΧΙ της «Λαϊκής Συσπείρωσης» του Δήμου Τεμπών. Διαιωνίζοντας την ακίνδυνη για τον αστισμό πολιτική αντιπολίτευση του ΚΚΕ, που αν και υιοθετεί ριζοσπαστικά αιτήματα, στην πράξη αρνείται οποιοδήποτε βήμα επαναστατικής οργάνωσης και δράσης του λαού.
Όπως επισημαίνει και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ «Κάθε λογική του «μικρότερου κακού», του «μικρότερου αντιτίμου», της «απαλλαγής των κατοίκων», του «ναι μεν διόδια αλλά ελεύθεροι παράδρομοι» είναι ακίνδυνη και τελικά αναποτελεσματική προς μια εργατική κοινωνική λύση. Ποιος είναι ο αποδεκτός φόρος αίματος στους κακοσυντηρημένους παράδρομους; Ποια «εφικτή» λογική ζητάει από τους διερχόμενους και τους κατοίκους των γύρω περιοχών να πληρώνουν περισσότερο από το μεροκάματο που βγάζουν; Ποια «εφικτή» λογική αφήνει στο απυρόβλητο τους μεγαλοεργολάβους, τους τραπεζίτες και ρουφάει κάθε ευρώ από το πενιχρό εισόδημα των αγροτών, της νεολαίας και του εργαζόμενου λαού ευρύτερα;»
Κατάργηση όλων των διοδίων
Όχι μόνο δεν είναι ανεδαφικό αλλά κοινωνικά αναγκαίο το αίτημα κατάργησης των διοδίων. Περισσεύουν τα ατυχήματα στους παραδρόμους. Είναι δομικά ληστρικές για το λαό οι συμβάσεις «παραχώρησης», ιδιωτικοποιώντας τα κέρδη για τους μεγαλοεργολάβους και κοινωνικοποιώντας ζημιές και χρέη για το λαό. Οι αυτοκινητόδρομοι κατασκευάστηκαν με χρήματα τον εργαζομένων και αποτελούν πεδίο κερδοφορίας του μεγάλου κεφαλαίου. Η μεταφορά δεν είναι εμπόρευμα αλλά κοινωνικό αγαθό και δικαίωμα. Οι εθνικοποιήσεις χωρίς αποζημίωση όλων των τραπεζών, των εταιρειών πετρελαιοειδών, ηλεκτρικής ενέργειας, ορυκτού πλούτου, συγκοινωνιών, μεταφορών, ύδρευσης κ.λ.π. και εκείνων που εγκατέλειψαν οι ιδιοκτήτες τους και λειτουργία τους με εργατικό-λαϊκό έλεγχο αποτελούν κοινωνικά δίκαιη και χρήσιμη λύση.
