Γιώργος Παυλόπουλος
Οι παλιές αντιθέσεις συναντούν τις νέες στη Βόρεια Ιρλανδία, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό κλίμα, με αντιδραστικό πρόσημο, σε μια στιγμή που το ρεύμα της Ακροδεξιάς, στις διάφορες εκφράσεις του, σαρώνει όλο το Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι δρόμοι του Μπέλφαστ φλέγονται πάλι, αλλά για διαφορετικό λόγο απ’ ό,τι γνωρίζαμε επί δεκαετίες. Μέχρι πρόσφατα και κυρίως μέχρι τη «Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής» του 1998, που έθεσε επισήμως τέλος στον εμφύλιο (αλλά δεν έσβησε τις βαθιές αντιθέσεις), η Βόρεια Ιρλανδία βρισκόταν στο προσκήνιο κυρίως εξαιτίας της αντιπαράθεσης ανάμεσα σε δύο «στρατόπεδα»: Από τη μία, τους αποκαλούμενους Ενωτικούς, κυρίως προτεστάντες που υποστηρίζουν την παραμονή της στο Ηνωμένο Βασίλειο και, από την άλλη, τους Ρεπουμπλικάνους, κατά βάση καθολικούς που τάσσονται υπέρ της ένωσης με την Ιρλανδία – οι οποίοι αποτελούσαν, ταυτόχρονα, τα πιο πληβειακά στρώματα της κοινωνίας και εκπροσωπούσαν ένα μείγμα αριστερού ριζοσπαστικού εθνικισμού.
Εδώ και κάποιους μήνες, ωστόσο, τα βλέμματα στρέφονται προς την πλευρά της Βόρειας Ιρλανδίας για διαφορετικό λόγο: την έκρηξη της ακροδεξιάς ρατσιστικής βίας. Ο πιο πρόσφατος κρίκος στην αλυσίδα (που δεν θα είναι ο τελευταίος) προστέθηκε με αφορμή τη δολοφονική απόπειρα της περασμένης Δευτέρας, όταν ένας μετανάστης από το Σουδάν επιτέθηκε με μαχαίρι σε ντόπιο – με τον οποίο, κατά πληροφορίες, διέμεναν στην ίδια κοινωνική δομή – με τρόπο, μάλιστα, που παρέπεμπε στις φρικιαστικές μεθόδους του Ισλαμικού Κράτους.
Αμέσως μετά, το Διαδίκτυο κατακλύστηκε από μηνύματα που προέρχονταν κατά βάση από ανώνυμους λογαριασμούς και απαιτούσαν εκδίκηση. Σε αυτά, καλούνταν οι νέοι της πόλης να κατέβουν στους δρόμους ντυμένοι στα μαύρα και με μάσκες, όντας έτοιμοι «να πολεμήσουν ή να συλληφθούν». Λάδι στη φωτιά έσπευσαν να ρίξουν όμως και επώνυμοι – ανάμεσά τους ο Ίλον Μασκ, ο πλουσιότερος άνθρωπος στον πλανήτη που είναι γνωστός και για τις αντιδραστικές και ρατσιστικές του απόψεις, καθώς και οι ηγέτες της βρετανικής Ακροδεξιάς, όπως ο «μίστερ Brexit» και επικεφαλής του Reform UK, Νάιτζελ Φάρατζ, ο ιδρυτής του Restore Britain, Ρούπερτ Λόου, καθώς και ο εμπρηστικός Τόμι Ρόμπινσον, οργανωτής των συγκεντρώσεων με το σύνθημα «Ενώνουμε το Βασίλειο».
Παρά δε το γεγονός ότι η ανταπόκριση στα προσκλητήρια δεν ήταν εντυπωσιακή από άποψη μαζικότητας, οι λίγες εκατοντάδες που συγκεντρώνονται σχεδόν κάθε νύχτα αποδεικνύονται αρκετοί για να πετύχουν τον στόχο τους: Αυτοκίνητα και μαγαζιά μεταναστών πυρπολούνται, σπίτια παραβιάζονται και λεηλατούνται, άνθρωποι απειλούνται, ξυλοκοπούνται και κυνηγιούνται. Έτσι, η Βόρεια Ιρλανδία μοιάζει πλέον να «χορεύει» στους ρυθμούς της Ακροδεξιάς, ρίχνοντας κι άλλο νερό στον μύλο των εκφραστών της.
Σε αυτό το φόντο, καθίσταται ακόμη πιο πιθανή η επικράτησή της στις επόμενες εκλογές που θα διεξαχθούν στο Ηνωμένο Βασίλειο – ενδεχομένως και πιο σύντομα από το καλοκαίρι του 2029, καθώς η κυβέρνηση των Εργατικών πελαγοδρομεί. Εξάλλου, όσα συμβαίνουν τις τελευταίες μέρες στο Μπέλφαστ δεν αποτελούν κεραυνό εν αιθρία. Πριν λίγες εβδομάδες, ανάλογες εικόνες είχαν εκτυλιχθεί και στο Σαουθάμπτον, με αφορμή τη δολοφονία ενός Βρετανού από μετανάστη, αλλά και τη στάση που είχε τηρήσει η αστυνομία – ενώ παραμένουν ακόμη νωπές οι μνήμες από όσα είχαν συμβεί στο Λίβερπουλ και άλλες πόλεις το καλοκαίρι του 2024, με αφορμή τη δολοφονία τριών μικρών κοριτσιών.
Η αλήθεια, παρ’ όλα αυτά, είναι ότι αρκετοί έχουν εκπλαγεί από τις εξελίξεις στη Βόρεια Ιρλανδία. Όχι μόνο επειδή παραδοσιακά η κυρίαρχη διαχωριστική γραμμή στην κοινωνία προερχόταν από μια διαφορετική αντίθεση, ενώ η Ακροδεξιά θεωρούνταν σχετικά αδύναμη. Αλλά και διότι δεν φαίνεται να έχει δημιουργηθεί (ακόμη) η υλική βάση που θα μπορούσε να τροφοδοτήσει την ενίσχυσή της, καθώς η κοινότητα των μεταναστών παραμένει σχετικά ολιγάριθμη.
Στην πραγματικότητα, ωστόσο, τα πράγματα αλλάζουν, καθώς οι παλιές αντιθέσεις συναντούν τις νέες και επανακαθορίζουν το τοπίο, με τη συνδρομή της οικονομικής κρίσης και της φτωχοποίησης που πλήττει μεγάλο τμήμα της κοινωνίας. Δεν είναι τυχαίο ότι, αν και όλα τα κόμματα εξέδωσαν μια κοινή ανακοίνωση με την οποία καταδικάζουν τη ρατσιστική βία και στηρίζουν την αστυνομία, εκείνα που εκφράζουν τους προτεστάντες Ενωτικούς «φλερτάρουν» ήδη με την Ακροδεξιά. Ισχυριζόμενα, μεταξύ άλλων, ότι οι υποστηρικτές της ένωσης με την Ιρλανδία είναι υπεύθυνοι για την είσοδο ολοένα περισσότερων μεταναστών και μάλιστα διαμέσου των συνόρων μαζί της.
Είναι δεδομένο ότι η υπόθεση δεν θα κλείσει εδώ. Πολύ περισσότερο καθώς το 2025 συνέτριψε το ρεκόρ των ρατσιστικών και φυλετικών επιθέσεων στη Βόρεια Ιρλανδία.
