Γιάννης Ελαφρός
▸ Τόσα χρόνια οι τράπεζες έκλεβαν τους δανειολήπτες και η κυβέρνηση τις πληρώνει με δημόσιο χρήμα!
Θα είχε πλάκα, αν δεν είναι παρεπόμενο της δραματικής κοινωνικής κατάστασης. Τα συστημικά κέντρα και εκπρόσωποί τους, όπως ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, αρχίζουν και κάνουν διαλέξεις κατά του… «λαϊκισμού», βλέποντας να μπαίνουν στο προεκλογικό γήπεδο (ακόμα και από τα συστημικά κόμματα) κάποια θέματα που προσπαθούν να επικοινωνήσουν με την οργή του λαού που βιώνει την πολυετή καταβύθιση και φτωχοποίηση. Τις προάλλες το ΠΑΣΟΚ και ο Τσίπρας με προτάσεις για δωρεάν εισιτήρια στις αστικές συγκοινωνίες, τώρα η ίδια η κυβέρνηση με νομοθετική ρύθμιση για υπερχρεωμένα νοικοκυριά.
Το νέο επεισόδιο αφορά ένα θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα – της κατοικίας – και αγγίζει ένα κρυμμένο μυστικό της αστικής πολιτικής: το τεράστιο ιδιωτικό χρέος, σε κράτος, ασφαλιστικά ταμεία και τράπεζες. Το 2008 ήταν 240 δισ. ευρώ, το 2019 είχε φτάσει στα 333 δισ. και στα μέσα του 2025 ήταν 407 δισ., μεγαλύτερο από το πολύ μεγάλο δημόσιο χρέος (362 δισ.) Σημαντικό τμήμα του ιδιωτικού χρέους, κι αναπτυσσόμενο ξανά λόγω ακρίβειας και χαμηλών μισθών, αφορά κόκκινα δάνεια, που «σκάνε» πάνω στην κατοικία.
Η κυβέρνηση προχώρησε την Τετάρτη σε νομοθετική ρύθμιση με την οποία εισάγει σχετική απόφαση του Αρείου Πάγου, που δικαιώνει νοικοκυριά ενταγμένα στο νόμο Κατσέλη. Το δικαστήριο έκρινε πως κακώς οι τράπεζες χρέωναν τόκους για καθυστερημένες δόσεις στο σύνολο του κεφαλαίου (και όχι στο ύψος των μη καταβληθέντων δόσεων, όπως έπρεπε), με αποτέλεσμα υπέρογκη επιβάρυνση των δανειοληπτών. Επρόκειτο για καθαρή ληστεία των τραπεζών, που είχε καταγγελθεί αλλά η κυβέρνηση τόσα χρόνια έκανε το παγώνι…
Η κυβερνητική ρύθμιση, παρότι προσπαθούν να την πουλήσουν ως φιλολαϊκή, δεν είναι παρά εφαρμογή της δικαστικής απόφασης και μάλιστα με ιδιαίτερα προβληματικούς όρους: Αναγνωρίζει μεν πως τα ποσά που καταβλήθηκαν άδικα από τα νοικοκυριά θα αφαιρεθούν από το χρωστούμενο υπόλοιπο, αλλά για να μην θίξει τις τράπεζες (πόσες φορές πρέπει να τις σώσουμε για να μάς παίρνουν τα σπίτια) τα χρήματα αυτά θα δοθούν από το δημόσιο! Δηλαδή πάλι οι εργαζόμενοι θα τα πληρώσουν! Επίσης, δεν προβλέπεται τίποτα για όσους δεν μπόρεσαν να αντέξουν τη ληστεία των τραπεζών κι έχασαν τη ρύθμιση Κατσέλη, πολλοί έχασαν και το σπίτι τους.
Σε κάθε περίπτωση η ρύθμιση αφορά μόνο όσους είναι ενταγμένοι στον νόμο Κατσέλη, δηλαδή περίπου 100.000 νοικοκυριά. Τι γίνεται με τους υπόλοιπους; Η ασυδοσία των τραπεζών και των servicers είναι τρομερή. Πιέζουν ασφυκτικά τις λαϊκές οικογένειες, αρνούνται ουσιαστικά τον εξωδικαστικό μηχανισμό ή κάνουν εξωπραγματικές προτάσεις για να οδηγήσουν τον κόσμο σε χρεοκοπία. Δεν ενημερώνουν για τίποτα, συμπεριφέρονται προσβλητικά και σαν μαφία. Κι όλα αυτά με την κάλυψη της κυβέρνησης και της δικαστικής εξουσίας. Με τον νόμο 5072/2023 για τους πλειστηριασμούς, για πρώτη φορά, οι servicers απέκτησαν πλήρη νομική θωράκιση να επιβάλουν μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης και πλειστηριασμούς. Ακόμα και η πρώτη κατοικία του λαού είναι απροστάτευτη, ενώ λιγότερο από το 10% παίρνει το πράσινο φως για ρύθμιση χρεών με βάση τον εξωδικαστικό μηχανισμό.Αποτέλεσμα; Πογκρόμ πλειστηριασμών. Μέχρι τον Νοέμβρη έχουν προγραμματιστεί 11.700 πλειστηριασμοί, τα 2/3 διαμερίσματα. Στην πλειονότητά τους έχουν τιμή εκκίνησης κάτω από 150.000 ευρώ, δηλαδή πρόκειται για λαϊκές κατοικίες.
Πώς ξεκίνησαν όλα και το σπίτι, από καταφύγιο έγινε βασανιστήριο; Το μνημονιακό τσεκούρι σε μισθούς και εισόδημα και η υπερφορολόγηση για το σπίτι (χαράτσι της ΔΕΗ-ΕΝΦΙΑ κλπ.) οδήγησαν σε υπερχρέωση και απώλεια ακόμα και της πρώτης κατοικίας. Έτσι, σήμερα το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα έχει πέσει στο 69,7% από 77,2% το 2010! Βασικό εργαλείο οι εξώσεις: Από το 2018 έχουν γίνει πάνω από 90.000 πλειστηριασμοί.
Κι επειδή ακούμε δηλώσεις του Α. Τσίπρα και άλλων ΣΥΡΙΖΑίων πρέπει να τονιστεί ο καθοριστικός ρόλος της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στο να περάσει η βαρβαρότητα των πλειστηριασμών: Αρχικά ΜΑΤ και συλλήψεις κατά διαδηλωτών, στη συνέχεια έκαναν ιδιώνυμο(!) την «παρεμπόδιση» πλειστηριασμού και τέλος τους έκαναν ηλεκτρονικούς για να ξεμπερδέψουν με την παρουσία του κινήματος. Η αρπαγή λαϊκών κατοικιών προς όφελος των τραπεζών και της μνημονιακής σταθερότητας είναι από τις πιο μελανές σελίδες των κυβερνήσεων Τσίπρα.
Πογκρόμ πλειστηριασμών λαϊκής κατοικίας, αγώνας για διαγραφή χρεών και στοπ στις εξώσεις
Σήμερα; Η στέγη έγινε πανάκριβη πολυτέλεια. Από το 2017 οι τιμές των ενοικίων έχουν αυξηθεί 60%. Τα λαϊκά νοικοκυριά δίνουν κατά μέσο όρο το 35-40% του εισοδήματος για την κάλυψη δαπανών στέγασης. Ένας στους τρεις ενοικιαστές μένει σε σπίτι μικρότερο από τις ανάγκες του (24% στην ΕΕ). Η Αθήνα είναι σήμερα η δεύτερη πιο ακριβή πόλη της Ευρώπης, πίσω από το Άμστερνταμ. Για ένα διαμέρισμα 70 τ.μ. απαιτούνται 15 χρόνια δουλειάς.
Τα κόκκινα δάνεια αυξάνονται και πάλι. Κυβέρνηση και συναινετική αντιπολίτευση «τσακώνονται» για το εάν τα χρέη θα πληρωθούν σε 72 ή σε 120 δόσεις! Αλλά να πληρωθούν, με όλα τα πανωτόκια… Κι αυτό γιατί όλοι, από τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, μέχρι τον Τσίπρα και τον Βελόπουλο, αλλά και οι άλλοι προσκυνούν τη «δημοσιονομική σταθερότητα», τα υπερ-πλεονάσματα και το σφαγείο της ΕΕ. Την ίδια ώρα, οι πραγματικοί μπαταχτσήδες είναι οι καπιταλιστές. Εφοπλιστές με συνταγματικές φοροαπαλλαγές, τράπεζες με αναβαλλόμενο φόρο, εκδότες με ασφαλιστικές εισφορές πληρωμένες από το κράτος, εκατομμυριούχοι με οφ-σορ κλπ.
Τσάμπα λοιπόν ανησυχούν οι «αντιλαϊκιστές». Τα κόμματα των Βρυξελών λένε καμιά κουβέντα, τώρα που έρχονται εκλογές. Δέκα παίρνουν, ένα δίνουν. Μόνο το εργατικό κίνημα και μια ανατρεπτική αντικαπιταλιστική Αριστερά μπορούν να διεκδικήσουν προστασία λαϊκής κατοικίας, κατάργηση πλειστηριασμών κι εξώσεων του λαού, διαγραφή χρεών των λαϊκών στρωμάτων προς τράπεζες, κράτος και ταμεία. Μεγάλο δημόσιο πρόγραμμα κοινωνικής και εργατικής κατοικίας και συντήρησης-αναβάθμισης των υφιστάμενων κτιρίων.
