Ντάριο Οροπάλο, μέλος των SI COBAS από την Ιταλία
Στο φεστιβάλ των Αναιρέσεων φιλοξενήσαμε τον συναγωνιστή Ντάριο Οροπάλο, από το SI COBAS και την Επαναστατική Διεθνιστική Τάση της Ιταλίας. Ο Ντάριο είναι νέος εργαζόμενος στον τομέα των social media και συμμετέχει σε συλλογικότητες βάσης στη Νάπολη. Στηρίζει την αυτοοργάνωση των κινημάτων και την ανάγκη υπέρβασης του κατακερματισμού. Συζητήσαμε μαζί του για την εμπειρία του από τους εργατικούς αγώνες ενάντια στην πολεμική εμπλοκή και την επισφάλεια, καθώς και για αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη. Μάς μετέφερε την εμπειρία του SI COBAS, μιας οργάνωσης σωματείων βάσης. «Η διεθνιστική αλληλεγγύη δεν είναι μια αφηρημένη έννοια αλλά αναγκαία προϋπόθεση για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι σημερινές μορφές εκμετάλλευσης, πολέμου και κοινωνικής ανισότητας», υπογράμμισε.
Συνέντευξη στην Ιωάννα Θώμου
Πώς θα περιέγραφες τη σημερινή κατάσταση του εργατικού κινήματος στην Ιταλία;
Η κατάσταση είναι αντιφατική. Από τη μία πλευρά βλέπουμε την αποδυνάμωση των παραδοσιακών μορφών πολιτικής και συνδικαλιστικής εκπροσώπησης. Από την άλλη, αναπτύσσονται σημαντικοί αγώνες σε χώρους όπως τα logistics, τα λιμάνια και οι μεταφορές. Τα τελευταία χρόνια έχει αναδειχθεί ένα δίκτυο συνδικάτων βάσης και κοινωνικών κινημάτων που προσπαθεί να οργανώσει εργαζόμενους, ανέργους και μετανάστες με ταξικό προσανατολισμό. Παρά τις δυσκολίες, θεωρώ ότι υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες για την ανασυγκρότηση ενός μαχητικού εργατικού κινήματος.
Ποιος ήταν ο ρόλος των μεγάλων ιταλικών συνδικαλιστικών συνομοσπονδιών και των πολιτικών δυνάμεων που τα στηρίζουν μέσα στο εργατικό κίνημα αλλά και στο κίνημα αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη;
Οι τρεις μεγάλες συνομοσπονδίες της Ιταλίας (CGIL, CISL και UIL) δεν διαδραμάτισαν ουσιαστικό ρόλο τα τελευταία χρόνια, δεν παρείχαν ισχυρή στήριξη ούτε στα συνδικάτα βάσης ούτε στα εργατικά κινήματα και στις κοινωνικές κινητοποιήσεις.
Αν και υπάρχουν στο εσωτερικό τους μικρές ομάδες αγωνιστών που επιδιώκουν
να τις καταστήσουν πιο μαχητικές, οι προσπάθειες αυτές παραμένουν απομονωμένες
και δεν έχουν καταφέρει να αποκτήσουν μαζική επιρροή.
Αντίθετα, τα συνδικάτα βάσης – ιδιαίτερα το USB και το SI COBAS – θεωρούνται
καθοριστικοί παράγοντες στους εργατικούς αγώνες και στις κινητοποιήσεις αλληλεγγύης προς τον παλαιστινιακό λαό.
Το USB διατηρεί στενότερες σχέσεις με την Παλαιστινιακή Εθνική Αρχή, ενώ το SI COBAS και άλλες αγωνιστικές συλλογικότητες δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην αυτοοργάνωση των Παλαιστινίων της διασποράς και σε μια ευρύτερη σοσιαλιστική προοπτική.
Παρά τις διαφορές αυτές, όλα τα συνδικάτα βάσης συνέβαλαν σημαντικά στην οργάνωση απεργιών, κινητοποιήσεων και εκστρατειών αλληλεγγύης.
Όσον αφορά τα πολιτικά κόμματα, ακόμη και όσα αυτοπροσδιορίζονται ως αριστερά, παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό απόντα. Εξαίρεση αποτέλεσαν μεμονωμένες προσωπικότητες και η συμμαχία Alleanza Verde e Sinistra, η οποία εξέφρασε δημόσια υποστήριξη στην παλαιστινιακή υπόθεση, χωρίς όμως να έχει ουσιαστική παρουσία στους δρόμους και στους εργατικούς αγώνες.
Οι αποφάσεις λαμβάνονται μέσα από συνελεύσεις. Υπάρχουν εκπρόσωποι και συντονιστές, όχι ως αρχηγοί, αλλά ως πρόσωπα που αναλαμβάνουν συγκεκριμένες ευθύνες και μεταφέρουν τις αποφάσεις του συλλογικού σώματος προς τους θεσμούς.
Οι εργαζόμενοι μπορούν να παρέμβουν έμπρακτα απέναντι στον πόλεμο και στις πολιτικές κατοχής. Η αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη είναι μέρος μιας ευρύτερης αντιιμπεριαλιστικής αντίληψης
Το εργατικό κίνημα στην Ιταλία, τόσο το SI COBAS όσο και άλλα συνδικάτα βάσης, τα κινήματα ανέργων κ.λπ., βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των κινητοποιήσεων αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη και των πρωτοβουλιών κατά του πολέμου.
Πώς αντιλαμβάνεστε τη σχέση ανάμεσα στον αγώνα της εργατικής τάξης και τον αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλισμό, τον μιλιταρισμό και τις στρατιωτικές επεμβάσεις;
Η θέση μας είναι ότι η ταξική πάλη, ο αντιιμπεριαλιστικός αγώνας, η αντίσταση στην πολεμική οικονομία και στον ίδιο τον πόλεμο είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Στην Ιταλία, τα τελευταία χρόνια, η σύνδεση αυτή έγινε πιο εμφανής ακόμη και για ευρύτερα λαϊκά στρώματα. Η κυβέρνηση Μελόνι, συνεχίζοντας μια πορεία που είχε ήδη προετοιμαστεί από προηγούμενες φιλελεύθερες και κεντροαριστερές κυβερνήσεις, προωθεί μέτρα που στοχεύουν στην εσωτερική «ειρήνευση» της χώρας, ώστε η Ιταλία να μπορεί να υποστηρίζει αποτελεσματικά τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους.
Αυτό σημαίνει περικοπές στο κοινωνικό κράτος, στη δημόσια υγεία, στην εκπαίδευση,
στην επαγγελματική κατάρτιση και σε κάθε μέτρο που στηρίζει τους φτωχούς και την εργατική τάξη.
Παράλληλα, η Ιταλία θεωρείται στρατηγική πλατφόρμα logistics λόγω της θέσης της στη Μεσόγειο. Η Σικελία και η Απουλία έχουν κρίσιμο ρόλο στον έλεγχο θαλάσσιων περασμάτων, ενώ η Σαρδηνία και η Σικελία φιλοξενούν σημαντική παρουσία όχι μόνο του ΝΑΤΟ, αλλά και των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων.
Κατά τα τελευταία τρία χρόνια έγινε ευκολότερο να αναδειχθεί ο δεσμός ανάμεσα στον πόλεμο, στις κυβερνητικές πολιτικές και στην καταστολή των κοινωνικών αντιδράσεων.
Ποινικοποιούνται ολοένα και περισσότερο οι κοινωνικές διεκδικήσεις, η απαίτηση για ασφάλεια στην εργασία, το δικαίωμα στη στέγη, ακόμη και οι πράξεις αλληλεγγύης.
Η διαδικασία αυτή είχε δοκιμαστεί αρχικά στους οπαδούς ποδοσφαίρου και στους μετανάστες, αλλά πλέον επεκτείνεται σε ολόκληρη την κοινωνία. Γι’ αυτό θεωρούμε ότι ο αγώνας ενάντια στον καπιταλισμό, ο αγώνας της εργατικής τάξης και ο αντιπολεμικός αγώνας αποτελούν μία ενιαία μάχη.
Σε λιγότερο κατοικημένες περιοχές εγκαθίστανται στρατιωτικές και εφοδιαστικές υποδομές, οι οποίες μετατρέπουν ολόκληρες περιοχές σε στρατηγικούς κόμβους.
Η γέφυρα στο Στενό της Μεσσήνης είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Το έργο αυτό δεν εξυπηρετεί πρωτίστως τις ανάγκες του ιταλικού πληθυσμού, αλλά τις στρατιωτικές ανάγκες του ΝΑΤΟ, επιτρέποντας ταχύτερη μετακίνηση δυνάμεων ανάμεσα στη Σικελία και την ηπειρωτική Ιταλία.
Το λιμάνι της Gioia Tauro εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους λιμενικούς κόμβους της χώρας. Η απομακρυσμένη θέση του καθιστά δυσκολότερη την οργάνωση απεργιών και κοινωνικών κινητοποιήσεων σε σύγκριση με μεγάλα αστικά λιμάνια όπως η Νάπολη ή η Γένοβα.
Ιδιαίτερο ρόλο στις απεργίες και τις κινητοποιήσεις διαδραμάτισαν οι μετανάστες εργάτες, που αποτελούν μεγάλο μέρος των εργαζομένων στις αποθήκες και στα κέντρα διανομής
Ποια είναι η κατάσταση στους χώρους εργασίας της εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics), στα λιμάνια και στις μεταφορές; Ποιες μορφές αγώνα αναπτύσσονται σήμερα;
Ο τομέας των logistics αποτελεί έναν από τους πιο δυναμικούς χώρους ταξικής οργάνωσης στην Ιταλία τα τελευταία χρόνια. Η στρατηγική σημασία των αποθηκών, των λιμανιών και των δικτύων μεταφοράς δίνει στους εργαζόμενους τη δυνατότητα να ασκούν πραγματική πίεση στο κεφάλαιο μέσω απεργιών και μπλοκαρισμάτων. Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο διαδραμάτισαν οι μετανάστες εργαζόμενοι, οι οποίοι αποτελούν μεγάλο ποσοστό του εργατικού δυναμικού στις αποθήκες και στα κέντρα διανομής. Παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή πολλών απεργιακών κινητοποιήσεων. Οι εργοδότες επιχείρησαν επανειλημμένα να διασπάσουν τους εργαζόμενους αξιοποιώντας εθνικές, θρησκευτικές ή πολιτισμικές διαφορές. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις αναπτύχθηκε ισχυρή ταξική αλληλεγγύη που ξεπέρασε αυτούς τους διαχωρισμούς.
Σε αρκετές περιπτώσεις εργαζόμενοι σε λιμάνια και μεταφορές προσπάθησαν να εμποδίσουν ή να καθυστερήσουν τη διακίνηση φορτίων που θεωρούσαν ότι συνδέονται με πολεμικές επιχειρήσεις. Η εργατική τάξη μπορεί να παρέμβει άμεσα στις υλικές διαδικασίες που στηρίζουν τον πόλεμο και τον ιμπεριαλισμό. Στο πλαίσιο αυτό, η αλληλεγγύη προς τον παλαιστινιακό λαό συνδέθηκε με συγκεκριμένες εργατικές δράσεις. Πολλές συλλογικότητες υποστήριξαν ότι οι εργαζόμενοι δεν πρέπει να περιορίζονται σε δηλώσεις συμπαράστασης, αλλά να αξιοποιούν τη θέση τους στην παραγωγή και στις μεταφορές για να ασκούν πραγματική πολιτική πίεση.
Η καταστολή απέναντι σε αυτές τις κινητοποιήσεις υπήρξε σημαντική. Αστυνομικές παρεμβάσεις, δικαστικές διώξεις και διοικητικά μέτρα χρησιμοποιήθηκαν συχνά για να περιορίσουν τις μορφές αγώνα που αναπτύσσονταν στα λιμάνια και στις αποθήκες. Η εμπειρία των τελευταίων ετών έδειξε πως οι εργατικοί αγώνες, οι αντιπολεμικές πρωτοβουλίες, η αλληλεγγύη προς την Παλαιστίνη και τα κοινωνικά κινήματα μπορούν να συναντηθούν σε ένα κοινό πεδίο δράσης, διατηρώντας παράλληλα την αυτονομία τους και τις ιδιαίτερες μορφές οργάνωσής τους.
Ποιος είναι ο ρόλος των γυναικών και των LGBTQI+ κινημάτων σε αυτούς τους αγώνες. Ενσωματώνονται έμπρακτα σε αυτά τα κινήματα;
Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στη συμμετοχή των γυναικών. Μέσα από την ίδια τη διαδικασία του αγώνα αναπτύχθηκαν συζητήσεις γύρω από τον σεξισμό, την πατριαρχία και τον κοινωνικό ρόλο των γυναικών στην Ιταλία. Σε μια από τις πρώτες μεγάλες κινητοποιήσεις, πολλές γυναίκες ανησυχούσαν επειδή η διαδήλωση γινόταν Κυριακή και θεωρούσαν ότι έπρεπε να επιστρέψουν νωρίς στο σπίτι για να μαγειρέψουν. Η απάντηση του κινήματος ήταν πως εκείνη την ημέρα το μαγείρεμα θα το αναλάμβανε κάποιος άλλος, ώστε οι ίδιες να συμμετάσχουν ισότιμα στον αγώνα. Με το πέρασμα των χρόνων, οι γυναίκες του κινήματος απέκτησαν ολοένα πιο ενεργό ρόλο και συμμετείχαν όχι μόνο στους αγώνες για εργασία, αλλά και σε φεμινιστικές και τρανσφεμινιστικές πρωτοβουλίες στην πόλη της Νάπολης.
Παράλληλα, έγινε συστηματική προσπάθεια στους άνδρες συμμετέχοντες να αλλάζουν σεξιστικές και πατριαρχικές συμπεριφορές. Οι συζητήσεις αυτές διεξάγονταν στις συνελεύσεις και αντιμετωπίζονταν συλλογικά.
Ποιο είναι το μήνυμά σου προς τα κοινωνικά κινήματα και τους εργαζόμενους σε άλλες χώρες;
Οι αγώνες δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο. Οι οικονομικές, πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις έχουν διεθνή χαρακτήρα και, κατά συνέπεια, απαιτούν διεθνή συνεργασία και αλληλεγγύη.
Οι εργαζόμενοι διαφορετικών χωρών αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα: εργασιακή ανασφάλεια, αύξηση του κόστους ζωής, ιδιωτικοποιήσεις, αποδυνάμωση κοινωνικών δικαιωμάτων και ενίσχυση αυταρχικών πολιτικών. Παρά τις διαφορές που υπάρχουν από χώρα σε χώρα, οι βασικοί μηχανισμοί εκμετάλλευσης εμφανίζουν κοινά χαρακτηριστικά.
Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητη η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ κινημάτων, συνδικάτων και κοινωνικών οργανώσεων. Οι επιτυχίες αλλά και τα λάθη κάθε αγώνα μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο υλικό για όσους αγωνίζονται σε άλλες περιοχές του κόσμου.
Η αλληλεγγύη αποκτά πραγματικό νόημα όταν συνδέεται με συγκεκριμένες πρακτικές δράσεις. Δεν αρκούν οι δηλώσεις υποστήριξης αλλά χρειάζονται πρωτοβουλίες που να μεταφράζουν την αλληλεγγύη σε συλλογική κινητοποίηση και πολιτική πίεση.
Είναι η διεθνιστική πάλη και αλληλεγγύη τρόπος να ζούμε διαφορετικά;
Πιστεύω ότι οι αγώνες μας έχουν διεθνή διάσταση. Οι εργαζόμενοι σε διαφορετικές χώρες αντιμετωπίζουν πολλές κοινές προκλήσεις και μπορούν να μάθουν ο ένας από τις εμπειρίες του άλλου. Η διεθνιστική αλληλεγγύη δεν είναι μια αφηρημένη έννοια αλλά αναγκαία προϋπόθεση για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι σημερινές μορφές εκμετάλλευσης, πολέμου και κοινωνικής ανισότητας.
Ακόμη και όταν οι συσχετισμοί φαίνονται αρνητικοί, οι εργατικοί αγώνες μπορούν να δημιουργήσουν νέες δυνατότητες. Η ιστορία μάς δείχνει ότι οι σημαντικότερες κατακτήσεις των εργαζομένων και των κοινωνικών κινημάτων δεν προέκυψαν εύκολα. Κατακτήθηκαν μέσα από οργάνωση, επιμονή και αλληλεγγύη. Αυτό παραμένει επίκαιρο και σήμερα.
Δεν συμμερίζομαι ούτε την απαισιοδοξία ούτε την άκριτη αισιοδοξία. Θεωρώ ότι κάθε ιστορική περίοδος περιέχει αντιφάσεις και δυνατότητες, και ότι η εξέλιξη των πραγμάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα των ανθρώπων να οργανώνονται συλλογικά. Ακόμη και όταν οι συσχετισμοί δύναμης φαίνονται δυσμενείς, οι κοινωνικοί αγώνες μπορούν να δημιουργήσουν νέες δυνατότητες και να μεταβάλουν τις πολιτικές ισορροπίες. Η ιστορία δείχνει ότι πολλές σημαντικές κοινωνικές κατακτήσεις επιτεύχθηκαν σε περιόδους που αρχικά έμοιαζαν εξαιρετικά δύσκολες.
Θα ήθελα να τονίσω ότι δεν πρέπει να χάνουμε την εμπιστοσύνη στη συλλογική δράση!
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 20-21 Ιουνίου 2026
