Χρήστος Ρέππας
▸«Εργαλείο» διαχωρισμού μαθητών και εισβολής συμφερόντων στην εκπαιδευτική διαδικασία
Με πρόσφατη υπουργική απόφαση – αστραπή (72907/ΓΔ4/, ΦΕΚ 3159/4/6/2026), το υπουργείο Παιδείας ενεργοποιεί την εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου, ενός ακόμα μηχανισμού ιδιωτικοποίησης της εκπαίδευσης. Ζητεί από τους συλλόγους διδασκόντων της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης να αποφασίσουν (μέχρι τις 18/6) και της δευτεροβάθμιας (μέχρι 29/6) τα σχολικά εγχειρίδια που θα έχουν σε όλα τα μαθήματα οι μαθητές από τη μεθεπόμενη σχολική χρονιά 2027-28.
Η κίνηση του υπουργείου, η οποία γίνεται σε ασφυκτικά χρονικά πλαίσια, είναι φαινομενικά παράλογη, ωστόσο είναι κίνηση πολιτικά μελετημένη. Αποβλέπει στη δημιουργία τετελεσμένων γεγονότων σε σύντομο χρονικό διάστημα, χρησιμοποιώντας τον αιφνιδιασμό της εκπαιδευτικής κοινότητας για την αποφυγή συγκροτημένων αντιδράσεων. Κάτι που δεν μπόρεσε να αποφύγει στο ζήτημα της αξιολόγησης. Βέβαια το πόσο υπάρχει ο αναγκαίος χρόνος για να επιλεγούν κατάλληλα εγχειρίδια για κάθε σχολείο είναι παντελώς αδιάφορο για το υπουργείο Παιδείας, μπροστά στην ανάγκη να επιβάλλει την αντιεκπαιδευτική πολιτική του στους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές και την υπόλοιπη κοινωνία.
Έτσι, για παράδειγμα, στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση όλοι οι εκπαιδευτικοί ενός σχολείου έπρεπε μέσα σε δύο μέρες να επιλέξουν ανάμεσα σε 257 διδακτικά βιβλία (τα μαθήματα τελειώνουν 15/6 και η ειδική συνεδρίαση του συλλόγου διδασκόντων ήταν στις 18/6), οι δασκάλες/οι της Α΄ δημοτικού ανάμεσα σε 30, της Β΄ σε 34, της Γ΄ 39, της Δ΄ σε 39, της Ε΄ σε 39, της ΣΤ΄ σε 41, οι εκπαιδευτικοί Θεατρικής αγωγής ανάμεσα σε 12, οι εκπαιδευτικοί ΤΠΕ (Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας) σε 12, οι εκπαιδευτικοί Φυσικής Αγωγής σε 12. Να μην αναφερθούμε και στις περιπτώσεις των εκπαιδευτικών που συμπληρώνουν το ωράριό τους διδάσκοντας μαθήματα σε άλλα τμήματα.
Η επιλογή των βιβλίων από τους εκπαιδευτικούς των τάξεων γίνεται από πλατφόρμα (ΨΒΔΒ «Μελίσπη») στην οποία είναι αναρτημένα. Επιλέγονται μέσα από εγχειρίδια ιδιωτικών εκδοτικών οίκων αλλά και μεγάλων φροντιστηριακών ομίλων όπως π.χ. ο Πουκαμισάς, που θα κληθούν να διδάξουν οι εκπαιδευτικοί του δημόσιου σχολείου, εγκεκριμένα από το υπουργείο Παιδείας που έχουν εισαχθεί στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων του υπουργείου. Έτσι έχει διασφαλιστεί ο ιδεολογικός και πολιτικός έλεγχος από την πλευρά του αστικού κράτους στο περιεχόμενο των σχολικών γνώσεων και στις διδακτικές μεθόδους που θα χρησιμοποιηθούν, ενώ αυτό που στη συνέχεια γίνεται είναι η εισβολή ιδιωτικών/εμπορικών συμφερόντων στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Το πολλαπλό βιβλίο, όσο κι αν δημιουργεί την ψευδαίσθηση της διδακτικής ελευθερίας, δεν είναι παρά ένα ουσιαστικό βήμα ιδιωτικοποίησης της εκπαιδευτικής πράξης, συνδεδεμένο με τη λεγόμενη αυτονομία της σχολικής μονάδας και απογείωσης των εκπαιδευτικών/μορφωτικών ανισοτήτων. Άλλο εγχειρίδιο για το λαϊκό σχολείο της γειτονιάς και άλλο για το Ωνάσειο, για να μεγαλώσει ο ταξικός διαχωρισμός μέσα στην εκπαιδευτική διαδικασία. Διασπάται έτσι ο ενιαίος χαρακτήρας της σχολικής γνώσης, πρόσβαση στην οποία θα πρέπει να έχουν όλοι μαθητές με ισότιμο τρόπο και το σχολικό εγχειρίδιο μετατρέπεται σε εμπόρευμα γύρω από το οποίο οι εκδοτικοί οίκοι θ’ ανταγωνίζονται για το μεγάλωμα της κερδοσκοπικής πίτας.
Το πρόβλημα είναι πολύ σοβαρότερο από τους εντελώς ασφυκτικούς χρόνους που δημιούργησε το υπουργείο Παιδείας για την επιλογή των βιβλίων. Είναι το ίδιο το πολλαπλό βιβλίο και το τι θα σημάνει για την εκπαίδευση. Αυτή την επιλογή αρνήθηκαν να κρίνουν και να αντιπαλέψουν οι εκπαιδευτικές Ομοσπονδίες με τον παρόντα συσχετισμό στους κόλπους τους, αρνούμενες να οργανώσουν πραγματική αντίσταση για το μπλοκάρισμα της εφαρμογής αυτής της επιλογής. Αφήνουν τα πράγματα να κυλήσουν μόνα τους στην επιθυμητή γι’ αυτές κατεύθυνση, η οποία είναι αυτή της κυβέρνησης. Στον αντίποδα αυτής της γραμμής, πολλοί ΣΕΠΕ και ΕΛΜΕ δίνουν την πραγματική μάχη μπλοκαρίσματος αυτής επιλογής και της συνολικής πολιτικής που εκφράζεται με τον αντιεκπαιδευτικό νόμο 4823/21.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 20-21 Ιουνίου 2026
