Δημήτρης Τζιαντζής
Ωρολογιακή βόμβα αποτελεί η εκτίναξη του κόστους διαβίωσης που γίνεται ολοένα και πιο αισθητή, παρά τα ψίχουλα παροχών της κυβέρνησης που εξανεμίζονται πριν καν φτάσουν στις τσέπες των περισσότερων πολιτών. Σε πάνω από 400 εκατ. ευρώ υπολογίζεται το επιπλέον κόστος που πλήρωσαν οι καταναλωτές για καύσιμα (βενζίνη, πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης) μόλις το πρώτο δίμηνο των πολεμικών συγκρούσεων στο Ιράν. Άλμα κατέγραψαν το πετρέλαιο κίνησης (+32,4% σε ετήσια βάση), η βενζίνη (+17,1%) και τα καύσιμα άλλων ειδών (+42,4%).
Στα τρόφιμα και είδη διατροφής ξεχωρίζουν οι ανατιμήσεις σε: Μοσχάρι (19,2%), Χοιρινό (1,3%), Αρνί και κατσίκι (13,3%), Πουλερικά (4%), Μαργαρίνη και άλλα φυτικά λίπη (11,6%), Φρούτα (7,5%), Λαχανικά (7,1%), Σοκολάτες- προϊόντα σοκολάτας (7%) και Καφέ (7,9%).
Οι απώλειές μας… τα κέρδη τους για τα κρατικά ταμεία που ενισχύθηκαν με υπερέσοδα από τη φορολογία επί των υψηλότερων τιμών που υπολογίζονται σωρευτικά για το δίμηνο Μαρτίου-Απριλίου σε πάνω από 90 εκατ. ευρώ. Το ίδιο ισχύει και για τα καρτέλ της ενέργειας που τα κέρδη τους υπολογίζονται πολλαπλάσια, παρά το γεγονός ότι ακόμα δεν έχουν δημοσιεύσει επίσημα στοιχεία. Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ ο πληθωρισμός παρουσίασε έκρηξη 5,4% τον Απρίλιο έναντι 3,9% τον Μάρτιο του 2026.
Το «φάντασμα» του στασιμοπληθωρισμού επιστρέφει
Αντιμετωπίζουμε στασιμοπληθωριστικό σοκ προειδοποίησε-απείλησε ο Επίτροπος Οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Βάλντις Ντομπρόβσκις. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται να αδειάσουν τη νυν πρόεδρο της ΕΚΤ και πρώην επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ ότι ο στασιμοπληθωρισμός είναι ένας παρωχημένος όρος που ανήκει στη δεκαετία του 1970 και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να περιγράψει την τρέχουσα δύσκολη κατάσταση της ευρωζώνης. Άλλα λόγια να αγαπιόμαστε δηλαδή! Πέρα από τις ενέσεις αισιοδοξίας, τα μαύρα σύννεφα πλέον δεν κρύβονται. Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, σε πρόσφατο συνέδριο, ξεκαθάρισε ότι το ενδεχόμενο «ήπιας προσαρμογής» αποτελεί ήδη παρελθόν και πως «το δυσμενές σενάριο είναι ήδη σε ισχύ».
Σύμφωνα με αυτό, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μειωθεί από 2-2,5% το 2026, ενώ ο πληθωρισμός θα εκτοξευθεί στο 5,4-5,8%. Σε αυτό το περιβάλλον οι τράπεζες στην Ελλάδα κατέγραψαν κέρδη ρεκόρ μετά από φόρους για το 2025 ύψους 4,7 δισ. ευρώ έναντι 4,2 δισ. ευρώ το 2024. Η Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, που έδωσε σε δημοσιότητα η ΤτΕ, απαιτεί από την κυβέρνηση να διασφαλίσει τη συνέχιση της κερδοφορίας των τραπεζών. Καμία πρόβλεψη δεν υπάρχει για τα νοικοκυριά που αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις δανειακές τους υποχρεώσεις και κινδυνεύουν να χάσουν τις καταθέσεις τους και το σπίτι τους από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς.
Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται κυβέρνηση και Κομισιόν με τον Κυριάκο Πιερρακάκη σε διπλό ρόλο (πρόεδρος Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας-Οικονομικών) να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τυχόν παρέκκλιση από την αυστηρή πειθαρχία σημειώνοντας πως οι παρεμβάσεις οφείλουν να συνάδουν με τους δημοσιονομικούς κανόνες και τους στόχους της ενεργειακής μετάβασης. Τη συνταγματική κατοχύρωση της αέναης λιτότητας επιχειρεί να θεσπίσει η κυβέρνηση με την πρόβλεψη στην αναθεώρηση που μεθοδεύει ότι κάθε κρατική δαπάνη οφείλει να είναι… «δημοσιονομικά βιώσιμη» (εντός ορίων Συμφώνου Σταθερότητας).
Κανένα από τα συστημικά κόμματα επίσης δεν τολμάει να ακουμπήσει τον «αναβαλλόμενο φόρο» των τραπεζών που επιτρέπει στις τράπεζες μια προκλητική φοροασυλία (μειωμένη απόδοση φόρου) μέχρι να καλυφθούν οι παλιές ζημιές από την εποχή των μνημονίων!
Όπως όλοι καταλαβαίνουν, οι πρώτοι που αρχίζουν και νιώθουν ολοένα και πιο έντονα τις επιπτώσεις αυτής της δυστοπικής κατάστασης είναι οι κάτοικοι της Ελλάδας, που μαζί με αυτούς της Βουλγαρίας βρίσκονται στον πάτο της ευρωζώνης. Όπως έδειξε πρόσφατη έρευνα της ερευνητικής ομάδας Greece in Figures, η ενεργειακή φτώχεια πλήττει σχεδόν δύο στα δέκα νοικοκυριά στην Ελλάδα. Αντίστοιχα, τον Απρίλιο η Ελλάδα είχε μαύρη πρωτιά στην ενεργειακή ακρίβεια, με αυξήσεις 7% στο ηλεκτρικό ρεύμα, την ώρα που οι μισθοί παραμένουν οι δεύτεροι χαμηλότεροι στην ευρωζώνη.
Για αποπληρωμή δανείων και φορολογικές ελαφρύνσεις στους πλούσιους και ισχυρούς συνεχίζει να κατευθύνεται η μερίδα του λέοντος από τα ματωμένα πλεονάσματα. Την ώρα που εξακολουθεί να αρνείται πεισματικά να μειώσει τη φορολογία στα είδη πρώτης ανάγκης, η κυβέρνηση προχωρά σε νέες πρόωρες αποπληρωμές δανείων από το πρώτο Μνημόνιο, δέκα χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό. Η νέα αποπληρωμή θα πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο και θα είναι ύψους 6,9 δισ. ευρώ. Ένα ποσό έως και 14 φορές μεγαλύτερο από τα «μέτρα στήριξης» 500 εκατομμυρίων ευρώ που ανακοίνωσε ο Κ. Μητσοτάκης.
Ο Κ. Πιερρακάκης πανηγυρίζει ότι η Ελλάδα έχει την «ταχύτερη αποκλιμάκωση χρέους παγκοσμίως» μια μείωση που αποτελεί «προϋπόθεση οικονομικής σταθερότητας και εθνικής κυριαρχίας». Όπως σημείωσε «σήμερα δεν αρκεί η ανάπτυξη, αλλά χρειάζεται ανθεκτικότητα». Ας θυμηθούμε ότι και το 2009 ο Κώστας Καραμανλής έλεγε ότι η ελληνική οικονομία είναι «θωρακισμένη».
Όσον αφορά το τρίπτυχο υψηλός πληθωρισμός, οικονομική στασιμότητα και υψηλή ανεργία, η ελληνική κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι η ανεργία βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών.
Βέβαια, αυτό που δεν λέει είναι ότι σε μεγάλο βαθμό πρόκειται για θέσεις εργασίας εξαιρετικά κακοπληρωμένες και εφήμερες, εντελώς ανεπαρκείς για να ζήσει κανείς με αξιοπρέπεια και ανεξαρτησία. Επαίρεται ο Κ. Μητσοτάκης για τη «σταθερότητα» που έφερε η κυβέρνησή του, όταν η μοναδική σταθερά είναι η επιδείνωση του κόστους ζωής.
