Δημήτρης Σταμούλης
▸Στον «αέρα» οι παροχές των ασφαλισμένων στο επαγγελματικό ταμείο
Η μετατροπή του Ταμείου Αυτασφάλειας (εφάπαξ) των εργαζόμενων στην Εθνική Τράπεζα (ΕΤΕ) σε επαγγελματικό ταμείο (ΤΕΑ) βάσει του αντεργατικού νόμου του Άδωνι Γεωργιάδη 5278/2023, δείχνει ότι η ΕΤΕ παίρνει προίκα ένα ταμείο με αποθεματικά τις εισφορές των εργαζομένων δεκάδων ετών (έχει ιδρυθεί το 1953), για να το διαχειρίζεται η ίδια και να επενδύει σε αμοιβαία κεφάλαια, ανάλογα με τις ανάγκες της, όπως επισημαίνει η Πρόταση Προοπτικής Εργαζομένων στην ΕΤΕ.
Σημειώνεται ότι η επαγγελματική ασφάλιση στην Ελλάδα θεσπίστηκε με νόμο του 2002 (κυβέρνηση Σημίτη) και στο α΄ εξάμηνο 2024 λειτουργούσαν 27 ΤΕΑ, κυρίως σε δημόσιο τομέα, ναυτιλία, ασφαλιστικές επιχειρήσεις, τραπεζικό και χρηματιστηριακό τομέα αλλά και ομοιοεπαγγελματίες (γεωτεχνικοί, οικονομολόγοι κ.α.). Έχει στη «φύση» της τον «τζόγο» και την πιθανότητα απωλειών, καθώς λειτουργεί με βάση το κεφαλαιοποιητικό σύστημα σε αντιδιαστολή με το δημόσιο σύστημα που λειτουργεί με βάση το διανεμητικό.
Αποκαλυπτικό είναι το καταστατικό που εγκρίθηκε πρόσφατα με την υπογραφή του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιώργου Στουρνάρα. Στο πρώτο άρθρο αναφέρεται ότι σκοπός είναι η παροχή επαγγελματικής ασφαλιστικής προστασίας, πέραν της κοινωνικής ασφάλισης, παραπέμποντας σε… τραπεζοασφαλιστικό πρόγραμμα όπως αυτά που η τράπεζα πιέζει τους εργαζόμενους να πουλήσουν στους πελάτες. Ενώ το Ταμείο Αυτασφάλειας ήταν προκαθορισμένων κι εγγυημένων παροχών, δηλαδή υποχρεωτικά οι εργαζόμενοι λάμβαναν την παροχή του εφάπαξ, πλέον το νέο Ταμείο είναι προκαθορισμένων εισφορών. Δηλαδή μόνο οι εισφορές είναι σίγουρες για τους εργαζόμενους αλλά όχι οι αποδόσεις ή η όποια παροχή. Άλλωστε τα αμοιβαία κεφάλαια από τη φύση ενέχουν ρίσκο καθώς εξαρτώνται από τα σκαμπανεβάσματα των «αγορών». Ήδη, η απόδοση το 2026 είναι χαμηλότερη από το 2025, ενώ πολλά αμοιβαία κεφάλαια έχουν χάσει μεγάλη αξία.
Ως προς τον υπολογισμό του εφάπαξ ΤΑΠΕΤΕ, οι εργαζόμενοι βγαίνουν χαμένοι σε σύγκριση με το παλιό Ταμείο. Για παράδειγμα, για τους μετά το 1993 προέβλεπε συντελεστή 65% ως το 2035 και αύξηση 0,8% ετησίως έως το 70%, ενώ το σημερινό Ταμείο προβλέπει 65% μόνο, χωρίς καμιά αύξηση. Διαχωρίζει μάλιστα τους εργαζομένους σε προ και μετά τις 16/12/13, ασφαλισμένους. Οι πρώτοι θα λαμβάνουν το 65%, και οι δεύτεροι το 70%, χωρίς όμως αυτός ο διαχωρισμός να έχει καμιά φιλεργατική λογική παρά μόνο να χάσει χρήματα η πλειοψηφία των ασφαλισμένων.
Κρίσιμο ζήτημα είναι ότι ενώ το Ταμείο είναι προαιρετικής ασφάλισης και προβλέπεται οικειοθελής αποχώρηση, στελέχη της Διεύθυνσης Προσωπικού λένε προφορικά σε όποιον κάνει αίτηση διαγραφής ότι μπορεί να φύγει και να μην καταβάλει εισφορά, αλλά δεν μπορεί να πάρει τα χρήματά του! «Υπάρχει ασφαλιστικό πρόγραμμα από το οποίο αποχωρεί κάποιος και δεν παίρνει τα χρήματά του;», επισημαίνει η Πρόταση Προοπτικής που εκτιμά ότι «θέλουν να αποτρέψουν τους συναδέλφους να φύγουν από το Ταμείο, για να έχει κεφάλαια να διαχειρίζεται η Τράπεζα».
Ανατρέπεται επίσης συνολικά το καθεστώς λειτουργίας του Ταμείου, καθώς την πλειοψηφία πλέον αναλαμβάνει η τράπεζα! Ενώ πριν υπήρχε πλειοψηφία των εκπροσώπων των εργαζομένων στο ΤΑΠΕΤΕ, με 5/7 μέλη στο ΔΣ, πλέον οι εκπρόσωποι της ΕΤΕ είναι 4/7 μέλη. Επίσης, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων δεν εκλέγονται πλέον, όπως γινόταν όλα αυτά τα χρόνια, αλλά διορίζονται (!) από τον ΣΥΕΤΕ (Σύλλογος Εργαζομένων ΕΤΕ), και μάλιστα κάθε τέσσερα έτη.
Όλο το καταστατικό του ΤΕΑ αναφέρεται στις επενδύσεις των εισφορών θυμίζοντας κανονισμό χρηματιστηριακής εταιρείας. Προβλέπει εξωτερική ανάθεση βασικών λειτουργιών του σε εταιρείες (δηλαδή outsourcing), προσλήψεις εξωτερικών στελεχών, ακόμα και ανάδοχο εταιρεία που θα το διαχειρίζεται. Στην αντεργατική αυτή εξέλιξη σημαντικό μερίδιο ευθύνης έχει ο εργοδοτικός και υποταγμένος συνδικαλισμός. Ο ΣΥΕΤΕ (πλειοψηφούν οι δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ) παρουσιάζει ως «ιστορική νίκη» τη δημιουργία του ΤΕΑ, η κυβερνητική ΔΑΚΕ Ανοιχτή Γραμμή πανηγυρίζει, ενώ η ΔΑΣ (ΣΥΡΙΖΑ) αρκέστηκε στην έκδοση… οδηγού ενημέρωσης αποδεχόμενη πλήρως το νέο καθεστώς.
Η Μαρία Ξιφαρά, μέλος ΔΣ του ΣΥΕΤΕ με την Πρόταση Προοπτικής, με δήλωσή της στο Πριν, καλεί τους εργαζόμενους να μην καταβάλουν πλέον εισφορά, αφού δεν υπάρχει καμιά εγγύηση και καμιά εμπιστοσύνη στην Τράπεζα, προσθέτοντας ότι η εισφορά είναι κομμάτι του εργατικού μισθού και δεν πρέπει να κλαπεί ή να θυσιαστεί στα χρηματιστήρια.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 18-19 Απριλίου 2026
