Σεΐτ Αλντογάν
Οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις και οι αστικές τάξεις της περιοχής επιχειρούν να προωθήσουν λύσεις που να τους εξυπηρετούν ταυτόχρονα. Αυτό, όμως, έχει ως συνέπεια την ένταση της εκμετάλλευσης για τους λαούς της Μέσης Ανατολής και πρωτίστως για εκείνους που παραμένουν χωρίς πατρίδα, δηλαδή Παλαιστίνιους και Κούρδους. Η απάντηση βρίσκεται στον κοινό και ταυτόχρονο αγώνα εναντίον τους.
Αμφότεροι έχουν βιώσει και βιώνουν τον ίδιο πόνο
Το κουρδικό και παλαιστινιακό ζήτημα ξεκινούν ουσιαστικά από τη συμφωνία Σάικς-Πικό. Η συμφωνία αυτή δεν αντιμετώπιζε τους Άραβες ως έθνος, αλλά ως ξεχωριστές φυλές. Στη Μέση Ανατολή, η οποία βρισκόταν τότε υπό την κατοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στις 19 Μάη 1916 και με μία κρυφή συμφωνία οι σφαίρες επιρροής και τα εδάφη μοιράστηκαν μεταξύ της Αγγλίας και Γαλλίας. Ο εκπρόσωπος της πρώτης, Μαρκ Σάικς και ο Γάλλος διπλωμάτης Φρανσουά Ζορζ Πικό προχώρησαν τη μοιρασιά αυτή πρακτικά μαζί με τη Ρωσία. Έπειτα απ’ την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917, όμως, ο Λένιν ανακοίνωσε ότι η Σοβιετική Ένωση δεν ήταν διατεθειμένη να αναγνωρίσει τη συγκεκριμένη συμφωνία.
Το Κουρδιστάν διαμελίστηκε τότε σε τέσσερα κομμάτια, ενώ με τη Διακήρυξη Μπάλφουρ (1917) δόθηκε η δυνατότητα στους Εβραίους να φτιάξουν κράτος στα εδάφη της Παλαιστίνης. Η χάραξη καινούργιων συνόρων με τον… χάρακα δημιούργησε μεγάλα προβλήματα στην ευρύτερη περιοχή – εθνικά, θρησκευτικά κ.α. Οι εξαρτημένες τάξεις της Μέσης Ανατολής κατέστησαν συνεργοί, με συνέπεια η ιμπεριαλιστική κυριαρχία και εκμετάλλευση διαρκώς οξύνονταν. Ακόμα και αποφάσεις της Κοινωνίας των Εθνών και του ΟΗΕ, που προέβλεπαν την αυτοδιάθεση των λαών αυτών, ποτέ δεν εφαρμόστηκαν, εξαιτίας των ιμπεριαλιστικών συμφερόντων και ανταγωνισμών και των ντόπιων αστικών τάξεων.
Οι ιστορίες του παλαιστινιακού και κουρδικού λαού είναι σχεδόν παράλληλες, και αμφότεροι έχουν βιώσει και βιώνουν την ίδια μοίρα και ίδιο πόνο. Οι Παλαιστίνιοι, μέσα στην ίδια τους τη χώρα, γίνονται μετανάστες, εξορίζονται σε άλλες χώρες, βλέπουν να καταπατούνται τα εθνικά τους δικαιώματα και αυτοδιάθεση, υφίστανται μια γενοκτονική επίθεση. Βρίσκονται συνεχώς στο στόχαστρο του δολοφονικού κράτους του Ισραήλ και ζουν σε συνθήκες ομηρίας.
Οι Κούρδοι, από την πλευρά τους, εξακολουθούν να ζουν σε τέσσερις χώρες. Ούτε καν η ύπαρξή τους γίνεται δεκτή ως λαού και έθνους, απαγορεύεται η γλώσσα και ο πολιτισμός τους και με την απειλή των όπλων και της γενοκτονίας, με ωμή και διαρκή βία, τους ζητούν να ξεχάσουν την ταυτότητά τους και να μην απαιτούν αυτοδιάθεση.
Σε αυτό το επίπεδο, το παλαιστινιακό και το κουρδικό ζήτημα μοιάζουν πάρα πολύ. Το κύριο κοινό σημείο είναι ότι ο ιμπεριαλισμός και οι ντόπιες αστικές τάξεις λόγω γεωγραφικής σημασίας, ενεργειακών πολιτικών, στρατιωτικών στόχων και ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών δεν αναγνωρίζουν την αυτοδιάθεση και κυριαρχία των δύο λαών. Αν και τα προβλήματα δεν είναι ακριβώς ίδια κάθε περίοδο, τα μεν δεν είναι πιο ασήμαντα από τα δε.
Τη στιγμή που ο Ερντογάν βομβάρδιζε τις κουρδικές περιοχές και σκότωνε χιλιάδες αμάχους, γεμίζοντας τις φυλακές με πολιτικούς κρατούμενους, διαμαρτυρόταν δήθεν για την επίθεση του Ισραήλ στη Γάζα, κραυγάζοντας «πού είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα;». Υποτίθεται πως είναι ενάντια στην καταστροφή της Λωρίδας, όμως την ίδια ώρα, την ίδια καταστροφή βιώνουν το Αφρίν, η Ροζάβα και οι κουρδικές περιοχές του Ιράκ.
Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Είναι στρατιωτικός σύμμαχος της Αμερικής και παράλληλα διατηρεί διαύλους και σχέσεις με το Ισραήλ. Η Άγκυρα συνεχώς διαμηνύει ότι επιθυμεί να αναλάβει το ρόλο του διαμεσολαβητή και εγγυητή. Δεν βγάζει, όμως, άχνα για την κατοχή των Υψωμάτων του Γκολάν από το Ισραήλ, έτσι ώστε να νομιμοποιεί τη δική της εισβολή και παρουσία στη βόρεια Συρία και να διαθέτει ένα εργαλείο διαπραγμάτευσης.
Η μοίρα των δύο λαών αποφασίστηκε σε ένα κομμάτι χαρτί, πριν ένα και πλέον αιώνα, από τους αποικιοκράτες της εποχής
Υπενθυμίζεται, επίσης, ότι το 2017, Τουρκία και Ιράν τήρησαν μια κατηγορηματικά και επιθετικά αρνητική στάση απέναντι στο δημοψήφισμα των Κούρδων του Ιράκ για ανεξαρτησία. Τα αστικά κόμματα της Τουρκίας στην εθνοσυνέλευση και η κυβέρνηση του Ερντογάν πήραν από κοινού απόφαση να σταλθεί στρατός στη Συρία και το Ιράκ. Κι όμως, εντελώς υποκριτικά, οι ίδιες δυνάμεις οργανώνουν συλλαλητήρια για την Παλαιστίνη.
Η Αμερική, από την πλευρά της, θεωρεί τους Κούρδους της Τουρκίας και το κουρδικό κίνημα ως τρομοκράτες, αλλά την ίδια στιγμή συνεργάζεται με τους Κούρδους του Ιράκ και της Συρίας. Το Ισραήλ πραγματοποιεί γενοκτονία και σβήνει από τον χάρτη την Παλαιστίνη, αλλά δηλώνει πως υποστηρίζει τα κουρδικά αιτήματα. Το Ιράν, επίσης, δεν αναγνωρίζει κανένα δικαίωμα και απαίτηση του κουρδικού λαού, αλλά υποστηρίζει τους Παλαιστίνιους. Οι αραβικές χώρες από τη μία μεριά υποτίθεται ότι υποστηρίζουν την αυτοδιάθεση του παλαιστινιακού λαού, αλλά από την άλλη μεριά αναγνωρίζουν το Ισραήλ, υπογράφουν συμφωνίες ομαλοποίησης, επιτρέπουν την ύπαρξη στη γη τους τεράστιων αμερικανικών βάσεων και υιοθετούν την ιμπεριαλιστική πολιτική.
Όλα αυτά δεν αποτελούν ούτε αντίφαση ούτε παράδοξο. Απλά, ο ιμπεριαλισμός υλοποιεί την πολιτική κυριαρχίας και εκμετάλλευσης και οι εξαρτημένες αστικές τάξεις υπερασπίζουν τα συμφέροντα και τις εξουσίες τους. Οι λαοί, αναλόγως της συγκυρία και των συμφέροντων τους στο πλαίσιο των ανταγωνισμών, μετατρέπονται άλλοτε σε εχθρούς και άλλοτε σε συμμάχους.
Είναι γνωστό ότι στη Μέση Ανατολή, λόγω της στρατηγικής της σημασίας, υπάρχει έντονος ανταγωνισμός ανάμεσα στους ιμπεριαλιστές. Το παλαιστινιακό και κουρδικό ζήτημα βρίσκονται στην καρδιά αυτών των εξελίξεων και οι ιμπεριαλιστικές και ντόπιες αστικές τάξεις προτιμούν λύσεις ανάλογα τη συγκυρία και την πολιτική τους. Η λύση και των δύο ζητημάτων θα αποτελούσε πρόβλημα τόσο για τους ιμπεριαλιστές όσο και για τις αστικές τάξεις της περιοχής. Ταυτόχρονα, όμως, αποτελούν πρόβλημα και για τις σχέσεις των ιμπεριαλιστικών χωρών με τις ντόπιες αστικές τάξεις. Γι’ αυτό, επιχειρείται οι λύσεις να γεφυρώνουν τα συμφέροντα τόσο των ιμπεριαλιστών όσο και των ντόπιων κυρίαρχων τάξεων.
Ο μόνος δρόμος, λοιπόν, είναι ο αγώνας ενάντια και στους δύο. Ο ιμπεριαλισμός και οι αστικές τάξεις ποτέ δεν υποστήριζαν ούτε εφάρμοζαν πολιτικές προς το συμφέρον των λαών.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 7-8 Φεβρουαρίου 2026
