Πρόσφατα εκδόθηκε από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα το βιβλίο του Γιώργου Μαργαρίτη Μια πολιτική ιστορία του πολέμου. Ο γνωστός ιστορικός αναφέρεται στο φαινόμενο του πολέμου από την εποχή του χαλκού μέχρι σήμερα αναδεικνύοντας τις σχέσεις των πολέμων με τις υλικές τους προϋποθέσεις, τις κοινωνίες που εμπλέκονταν, τα κράτη που τους οργάνωσαν και τους πολεμιστές που τους διεξήγαγαν.
Βασικό στοιχείο της οπτικής του συγγραφέα είναι οι παραγωγικές σχέσεις και οι ταξικοί συσχετισμοί σε σχέση με τους στρατούς και τις τακτικές τους, από τους αρματηλάτες της Μεσοποταμίας και της Αιγύπτου, τους Έλληνες οπλίτες και τις ρωμαϊκές λεγεώνες, τους φεουδαρχικούς στρατούς των ιπποτών, τους μισθοφορικούς ή μόνιμους στρατούς των βασιλιάδων, τη μαζική στρατολόγηση από τους ναπολεόντειους πολέμους κι ύστερα, τον καπιταλισμό και τους παγκόσμιους πολέμους του 20ου αιώνα, μέχρι τους πολέμους της νέας εποχής.
Ο Μαργαρίτης υπενθυμίζει τις ελπίδες για μια διαρκή ειρήνη μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου και την ήττα του ενός εκ των δύο αντίπαλων συνασπισμών. Όπως λέει ειρωνικά «οι πόλεμοι θα εξαφανίζονταν, όταν και οι τελευταίοι “κακοί” της ιστορίας θα είχαν χάσει τη δυνατότητα να κάνουν κακό». Και οι «κακοί» έπεσαν ένας προς ένας (Γιουγκοσλαβία, Αφγανιστάν, Ιράκ…) Η τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα διέψευσε εκκωφαντικά αυτές τις προσδοκίες. Στο τέλος του βιβλίου αναλύονται πολιτικοστρατιωτικά οι τρεις πόλεμοι των ημερών μας που «αλλάζουν την έννοια του πολέμου και, αυτονόητα την αντίστοιχη της πολιτικής», στη Συρία, στην Ουκρανία και στη Γάζα.
Μπάμπης Συριόπουλος
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 13-14 Σεπτέμβρη 2025
