Γιώργος Μουρμούρης
▸Εξαντλητικά ωράρια με 16ωρες βάρδιες στα ΚΤΕΛ, έως και 7 μήνες χωρίς ρεπό στην ΟΣΥ
Πενήντα επτά άνθρωποι τραυματίστηκαν την Παρασκευή 4 Ιουλίου, όταν λεωφορείο της Κοινοπραξίας Συγκοινωνιών Αττικής των ΚΤΕΛ που εκτελούσε τη γραμμή 122Θ, προσέκρουσε σε προπορευόμενο όχημα στο ύψος της Α΄ Πλαζ Βούλας. Αριθμός ίδιος, κατά τραγική σύμπτωση, με αυτόν των νεκρών στα Τέμπη. Αυτό που δεν αποτελεί σύμπτωση όμως είναι η κοινή αιτία πίσω από το δυστύχημα στον σιδηρόδρομο και το ατύχημα στα λεωφορεία: Η ιδιωτικοποίηση.
Όπως προέκυψε σύντομα μετά το ατύχημα στη Βούλα, η οδηγός του λεωφορείου που προκάλεσε το ατύχημα μόλις είχε ξεκινήσει τη δεύτερη 16ωρη βάρδιά της μέσα σε τέσσερις μέρες. Συγκεκριμένα, την Τρίτη 1η Ιουλίου η Κ.Μ. είχε ξεκινήσει την εβδομάδα δουλεύοντας συνεχώς 16 ώρες στο τιμόνι (από τις 7.10 π.μ. έως τις 11.15 μ.μ.), ενώ την Τετάρτη 2 Ιουλίου εργάστηκε επτά ώρες (από τις 2.55 μ.μ. έως τις 10.10 μ.μ.). Την Πέμπτη 3 Ιουλίου δούλεψε οχτώ ώρες (από τις 6.05 π.μ. έως τις 2.25 μ.μ.), ενώ την ημέρα του ατυχήματος είχε και πάλι 16ωρη βάρδια (από τις 8 π.μ. έως τις 11.10 μ.μ.).
Η περίπτωση της εν λόγω οδηγού δεν αποτελεί βεβαίως μεμονωμένο περιστατικό. Όπως καταγγέλλει στο Πριν ο Σταύρος Μανίκας, εργαζόμενος της ΟΣΥ και μέλος του ΔΣ του ΕΚΑ, αν και οι εργαζόμενοι στα ΚΤΕΛ δεν έχουν σωματείο για να καταγγείλουν τα όσα συμβαίνουν στην Κοινοπραξία, «από διάφορες κατ’ ιδίαν συζητήσεις μαθαίνουμε ότι εργάζονται πολύ περισσότερο από τις 7 ώρες και 45 λεπτά που προβλέπει ο ΚΟΚ, ακόμα και 16 ώρες ημερησίως». Μια «κανονικότητα» που, όπως τονίζει, θα ήταν εύκολο να εντοπίσει η Επιθεώρηση Εργασίας ή οποιοσδήποτε άλλος φορέας, όμως κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει καθώς οι ιδιώτες λειτουργούν «υπό την ανοχή της κυβέρνησης, που τους κάνει όλα τα χατίρια για να πάρουν λίγο – λίγο και αναίμακτα το σύνολο των αστικών συγκοινωνιών».
Ήδη από τον περασμένο Αύγουστο άλλωστε είχε αποκαλυφθεί ότι, βάσει των ατομικών συμβάσεων, οι οδηγοί των ΚΤΕΛ καλούνταν να έχουν πλήρεις τεχνικές γνώσεις αλλά και να καθαρίζουν το όχημα. Όπως δε εξηγεί ο Σταύρος Μανίκας, μια βασική διαφορά των δημόσιων συγκοινωνιών με τα ΚΤΕΛ είναι ότι, παρά τη δραματική υποβάθμιση του ΟΑΣΑ και της ΟΣΥ την τελευταία δεκαπενταετία και τις τραγικές ελλείψεις προσωπικού, εξακολουθούν υπάρχουν και να λειτουργούν τεχνικές βάσεις όπου ανά δύο ημέρες πραγματοποιείται πλήρης προληπτικός έλεγχος των λεωφορείων. Πρόκειται για μεγάλες υποδομές τις οποίες οι ιδιώτες δεν διαθέτουν, με αποτέλεσμα να μη διασφαλίζεται η ορθή συντήρηση των οχημάτων. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι οι ιδιώτες έχουν κάθε λόγο να υποβαθμίζουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες, «τρώγοντας» δρομολόγια και πιέζοντας τους οδηγούς να δουλεύουν εξαντλητικά ωράρια, καθώς λαμβάνουν αποζημιώσεις και έξτρα πληρωμές σε σταθερή βάση από τον ΟΑΣΑ, χωρίς κανείς να ελέγχει πόσα χιλιόμετρα «γράφουν» στην πραγματικότητα τα οχήματα.
Την ίδια ώρα στην ΟΣΥ, παρά τις όποιες κινήσεις προμήθειας νέων λεωφορείων έχουν γίνει το τελευταίο διάστημα (πολλά εκ των οποίων με σκανδαλώδεις συμβάσεις leasing), κεντρικό πρόβλημα παραμένουν οι δραματικές ελλείψεις προσωπικού. Είναι ενδεικτικό είναι ότι «βαρδιολόγιο» που διέρρευσε πρόσφατα από κεντρικό σταθμαρχείο της Αθήνας αποκαλύπτει ότι οι βάρδιες για τα πρωινά δρομολόγια ήταν μη επανδρωμένες σε ποσοστό 19,1% και για τα βραδινά 33,1%. Πρακτικά, ένα στα τρία απογευματινά δρομολόγια και ένα στα πέντε πρωινά δεν εκτελούνται, ενώ οι διαθέσιμοι οδηγοί από 3.194 που ήταν το 2019 (και 4.494 το 2012), μειώθηκαν σε μόλις 2.955 το 2023.
Το πρόβλημα διαιωνίζεται παρά τους διαδοχικούς διαγωνισμούς καθώς στους νεοπροσλαμβανόμενους οδηγούς δεν αναγνωρίζεται προϋπηρεσία, με αποτέλεσμα να εισέρχονται στην ΟΣΥ με εξαιρετικά χαμηλές αμοιβές της τάξεως των 820 ευρώ – και γι’ αυτό σύντομα να αποχωρούν. Οι εναπομείναντες εργαζόμενοι, των οποίων ο μέσος όρος ξεπερνάει τα 52 έτη, καταλήγουν –όπως καταγγέλλει ο Σταύρος Μανίκας– να εργάζονται έως και επτά μήνες σερί, χωρίς ούτε ένα ρεπό.
Με τις δημόσιες συγκοινωνίες απαξιωμένες και τους ιδιώτες ανεξέλεγκτους, το ατύχημα στη Βούλα, όπου από καθαρή τύχη δεν υπήρξαν θύματα, ήταν θέμα χρόνου να συμβεί. Μόλις πέντε ημέρες μετά άλλωστε, το βράδυ της Τετάρτης 9 Ιουλίου, λεωφορείο των ΚΤΕΛ βρέθηκε να κινείται ανεξέλεγκτο επί της Λεωφόρου Βουλιαγμένης, όταν ο οδηγός του το στάθμευσε και απομακρύνθηκε χωρίς να τραβήξει προσεκτικά το χειρόφρενο. Ξανά, από καθαρή τύχη δεν υπήρξαν θύματα. Όμως η τύχη δεν θα είναι πάντα ευνοϊκή.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 12-13 Ιουλίου 2025
