Γιώργος Μουρμούρης
Ιδιωτικοποίηση του σιδηρόδρομου και λαθρεμπόριο οι φονικές αιτίες
Τα ξημερώματα της 1η Μαρτίου 2023, ενώ από τις λαμαρίνες των τρένων που είχαν συγκρουστεί λίγες ώρες νωρίτερα στα Τέμπη ακόμα αναδύονταν καπνοί και ο απολογισμός των νεκρών διαρκώς αυξανόταν, ένας σκοτεινός μηχανισμός συγκάλυψης του εγκλήματος είχε ήδη τεθεί σε λειτουργία. Τις επόμενες ημέρες, το αφήγημα περί δυστυχήματος που οφείλεται (αποκλειστικά) στο λάθος του μοιραίου σταθμάρχη θα αποτελούσε τη ραχοκοκαλιά της επιχείρησης «αλλαγής ατζέντας» από την κυβέρνηση και προσωπικά τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, καθώς το κίνημα που είχε ξεπηδήσει εκείνες τις ημέρες έθετε ήδη την ιδιωτικοποίηση και τη συνεπαγόμενη πολυδιάσπαση και απαξίωση του σιδηροδρόμου στο επίκεντρο των διαμαρτυριών.
Σταδιακά ωστόσο, άρχισε να καθίσταται σαφές ότι η συγκάλυψη ήταν πιο βαθιά, πιο πολυπλόκαμη. Και δεν αφορούσε μόνο τη συσκότιση των πραγματικών αιτιών που οδήγησαν στο δυστύχημα, αλλά και το φορτίο της εμπορικής αμαξοστοιχίας.
Δύο χρόνια μετά, υπό την πίεση και την επιμονή των συγγενών και τη δυναμική παρέμβαση του κινήματος, των εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων που ουδέποτε ξέχασαν το έγκλημα στα Τέμπη, όπως προδίκαζε ο νυν υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, ξεδιπλώνεται πια μπροστά μας ολόκληρη η φρικώδης έκταση ενός διπλού κρατικού και καπιταλιστικού εγκλήματος: Της ιδιωτικοποίησης που δημιούργησε το πλαίσιο για το δυστύχημα καθώς και, όπως όλα δείχνουν, του λαθρεμπορίου φορτίων που προκάλεσαν την έκρηξη και τη μεγάλη φωτιά.
Τις τελευταίες εβδομάδες οι αποκαλύψεις για το παράνομο φορτίο που θεωρείται σχεδόν βέβαιο πλέον ότι μετέφερε η εμπορική αμαξοστοιχία, σοκάρουν: Σύμφωνα με έκθεση του Πανεπιστημίου της Γάνδης, το πρώτο βαγόνι της εμπορικής αμαξοστοιχίας μετέφερε περίπου 3,5 τόνους εύφλεκτων υγρών, όπως ξυλόλιο και τολουόλιο, τα οποία δεν είχαν δηλωθεί. Τη διαπίστωση αυτή, στην οποίαν έχουν καταλήξει και οι πραγματογνώμονες των οικογενειών, επιβεβαιώνουν τα συμπεράσματα στα οποία φέρεται να καταλήγει η επίσημη έρευνα του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων (ΕΟΔΑΣΑΑΜ), η οποία –σύμφωνα με πληροφορίες– ξεκαθαρίζει ότι η (μικρή) διαρροή των ελαίων σιλικόνης δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να πυροδοτήσει το ύψους σχεδόν 80 μέτρων πύρινο «μανιτάρι» που ξεπήδησε από τις αμαξοστοιχίες.
Όλα λοιπόν συντείνουν στο ότι η εμπορική αμαξοστοιχία μετέφερε παράνομο – λαθραίο φορτίο, πιθανώς προς χρήση στη «μαύρη» φάμπρικα της νοθείας καυσίμων που ανθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Μια «φάμπρικα» βεβαίως που δεν λειτουργεί εν κενώ, αλλά τα έσοδα της, όπως έχει κατά καιρούς επισημανθεί στον Τύπο, διαχέονται σε τελωνειακούς, σε αστυνομικούς και σε άλλους αξιωματούχους προκειμένου να κάνουν τα «στραβά μάτια». Μια «φάμπρικα» που αποτελεί τα τελευταία χρόνια ένα από τα αγαπημένα πεδία δραστηριοποίησης της Greek Mafia, όπως πιστοποιούν και τα αλλεπάλληλα «ξεκαθαρίσματα λογαριασμών» σε βενζινάδικα. Μιας Greek Mafia που, όπως έχει επανειλημμένα γραφτεί, ενυπάρχει στους κόλπους της Ελληνικής Αστυνομίας – σε βαθμό που να γίνεται λόγος για Greek Police Mafia, συνθέτοντας ένα δίκτυο βαριάς εγκληματικότητας το οποίο δεν μπορεί να υπάρχει, να αναπαράγεται και να λειτουργεί χωρίς την ανοχή – στην καλύτερη περίπτωση – της πολιτικής ηγεσίας… Η σειρά αυτή των συσχετίσεων και αλληλεξαρτήσεων εξηγεί πιθανότατα την ταχύτητα με την οποίαν άρχισε να εξυφαίνεται το πέπλο της συγκάλυψης, από τις πρώτες κιόλας ώρες μετά το δυστύχημα.
Οι νεκροί του εγκλήματος των Τεμπών όμως δεν οφείλονται ούτε αποκλειστικά, ούτε κυρίαρχα στο λαθραίο φορτίο και το «μανιτάρι» φωτιάς που προκάλεσε, αφού είναι η σύγκρουση αυτή καθ’ αυτήν που πρωτίστως προκάλεσε την απώλεια τόσων ζωών. Και αυτό είναι ένα έγκλημα του «λευκού» καπιταλισμού που, εν αντιθέσει με όσους φορτώνουν φορτία τα βράδια στα βαγόνια, αποτελείται από ευυπόληπτους επιχειρηματίες και πολιτικά στελέχη που συνηθίζουν να κάνουν βαρύγδουπες δηλώσεις – όπως η προπαγανδιστική εκστρατεία που είχε επί χρόνια στηθεί από κράτος και ιδιώτες για τα «ασημένια βέλη», τα σαπάκια των Ιταλών που θα «αναβάθμιζαν» το διαλυμένο σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας.
Ο καπιταλισμός-ζόμπι είναι ο κοινός παρονομαστής πίσω από το έγκλημα και τη συγκάλυψή του
Είναι η μακρόσυρτη διαδικασία της ιδιωτικοποίησης που περιλαμβάνει την πολυδιάσπαση του σιδηροδρόμου σε συχνά ανταγωνιστικές μεταξύ τους κερδοσκοπικές εταιρείες, την απαξίωση των μη κερδοφόρων πτυχών (όπως της συντήρησης), την υποστελέχωση και την παράδοση στο ιδιωτικό κεφάλαιο των εγγυημένα (μέσω κρατικών συμβάσεων) κερδοφόρων λειτουργιών. Είναι, ακόμα, οι χρυσοφόρες συμβάσεις με ιδιωτικές κατασκευαστικές εταιρείες (όπως η διαβόητη σύμβαση 717) που άφησαν τον ελληνικό σιδηρόδρομο χωρίς συστήματα ασφαλείας, να λειτουργεί με πρακτικές της εποχής του Τρικούπη την ώρα που οι ταχύτητες αυξάνονταν για να καταστεί το τρένο στον άξονα Αθηνών – Θεσσαλονίκης ανταγωνιστικό προς το αεροπλάνο.
Μια διαδικασία την οποία προώθησαν όλες οι κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών, με τις «ευλογίες» και την καθοδήγηση της ΕΕ και με ιδιαίτερη ένταση από την περίοδο των μνημονίων και μετά: Από τον «νόμο Ρέππα» του ΠΑΣΟΚ που ξήλωσε τον σιδηρόδρομο και την «αμαρτωλή» σύμβαση 717 που υπεγράφη επί κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου μέχρι την εκποίηση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ στους Ιταλούς από τον ΣΥΡΙΖΑ και τις χαριστικές ρυθμίσεις και επιχορηγήσεις προς τους ιδιώτες, σε βάρος της ασφάλειας, από τη Νέα Δημοκρατία.
Από τη σύγκρουση στα Τέμπη, μαζί με το «μανιτάρι» της φωτιάς, αναδύθηκαν και τα πολλαπλά –και όλα τους αποκρουστικά– πρόσωπα του καπιταλισμού της εποχής μας. Του καπιταλισμού των σαρωτικών ιδιωτικοποιήσεων και της απαξίωσης του δημόσιου τομέα, της συνύπαρξης στις ίδιες δομές ευυπόληπτων επιχειρηματιών και μελών του οργανωμένου εγκλήματος, του καπιταλισμού – ζόμπι που τρώει τις σάρκες του και σπέρνει πόνο, θάνατο, συγκάλυψη και ψέμα. Αυτός είναι ο κοινός παρονομαστής πίσω από το έγκλημα και τη συγκάλυψή του. Και με αυτόν τον εχθρό, καθώς και το πολιτικό του προσωπικό, καλείται να αναμετρηθεί το κίνημα προκειμένου να αποδοθεί πραγματικά δικαιοσύνη για τα Τέμπη. Αλλά και για να μην θρηνήσουμε ποτέ ξανά θύματα στις ράγες, μέσω ενός ενιαίου, σύγχρονου, δημόσιου σιδηρόδρομου με εργατικό και κοινωνικό έλεγχο.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 8-9 Φεβρουαρίου
