Αιμιλία Τσαγκαράτου
Ξεκινώντας από την Κροατία, το τελευταίο διάστημα σε αρκετές χώρες των Βαλκανίων – ανάμεσα στις οποίες είναι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο και η Σερβία – πολλοί εργαζόμενοι προχωρούν σε μποϊκοτάζ των σουπερμάρκετ, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τις μεγάλες αυξήσεις των τιμών σε είδη πλατιάς κατανάλωσης. Στην Κροατία, ειδικότερα, στα τέλη Γενάρη ενώσεις καταναλωτών και σωματεία κάλεσαν σε στάση αγορών για μια εβδομάδα σε ορισμένες αλυσίδες πολυκαταστημάτων όπως το Eurospin, τα Lidl και την DM. Μάλιστα, το μποϊκοτάζ επεκτάθηκε και στα βενζινάδικα, τις ηλεκτρονικές αγορές και την πληρωμή των λογαριασμών. Στις 24 Ιανουαρίου, τα στοιχεία έδειχναν πως το 90% των Κροατών ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα, με το σύνολο των συναλλαγών να πέφτει κατά 44% και την αξία των αγορών να υποχωρεί κατά 53%.
Η πανδημία της Covid-19 και η είσοδος της χώρας στη ευρωζώνη από την 1η Ιανουαρίου 2023 συνέβαλαν αποφασιστικά στην αύξηση των τιμών τα τελευταία χρόνια, ενώ ο πληθωρισμός φτάνει στα 4,5% – την υψηλότερη τιμή στην ζώνη του ευρώ, που έχει μέσο όρο της τάξης του 2,4%. Οι ανατιμήσεις, όμως, σε πολλά προϊόντα πρώτης ανάγκης (κυρίως τρόφιμα), είναι πολλαπλάσιες. Σύμφωνα με έρευνες, την τελευταία τριετία οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν περισσότερο από 30% στην Κροατία. Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι ή τιμή των αυγών αυξήθηκε κατά 58% και η τιμή του ψωμιού κατά 44%, με τους μισθούς και τις συντάξεις των εργαζομένων της χώρας να αδυνατούν να ανταποκριθούν σε αυτές τις ανατιμήσεις. Την ίδια στιγμή δε, τα κέρδη των επιχειρήσεων για το 2023 αυξήθηκαν κατά 20%.
Ως αποτέλεσμα αυτής της διαμαρτυρίας, κάποιες αλυσίδες σουπερμάρκετ, όπως η Kaufland Croatia, ανακοίνωσε τη μείωση τιμών σε πάνω από 1.000 προϊόντα από τις 5 Φεβρουαρίου, ενώ η κυβέρνηση ανήγγειλε αύξηση του αριθμού των προϊόντων που θα έχουν πλαφόν στις τιμές τους.
Στη Σερβία, επίσης, η οποία συγκλονίζεται τους τελευταίους μήνες από τις διαδηλώσεις των φοιτητών και των εργαζομένων με αφορμή το έγκλημα στο Νόβι Σαντ, το κόστος ζωής έχει αυξηθεί σημαντικά, αποτελώντας έναν από τους πυροκροτητές του κινήματος και αναγκάζοντας την κυβέρνηση να ανακοινώσει πρόγραμμα επιδότησης της στέγασης για νέους κάτω των 35 ετών και δωρεάν δημόσια συγκοινωνία στο Βελιγράδι. Ανεξάρτητα από την αποτελεσματικότητα του μποϊκοτάζ ή την στόχευση της συγκεκριμένης διαμαρτυρίας, το θέμα της ακρίβειας αναδεικνύεται ως ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που απασχολούν τον κόσμο της εργασίας στα Βαλκάνια – προφανώς και στη χώρα μας – και όχι μόνο.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 8-9 Φεβρουαρίου
