Ακρίβεια: Η κυβερνητική προπαγάνδα δεν «τρώγεται» με τίποτα

Πότε με τηλεοπτικά σόου με τον πρωθυπουργό μπροστά στις κάμερες να συστήνει σε ηλικιωμένη γυναίκα να πάρει… καλλυντικά προσώπου επειδή είναι φθηνότερα, πότε με «περιοδείες» του Σκρέκα μεταξύ σούπερ μάρκετ και καναλιών να περηφανεύεται ότι η κυβέρνηση «μείωσε τις τιμές σε 4.000 προϊόντα», η κυβέρνηση προσπαθεί να διαμορφώσει μια εικονική πραγματικότητα γύρω τη μάχη που δήθεν δίνει με το «τέρας του πληθωρισμού». Όμως τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον πληθωρισμό Φεβρουαρίου άλλα δείχνουν, αφού συνεχίζει να «τρέχει» με 2,9%, κυρίως όμως η άνοδος τιμών στα τρόφιμα κινείται με ρυθμό 6,7%. Το ελαιόλαδο αυξήθηκε κατά 63,4%, τα φρούτα 12,3%, μεταλλικό νερό, αναψυκτικά 13,8%, κρέας 4,8%, φάρμακα 5,4%… Όσο για τα σαρακοστιανά, φέτος είναι «απογειωμένα» σε σχέση με πέρσι. Ο χαλβάς πωλείται ήδη πιο ακριβά κατά 60%, τα θράψαλα κατά 25%, οι κατεψυγμένες γαρίδες κατά 8%, η ταραμοσαλάτα κατά 54%. 

Η κυβέρνηση επαίρεται ότι έθεσε σε εφαρμογή τα περιβόητα μέτρα κατά της ακρίβειας εστιάζοντας βασικά στην πρακτική των προσφορών που ακολουθούν οι μεγάλες λιανεμπορικές αλυσίδες σε βασικά αγαθά. Θεωρεί ότι επιβάλλοντας μείωση κατά 30% σε προσφορές, προωθητικές ενέργειες και εκπτώσεις, θα επιφέρει μείωση και στις αρχικές τιμές των προϊόντων, χτυπώντας υποτίθεται την πρακτική των σούπερ μάρκετ, αφού πρώτα μεγαλώνουν τις αρχικές τιμές σε επιλεγμένα προϊόντα, μετά να τις μειώνουν οριακά προωθώντας τις προσφορές τους (εκπτώσεις 50%, 1+1 κ.α.). Όντως οι αρχικές τιμές κάποιων προϊόντων μειώνονται, ωστόσο δεν είναι σαφές πώς θα επηρεαστεί μελλοντικά η τελική δαπάνη των καταναλωτών, καθώς αυτό που εν τέλει ενδιαφέρει τον καταναλωτή είναι πόσα θα δαπανήσει από το εισόδημά του. Αξίζει, δε, να επισημανθεί ότι ένα από τα περιβόητα μέτρα αφορά τις τιμές χονδρικής, δηλαδή τη μείωση των παροχών που υπάρχουν ανάμεσα στις εμπορικές εταιρείες και τις εταιρείες της βιομηχανίας, κάτι
αδιάφορο για τους καταναλωτές.

Πάντως δεν υπήρξαν μόνο μειώσεις μετά την εφαρμογή των μέτρων Σκρέκα αλλά και… αυξήσεις, καθώς πολλές αλυσίδες περιόρισαν τις προωθητικές ενέργειές τους. Υπολογίζεται, συγκεκριμένα,
ότι οι τιμές σε 1 στα 10 προϊόντα, όπως απορρυπαντικά, καθαριστικά, βρεφικές πάνες και είδη φροντίδας σώματος και μαλλιών, αυξήθηκαν λόγω της μείωσης των προσφορών. Τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει να τα έχει καλά με τους μεγαλέμπορους και τις βιομηχανίες, χωρίς πρόθεση να «βάλει χέρι» στα κέρδη τους, τελικά αυτό που πετυχαίνει είναι ένα απλό «ανακάτεμα της τράπουλας» των τιμών, χωρίς ουσιαστικές μειώσεις, αφού τα υπερκέρδη του κεφαλαίου παραμένουν στο απυρόβλητο. 

Ακόμα και ο διευθυντής του ΙΕΛΚΑ (ερευνητικό ινστιτούτο λιανεμπορίου) εκτίμησε ότι θα πρέπει να περιμένουμε… μερικούς μήνες πριν αρχίσουμε να βλέπουμε αν (!) αποδίδουν τα μέτρα της κυβέρνησης. Εν τέλει, όλα τα μέχρι τώρα κυβερνητικά μέτρα, τα διάφορα «market pass» ή οι «ειδικές σημάνσεις μειωμένης τιμής» στα ράφια, όχι μόνο δεν έφεραν μειώσεις αλλά ούτε καν φρέναραν τις ανατιμήσεις βασικών τροφίμων και αγαθών. 

Πώς, λοιπόν, να τα βγάλουν πέρα τα νοικοκυριά με τα πενιχρά εισοδήματά τους; Με βάση τα τελευταία στοιχεία του ΟΟΣΑ, ο μέσος ετήσιος μισθός μειώθηκε στην Ελλάδα κατά 1.046 ευρώ το 2022, συγκριτικά με το 2021, λόγω των πληθωριστικών πιέσεων, καθώς υπολογίζει τον μέσο ετήσιο μισθό σε σταθερές τιμές (μετά την επίδραση του πληθωρισμού) σε 16.174 ευρώ το 2022 (σε 14μηνη βάση) έναντι 17.220 ευρώ το 2021. Στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, επίσης, αποκαλύπτουν την άγρια λεηλασία του εργατικού εισοδήματος από το 2008 μέχρι το 2022, δηλαδή προτού καν κορυφωθεί η έκρηξη ακρίβειας, καθώς η καταναλωτική δαπάνη μειώθηκε κατά 24,4% σε αυτά τα 14 χρόνια: Από 2.117 ευρώ το 2008, υποχώρησε στα 1.600 ευρώ μηνιαία δαπάνη το 2022.

Ο κόσμος του κεφαλαίου ωστόσο αποπνέει… αισιοδοξία. Έρευνα του ΣΕΒ για το 2023 έδειξε πως μία στις δύο επιχειρήσεις αύξησε τον τζίρο της μέσα στο έτος, ενώ ένα στα δύο υψηλόβαθμα στελέχη ή ιδιοκτήτες επιχειρήσεων απάντησε ότι η οικονομική κατάσταση της επιχείρησής του ήταν καλή, το υψηλότερο ποσοστό που καταγράφεται από το 2017. 

Εν κατακλείδι, η κυβέρνηση προτιμά να πλασάρει μέτρα που δεν πλήττουν ουσιαστικά τον πυρήνα της ακρίβειας, δηλαδή τα κέρδη του κεφαλαίου, και δεν επιθυμεί να μειώσει τα κρατικά έσοδα που αντλεί μέσω της ποικίλων φορολογικών μέτρων (και που επιστρέφει στο κεφάλαιο), όπως οι άδικοι έμμεσοι φόροι του ΦΠΑ και των Ειδικών Φόρων σε καύσιμα και ενέργεια. Κρατά καθηλωμένους τους μισθούς και τις συντάξεις σε επίπεδα φτώχειας, το πολυδιαφημισμένο μέτρο των τριετιών που θα έφερνε αυξήσεις αποδεικνύεται φάρσα για χιλιάδες μισθωτούς και η επικείμενη αύξηση του κατώτατου δεν θα είναι παρά μερικά ψίχουλα.