Μαριάννα Τζιαντζή
Τα υπό ίδρυση ιδιωτικά πανεπιστήμια και κολέγια θα είναι το εκπαιδευτικό ισοδύναμο του mall, του εμπορικού κέντρου: φρουρούμενα, αποστειρωμένα και ελεγχόμενα, όχι από το βαρύ χέρι του κράτους αλλά από το βαρύ χέρι των ιδιωτών ιδιοκτητών και των χορηγών.
Από τα βάθη των αιώνων έρχεται η παροιμία «τ’ άσπρα μιλούν, τ’ άσπρα λαλούν, τ’ άσπρα είν’ που κουβεντιάζουν», όπου «άσπρα» είναι τα φλουριά, το χρήμα. Με το χρήμα αγοράζει κανείς την υγεία, την οικιακή του ασφάλεια, τις σπάνιες ατομικές εμπειρίες (μέχρι και κατάδυση στο ναυάγιο του Τιτανικού ή βολτίτσες στο Διάστημα) ενώ τώρα, με τη σχεδιαζόμενη εισβολή των ιδιωτικών πανεπιστημίων, μπορεί κανείς να αγοράζει το δικαίωμα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Αν η νεοφιλελεύθερη πολεμική μηχανή της κυβέρνησης Μητσοτάκη δεν εξουδετερωθεί, αν δεν γλιστρήσουν κάποιοι κόκκοι άμμου στα γρανάζια της, σε λίγο δεν θα μιλάμε για κάποιο νέο κύμα ιδιωτικοποιήσεων, αλλά θα μετράμε αυτά που δεν έχουν «ακόμα» ιδιωτικοποιηθεί ή δεν είναι υποψήφια για ιδιωτικοποίηση. Το νερό, τα λιμάνια, οι σιδηρόδρομοι, τα αεροδρόμια, οι φυλακές, τα νεκροταφεία, ο ουρανός; Ήδη ο πόλεμος και το έργο της ανασυγκρότησης μιας ρημαγμένης χώρας μετά τον πόλεμο (βλ. Ιράκ) είναι μια κερδοφόρα ιδιωτική επιχείρηση, καθώς οι πασίγνωστες εταιρείες μισθοφόρων γίνονται και εργολάβοι.
Κάποτε οι μικρές αγγελίες στις εφημερίδες άρχιζαν με τις λέξεις «αβάδιστα, αβίαστα, αβασάνιστα», ώστε να βρίσκονται στις πρώτες θέσεις μια που καταχωρούνταν αλφαβητικά. Τώρα τα παιδιά με πλούσιους ή σχετικά πλούσιους γονείς θα μπορούν αβάδιστα, αβίαστα και αβασάνιστα να διαβαίνουν τις πύλες της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, αφήνοντας τα κορόιδα να βασανίζονται με την πολύχρονη εξαντλητική προετοιμασία, τα φροντιστήρια κ.λπ.
Η κυβερνητική χαριστική βολή στη δωρεάν δημόσια πανεπιστημιακή εκπαίδευση δεν έρχεται σαν κεραυνός εν αιθρία. Χρόνια τώρα προετοιμάζεται, με την υποχρηματοδότηση αλλά και με τη συκοφάντηση, τον ιδεολογικό πόλεμο ενάντια στο δημόσιο πανεπιστήμιο που τάχα αποτελεί άντρο ανομίας. Με τη συκοφάντηση των δημοκρατικών αγώνων των φοιτητών και γενικότερα της πανεπιστημιακής κοινότητας. Τα υπό ίδρυση ιδιωτικά πανεπιστήμια και κολέγια θα είναι το εκπαιδευτικό ισοδύναμο του mall, του εμπορικού κέντρου: φρουρούμενα, αποστειρωμένα και ελεγχόμενα όχι από το βαρύ χέρι του κράτους αλλά από το βαρύ χέρι των ιδιωτών ιδιοκτητών και των χορηγών. Η ελεύθερη κίνηση των ιδεών βαπτίζεται βλαβερό χόμπι των αργόσχολων και των αιώνιων φοιτητών.
Το ίδιο έχει συμβεί και στον χώρο της υγείας με τη συστηματική διάβρωση και υποχρηματοδότηση των δημόσιων νοσοκομείων. Γνωστά τερατώδη πράγματα. Ό,τι κατακτήθηκε με αίμα και αγώνες μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, σήμερα συρρικνώνεται, λεηλατείται, γίνεται προνόμιο των λίγων.
Ξέρουμε ότι η Ιστορία δεν γράφεται με τα «αν», όμως δεν μπορώ να μην σκεφτώ το τι θα έλεγαν κάποιοι γενναίοι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, που δεν ζουν πια, δάσκαλοι που ύψωσαν το ανάστημά τους ενάντια στον σκοταδισμό και την ανελευθερία. Είναι δυνατόν στη γυάλα των κόλετζ να υψωθούν φωνές όπως εκείνες του Ιωάννη Κακριδή ή του Σάκη Καράγιωργα; Και όπως πολλών άλλων που τίμησαν το λειτούργημά τους, που πλήρωσαν ακριβά την ηθική και επιστημονική τους ακεραιότητα; Είναι πολλοί εκείνοι που διαθέτουν τα τυπικά προσόντα και θα ζητήσουν να διοριστούν σε κάποιο ιδιωτικό (παρα)πανεπιστήμιο και φυσικά δεν τους καταδικάζουμε, όπως δεν επικρίνουμε τους γιατρούς και τους νοσηλευτές που παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε ιδιωτικά νοσοκομείο ή που αποχωρούν από το μισοβυθισμένο πλοίο του ΕΣΥ εξαντλημένοι και αηδιασμένοι. Όμως σήμερα οφείλουμε να τιμήσουμε τους ευρισκόμενους εν ζωή δασκάλους που υπερασπίζονται τις Θερμοπύλες του δημόσιου πανεπιστημίου — και δεν είναι λίγοι.
Είναι δυνατόν στη γυάλα των κόλετζ να υψωθούν γενναίες φωνές δασκάλων όπως του Ι. Κακριδή ή του Σ. Καράγιωργα;
Σαν να ζούμε σε μια ακήρυχτη κατάσταση πολιορκίας. Τα δημόσια αγαθά μετατρέπονται σε πεδίο κερδοσκοπίας και οι πολιορκημένοι δεν μπορούν, προς το παρόν, να ενώσουν τις δυνάμεις τους όχι μόνο για να αντισταθούν, για να δώσουν έναν ωραίο αγώνα, αλλά για να νικήσουν. Και πολιορκημένοι δεν είναι μόνο οι τωρινοί ή οι αυριανοί φοιτητές, οι δάσκαλοι και οι γονείς τους. Πολιορκημένη είναι η μεγάλη πλειοψηφία του λαού που δεν μπορεί να ζήσει χωρίς φόβο και διαβρωτική ανασφάλεια.
Τα «άσπρα» της παροιμίας λαλούν παντού. Λαλούν και επελαύνουν. Εισχωρούν σε κάθε πόρο, σε κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής μας. Από την ακριβοπληρωμένη θέρμανση των σπιτιών μας (εφόσον μπορούμε να τα θερμαίνουμε) μέχρι τους καρπούς της γης, το ψωμί και το γάλα, τη θάλασσα του καλοκαιριού.
Ζούμε σε εκπληκτικούς, όχι απλώς «ενδιαφέροντες» καιρούς. Σε μια εποχή που υπόσχεται σχεδόν τα πάντα και μας στερεί τα αυτονόητα, αυτά που γενιές ολόκληρες θεωρούσαν αναπαλλοτρίωτα και σήμερα κατάντησαν προϊόν αγοραπωλησίας. Όμως οι νόμιμοι δολοφόνοι της ελευθερίας, της ελπίδας και της αξιοπρέπειας των ανθρώπων δεν θα πνιγούν από μόνοι τους μέσα στη θάλασσα των εγκλημάτων τους. Χρειάζεται να επαναφέρουμε την ελπίδα και την πίστη στη δύναμη του αγώνα — κι ας μην είναι τόσο εύκολο.
