Δημήτρης Σταμούλης
▸ Κοροϊδία από την κυβέρνηση, δεν μπορεί να ξεχωρίσει την «απληστία», ενώ πολυεθνικές και μονοπώλια κάνουν πάρτι
Οι χιλιάδες εργαζόμενοι, συνταξιούχοι, άνεργοι και νέοι τη βιώνουν στο πετσί τους, αλλά για τον πρωθυπουργό είναι μια έννοια… απροσδιόριστη η απληστία του κεφαλαίου. «Δεν είναι και εύκολο να την προσδιορίσει κανείς […] κέρδος, διεκδίκηση του υπερκέρδους ή του κέρδους απληστίας…;», αναρωτήθηκε σε συνέντευξή του. Πώς ένας «λύκος» της αγοράς να φυλάξει τα «πρόβατα» που έχουν δει το κόστος ζωής και στοιχειώδους επιβίωσης να εκτινάσσεται σε δυσθεώρητα ύψη, όπως και τα κέρδη του εγχώριου και πολυεθνικού βιομηχανικού και εμπορικού κεφαλαίου.
Η κυβέρνηση απέδειξε ότι ούτε ως ασπιρίνες δεν μπορούν να λογιστούν τα όποια μέτρα λάνσαρε κατά της ακρίβειας. Στην ίδια λογική κινούνται και τα τελευταία μέτρα που εξαγγέλθηκαν στο όνομα της αντιμετώπισης των «αθέμιτων εμπορικών πρακτικών» και της «αισχροκέρδειας», που επικρατεί βέβαια εδώ και πάνω από δύο χρόνια. Ο υπουργός Ανάπτυξης Κ. Σκρέκας ανακοίνωσε μεταξύ άλλων, πλαφόν στο περιθώριο κέρδους του βρεφικού γάλακτος, όπου η χώρα μας είναι «πρωταθλήτρια» σε επίπεδο Ευρώπης, με την τιμή να είναι υψηλότερη ακόμη και κατά 213% από τη Σουηδία, και μείωση κατά 30% των εκπτώσεων και πιστωτικών των προμηθευτών προς τα σούπερ μάρκετ ελπίζοντας –αλλά όχι διασφαλίζοντας– ότι θα μειωθεί αντίστοιχα και η τιμή στο ράφι. Κάποια από αυτά τα μέτρα μάλιστα θα ισχύσουν από τον… Μάρτιο, παρά τον επείγοντα χαρακτήρα της πάταξης της ακρίβειας εδώ και τώρα. Το μόνο μέτρο που θα τεθεί σε ισχύ άμεσα είναι η απαγόρευση στους προμηθευτές να υλοποιούν εκπτώσεις και ευρύτερες προωθητικές ενέργειες για χρονικό διάστημα τριών μηνών στα προϊόντα που αυξάνουν τιμές.
Ποιος πιστεύει ότι με τέτοιου είδους εξαγγελίες είναι δυνατόν να «ενοχληθούν» οι επιχειρήσεις από τη λεηλασία των εισοδημάτων των νοικοκυριών; Έχουν προηγηθεί πρόστιμα κάποιων εκατομμυρίων ευρώ «για τα μάτια» σε κάποιες εταιρείες, πλαφόν στα περιθώρια κέρδους επιχειρηματικών κλάδων, μια μεγάλη ποικιλία από pass και ενισχύσεις, που αντλήθηκαν βέβαια από την τεράστια έκρηξη δημοσίων εσόδων από τον ΦΠΑ του πληθωρισμού που πλήρωσε ο λαός, κι όλα αυτά κατέληξαν στην υποκριτική απορία του Κ. Μητσοτάκη γιατί οι πολυεθνικές πωλούν το ίδιο προϊόν «σημαντικά ακριβότερα στην Ελλάδα από ό,τι σε άλλες αγορές»!
Οι 500 μεγαλύτερες εταιρείες, τράπεζες και διυλιστήρια διπλασίασαν τα κέρδη τους το 2022
Ο πληθωρισμός των κερδών είναι κάτι άγνωστο για την κυβέρνηση, που υμνεί την «αγορά» και τον «ανταγωνισμό». Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για τα κέρδη 500 εταιρειών από την ICAP CRIF που δείχνουν ότι οι βιομηχανίες και οι εμπορικές εταιρείες πέρασαν ανενόχλητες όλες τις αυξήσεις ή το όποιο κόστος επωμίστηκαν και κατάφεραν να βγάλουν και κέρδη–ρεκόρ, δείχνοντας περίτρανα ποιος κερδίζει και ποιος χάνει από το πληθωριστικό γαϊτανάκι. Συγκεκριμένα, οι πέντε κορυφαίοι βιομηχανικοί κλάδοι το 2022 (προϊόντα πετρελαίου και άνθρακα, είδη διατροφής, μεταλλικά προϊόντα και κατασκευές, φάρμακα-καλλυντικά-απορρυπαντικά και μεταλλουργικά προϊόντα) πέτυχαν κέρδη EBITDA (προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων) 5,1 δισ. ευρώ έναντι 2,4 δισ. ευρώ το 2021, δηλαδή υπερδιπλάσια. Τα λειτουργικά κέρδη των επιχειρήσεων των συγκεκριμένων κλάδων εκτοξεύτηκαν κατά 110,88%. Οι βιομηχανίες τροφίμων είδαν τα κέρδη τους να απογειώνονται κατά 50,7%, ενώ οι βιομηχανίες παραγωγής μεταλλικών προϊόντων και οι κατασκευές είδαν τα λειτουργικά κέρδη τους αυξημένα κατά 80,95%. Ουσιαστικά η ενεργειακή κρίση αποδείχτηκε colpo grosso γι’ αυτούς τους κλάδους, καθώς όχι μόνο «ρέφαραν» τις όποιες ανατιμήσεις πρώτων υλών και ενέργειας, αλλά «πάτησαν» πάνω τους για να εκτινάξουν τιμές και κέρδη.
Εντυπωσιακά ήταν τα κέρδη EBITDA το 2022 και για το εμπόριο, καθώς οι πέντε κορυφαίοι κλάδοι (σούπερ μάρκετ – πολυκαταστήματα, καύσιμα-λιπαντικά, διάφορα είδη, μεταφορικά μέσα, ενδύματα-υποδήματα) συγκέντρωσαν 1,6 δισ. ευρώ (9,24%). Πώς, λοιπόν, ο πληθωρισμός να μην κλείσει τον Δεκέμβριο του 2022 στο 7,2% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2021. Ενώ στα είδη διατροφής και μη αλκοολούχα ποτά ο δείκτης τιμών εκτινάχθηκε τον ίδιο μήνα κατά 15,5% σε ετήσια βάση, στα διαρκή αγαθά -είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες κατά 11,3% και στις μεταφορές (καύσιμα) κατά 9%.
Ένα αντιπροσωπευτικό «καλάθι» 39 προϊ-όντων κοστίζει σήμερα (ΙΕΛΚΑ) 151,95 ευρώ έναντι 137,39 ευρώ ένα χρόνο πριν, ακριβότερα δηλαδή κατά 10,60%. Οι ανατιμήσεις σε ελαιόλαδο και μαρμελάδα έφτασαν το 54%, ενώ κατά 42% και 23% έχει αυξηθεί αντίστοιχα η τιμή των απορρυπαντικών πιάτων και ρούχων, 25% το ρύζι, 8,33% τα μακαρόνια, 5,5% το γάλα, 16,35% τα αυγά,11% το τυρί φέτα κ.ο.κ.
Η κυβέρνηση αναπαράγει το γνωστό αφήγημα ότι «παντού τα ίδια συμβαίνουν». Κι όμως οι συγκρίσεις καταρρίπτουν κι αυτόν τον κυβερνητικό ισχυρισμό. Στην Ελλάδα οι τηλεπικοινωνίες είναι κατά 53,5% πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, αλκοολούχα ποτά +52,7%, γάλα- τυριά-αυγά +38,9%, έλαια-λίπη +23,7%, μη αλκοολούχα ποτά 20,4%. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι μέσες ετήσιες αποδοχές στην Ελλάδα το 2022 διαμορφώθηκαν σε 23.736 ευρώ, κατά 6.000 και 16.000 ευρώ χαμηλότερες, αντίστοιχα, από Πορτογαλία και Ισπανία.
Αναδεικνύεται επιτακτική η ανάγκη το μαχόμενο εργατικό κίνημα να απαιτήσει ένα σύνολο μέτρων που θα αντιστρέψει τη σημερινή εικόνα. Διεκ-
δικώντας αυξήσεις σε μισθούς-συντάξεις με κατώτατο όριο τα 1.000 ευρώ καθαρά, με χτύπημα των κερδών, κατάργηση ΦΠΑ και κάθε έμμεσου φόρου στα είδη πρώτης ανάγκης και διατροφής. Για ρεύμα, πετρέλαιο, βενζίνη, φυσικό αέριο, φθηνά και προσιτά για τις λαϊκές ανάγκες, διατίμηση στα τιμολόγια του ρεύματος και των καυσίμων, κατάργηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης και των χρηματιστηρίων ενέρ-
γειας και τροφίμων.
