Δημήτρης Σταμούλης
▸Στόχος η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της κοινωνικής ασφάλισης
Την ουσία του μίνι ασφαλιστικού νομοσχεδίου αποκάλυψε προ ημερών ο υφυπουργός Εργασίας Π. Τσακλόγλου, λέγοντας ότι με την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), «τμήμα των αποταμιεύσεων αυτών θα μπορεί να χρηματοδοτήσει εγχώριες επενδύσεις».
Και οι εργαζόμενοι να βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη τους για να πληρώνουν σε ένα ταμείο που θα τζογάρει ρισκάροντας τις συντάξεις τους, και το κεφάλαιο και οι «επενδυτές» να έχουν πρόσβαση σε «ζεστό χρήμα» για να κάνουν μπίζνες με τις πλάτες των ασφαλισμένων. Είπε ωμά ο υφυπουργός: «Απαιτείται αύξηση του όγκου των επενδύσεων και ειδικά των επιχειρηματικών επενδύσεων και η χρηματοδότηση των επενδύσεων απαιτεί αποταμιεύσεις, οι οποίες βρίσκονται σε πολύ χαμηλό επίπεδο — ειδικά οι αποταμιεύσεις των νοικοκυριών».
Βασικός στόχος του νέου ασφαλιστικού που προωθεί η κυβέρνηση είναι η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της κοινωνικής ασφάλισης, δύο χρόνια μετά την ίδρυση του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ). Αυτό επιδιώκεται με την ενίσχυση και εξάπλωση των ΤΕΑ, που θα ιδρύονται πιο εύκολα, καθώς θα μπορούν να «συμπράττουν» περισσότεροι εργοδότες (πολυεργοδοτικά ΤΕΑ), με «καρμπόν» καταστατικά, χωρίς να απαιτείται κλαδική ή επαγγελματική συνάφεια μεταξύ τους. Στόχος, η προσέλκυση νέων ασφαλισμένων, καθώς 21 χρόνια μετά τη νομοθέτηση των ΤΕΑ, το εγχείρημα έχει «κολλήσει», με μόλις 28 ταμεία που καλύπτουν το 3% των εργαζομένων, όταν στην ΕΕ προσεγγίζει το 29%.
Το «τυράκι» των ΤΕΑ είναι η φρούδα υπόσχεση για «υψηλή» συμπληρωματική σύνταξη ή εφάπαξ μετά τη συνταξιοδότηση, κρύβοντας «κάτω από το χαλί» τον τζογαδόρικο τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η κεφαλαιοποιητική ασφάλιση, επενδύοντας σε προϊόντα με ρίσκο όπως μετοχές κ.α. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το μεγαλύτερο συνταξιοδοτικό ταμείο της Σουηδίας Alecta που φέτος έχασε σχεδόν 2 δισ. δολάρια λόγω της κατάρρευσης των αμερικανικών τραπεζών όπου είχε τζογάρει αποθεματικά. Σοβαρές απώλειες είχαν και επαγγελματικά ταμεία σε ΗΠΑ, Ιαπωνία, Νότια Κορέα κ.α.
Να σημειωθεί, πάντως, ότι η κυβέρνηση προωθεί παράλληλα και φορολογικό τσεκούρωμα στις εισφορές στα ΤΕΑ, για να «επιβραβεύσει» τη μακροχρόνια αποταμίευση και την επιλογή της σύνταξης έναντι της εφάπαξ παροχής, ώστε ο «κορβανάς» να παραμένει γεμάτος για τους επενδυτές!
Πώς δικαιολογείται αυτό από την κυβέρνηση; Ότι το προϊόν της επαγγελματικής ασφάλισης είναι κυρίως σύνταξη και θα πρέπει να φορολογείται σαν κανονικό εισόδημα, αφού το βάζει στην άκρη ο εργαζόμενος σήμερα, που έχει υψηλή φορολόγηση, για να το λάβει αύριο, ως συνταξιούχος, όταν η φορολόγησή του είναι μικρότερη, κι ότι έτσι… αποφεύγει φόρο! Με άλλα άρθρα στην ίδια ενότητα καταργείται η υποχρεωτικότητα στα ταμεία αλληλοβοήθειας, όπως το ΤΑΥΦΕ, με συνέπεια την κατάργηση του εφάπαξ στους ασφαλισμένους φαρμακοϋπάλληλους.
Τέτοιοι φορείς πλέον θα έχουν πρόβλημα επιβίωσης, τα εφάπαξ θα υποστούν μεγάλες περικοπές, ενώ πλήττεται η κοινωνική αλληλεγγύη και η αλληλεγγύη των γενεών. Στο «μίνι» ασφαλιστικό, ωστόσο, υπάρχουν και άλλες αντιλαϊκές διατάξεις.
Για τους συνταξιούχους που θέλουν να εργαστούν, καταργείται μεν η περικοπή του 30% στη σύνταξή τους, ωστόσο αντικαθιστάται με εισφορά επί του εισοδήματός τους, ενώ από την άλλη ουδείς λόγος για αύξηση των μίζερων συντάξεων. «Αν μπορείτε, συνταξιούχοι, δουλέψτε για να ζήσετε αξιοπρεπώς», είναι το μότο της κυβέρνησης. Κάτι ανάλογο προωθείται με όσους ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και μη μισθωτούς έχουν χρέη στον ΕΦΚΑ και αδυνατούν να λάβουν σύνταξη, αν και πληρούν τις προϋποθέσεις. Απλώς αυξάνεται το πλαφόν για ρύθμιση σε ληξιπρόθεσμες εισφορές (από 20.000 σε 30.000 ευρώ), αντί να υπάρξει απαλλαγή από τόκους και προσαυξήσεις.
Σοβαρή αντιδραστική εξέλιξη επίσης δρομολογείται με τη διάταξη που προωθεί το νομοσχέδιο για την υγειονομική κάλυψη ανασφάλιστων, εισάγοντας για πρώτη φορά τον όρο «ενεργό ΑΜΚΑ». Όσοι δεν έχουν ενεργό ΑΜΚΑ, δηλαδή δεν έχουν φορολογική σχέση με το ελληνικό κράτος παρότι έχουν ΑΜΚΑ, δεν θα μπορούν πλέον να έχουν δωρεάν πρόσβαση σε Κέντρα Υγείας και δημόσια νοσοκομεία και δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Ο εύκολος στόχος, για αρχή, είναι οι μετανάστες που εργάζονται «μαύροι» ή δεν έχουν τις τυπικές προϋποθέσεις για «νόμιμη παραμονή». Πρόκειται για διάταξη που στοχεύει σε εργαζόμενους από γειτονικές και άλλες χώρες, καθώς και τους πρόσφυγες που διαμένουν στη χώρα με καθεστώς ασύλου. Από την άλλη, ανοίγει «παράθυρο» στο μέλλον να καταργηθεί ο ΑΜΚΑ στους χιλιάδες ανασφάλιστους, με αποτέλεσμα να αποκλειστούν πλήρως από τη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
Τέλος, τα επιδόματα ΔΥΠΑ και ΟΠΕΚΑ θα καταβάλλονται σταδιακά μέσω προπληρωμένης κάρτας και οι δικαιούχοι θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν τουλάχιστον το 50% ηλεκτρονικά, δημιουργώντας ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα σε ηλικιωμένους και μη εξοικειωμένους με ψηφιακά εργαλεία.
