Γιάννης Λαθήρας*
▸Ένα πλήρως αμφιλεγόμενο έργο που θα κοστίσει τουλάχιστον μισό δισ. ευρώ
Μετά την «επιτυχία» της υποθαλάσσιας αρτηρίας –που κόστισε 85 εκατ. ευρώ χωρίς να γίνει– και του ατέλειωτου ανέκδοτου Μετρό (η μακρόχρονη ιστορία του ξεκινά από το… 1976 κι ακόμη να τελειώσει ένα μικρό του τμήμα), νέο «πρωτοποριακό», φαραωνικό έργο, το λεγόμενο Flyover, με… ιπτάμενους δρόμους, κόμβους και σήραγγες, ετοιμάζεται στη πόλη της Θεσσαλονίκης.
Ένα πλήρως αμφιλεγόμενο έργο (μόνο 13 χλμ., με 4 χλμ υπέργειο) που θα κοστίσει κοντά μισό δισ. ευρώ (οι προβλέψεις μιλάνε ότι θα ξεπεράσει το 1 δισ.) έρχεται να «ανακουφίσει» πάλι τους ταλαιπωρημένους Θεσσαλονικείς. Σε μια πόλη με την χειρότερη συγκοινωνία της Ευρώπης (με ένα μόνο μέσο, τον αμαρτωλό ΟΑΣΘ), προωθείται ένα έργο στην καταστροφική λογική της υποταγής στην δικτατορία του ΙΧ (που του υπόσχεται μεγαλύτερες ταχύτητες!) και της συνακόλουθης ρύπανσης (είμαστε πρωταθλήτρια πόλη στην ατμοσφαιρική ρύπανση που ευνοεί την διάδοση ασθενειών και του πρόσφατου κορονοϊού) και των αυξημένων τροχαίων εγκλημάτων.
Τα μεγαθήρια των μεγάλων κατασκευαστικών εταιρειών Μυτιληναίος και Άβαξ, που κέρδισαν τον σχετικό διαγωνισμό, θα αυξήσουν κι άλλο την εγγυημένη πάντα κερδοφορία τους. Το έργο θα κατασκευασθεί με την μέθοδο ΣΔΙΤ, με όλα τα πιθανά σενάρια καθυστερήσεων, υποβάθμισης της ποιότητάς του, επιβολής διοδίων να είναι στο τραπέζι.
Πανηγυρίζουν ότι θα καταστραφούν μόνο 82 στρέμματα από το πολύπαθο δάσος του Σέιχ Σου σε σχέση με την εξωτερική περιφερειακή –το προηγούμενο πολυδιαφημισμένο τους project– που θα το αφάνιζε πλήρως. Το Σέιχ Σου, που αποτελεί έναν από ελάχιστους πνεύμονες πρασίνου της πόλης (η Θεσσαλονίκη έχει το μικρότερο ποσοστό πρασίνου ανά κάτοικο στην Ευρώπη) θα δεχτεί ακόμα ένα ισχυρό πλήγμα. Θα υποβαθμιστεί ακόμα περισσότερο, ενώ μεγάλο ποσοστό των κατοίκων της πόλης θα αποκοπεί από αυτό, καθώς θα καταργηθούν οι περισσότερες υπάρχουσες πύλες εισόδου προς το δάσος. Επίσης, περιορίζεται δραματικά η πρόσβαση οχημάτων πυρόσβεσης, ενώ δεν υπάρχει καν μελέτη πυρασφάλειας!
Αντί για έργα ανακούφισης της ρημαγμένης περιφέρειας, προκρίνουν έργα γιγάντωσης των μεγαλουπόλεων στα πλαίσια της καπιταλιστικής ανάπτυξης που τόσο καταστροφική και θανατηφόρα αποδείχθηκε και με την υγειονομική κρίση. Η πιθανή υλοποίηση του σεναρίου Flyover θα κάνει την πόλη ακόμα πιο αβίωτη. Με την αύξηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και του αριθμού των αυτοκινήτων. Ήδη από τις πρώτες μέρες κατασκευής του έργου το μποτιλιάρισμα στην περιφερειακή και σε ολόκληρη την πόλη είναι τεράστιο και μάλλον θα κρατήσει χρόνια…
Οι υποσχέσεις για μεγαλύτερες ταχύτητες θα δρέψουν τους καρπούς περισσοτέρων και πιο σφοδρών τροχαίων συγκρούσεων. Ενώ ειδικά για τους κατοίκους περιοχών που συνορεύουν με το νέο «οραματικό» έργο η ηχορύπανση θα εκτιναχθεί στα ύψη. Φυσικά με την πριμοδοτούμενη αύξηση του αριθμού των ΙΧ η πόλη στο σύνολό της, θα είναι μποτιλιαρισμένη. Αλλά θα μπορείς να τρέξεις στον ιπτάμενο περιφερειακό…
Όμως, αν δεν κάνουμε λάθος, οι πόλεις φτιάχτηκαν για να τις κατοικούμε και να τις ζούμε και όχι για να τις προσπερνάμε. Ο Flyover όχι απλώς δεν θα λύσει το κυκλοφοριακό, αλλά θα αναπαράγει τις αιτίες του προβλήματος. Τον Flyover τον θέλουν οι κατασκευαστικές εταιρείες, οι αυτοκινητοβιομηχανίες, οι εταιρείες πετρελαιοειδών. Εμείς, η πόλη και το περιβάλλον χρειαζόμαστε δημόσια, φτηνά, οικολογικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και μικρότερη ανάγκη μετακινήσεων.
Η πόλη χρειάζεται άλλη κατεύθυνση, ενίσχυση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, σιδηρόδρομο, προαστιακό (είναι χαρακτηριστικό ότι στην υπάρχουσα περιφερειακή δεν υπάρχει και δεν προβλέφθηκε κανένα μέσο σταθερής τροχιάς), λεωφορεία, μετρό, τραμ, καραβάκια στο Θερμαϊκό, δίκτυο ποδηλατοδρόμων, πεζόδρομων, χώρους πρασίνου κλπ.
Απαιτείται μείωση της ανάγκης μετακινήσεων προς το υδροκέφαλο κέντρο της Θεσσαλονίκης, ενάντια στη συγκεντροποίηση, με αποκεντρωμένη ανάπτυξη των υπηρεσιών (δημόσιο, τράπεζες, κέντρα υγείας, εκπαίδευση κλπ.), των πολιτιστικών και αθλητικών δραστηριοτήτων και ενίσχυση της τοπικής αγοράς (αντί των μεγαθήριων τύπου KOSMOS που «ευδοκιμούν» στις παρυφές των περιφερειακών). Απαιτείται επίσης παρέμβαση στην ήδη υπάρχουσα περιφερειακή, όπως μείωση των ορίων ταχύτητας, διόρθωση κακοτεχνιών, δημιουργία Λωρίδας Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ) κλπ.
Ήδη μια σειρά από φορείς (πάνω από 40 μέχρι στιγμής) έχουν αρχίσει να ξεσηκώνονται. Πρωτοβουλίες κατοίκων, σύλλογοι, σωματεία εργαζομένων, περιβαλλοντικές συλλογικότητες, τα δημοτικά σχήματα Πόλη Αλλιώς και Πόλη Ανάποδα και ενεργοί πολίτες από όλη τη Θεσσαλονίκη λένε «όχι» στον Flyover εξαιτίας των επιπτώσεων που θα έχει στο κυκλοφοριακό, τη δημόσια υγεία, την ποιότητα ζωής και το περιβάλλον.
*δημοτικός σύμβουλος Νεάπολης-Συκεών με την Πόλη Αλλιώς
