Γιώργος Παυλόπουλος
Η πρόταση 12 σημείων από το Πεκίνο, ο μαξιμαλιστικός δεκάλογος του Ζελένσκι, τα ανταλλάγματα που τάζουν Μακρόν και Σολτς και ο καθοριστικός ρόλος των ΗΠΑ συνθέτουν ένα παράδοξο σκηνικό, καθώς το μακελειό συνεχίζεται.
Οι μάχες μαίνονται στο Ντονμπάς, με εκατοντάδες νεκρούς και τραυματίες καθημερινά και από τις δύο πλευρές. Η Ρωσία συνεχίζει, παράλληλα, να χτυπά βασικές υποδομές σε ολόκληρη την Ουκρανία, η οποία με τη σειρά της επιχειρεί ολοένα πιο συχνά να καταφέρει πλήγματα στους Ρώσους στο έδαφός τους, εκατοντάδες χιλιόμετρα από τα σύνορα. Την ίδια στιγμή, ΗΠΑ, ΕΕ και ΝΑΤΟ στέλνουν περισσότερα και πιο σύγχρονα οπλικά συστήματα στο Κίεβο, το εφοδιάζουν αδιάκοπα με πυρομαχικά, ενώ χρηματοδοτούν και τον προϋπολογισμό του. Η δε Κίνα φαίνεται πως εξετάζει σοβαρά να κάνει κάτι ανάλογο – έστω κι αν διαψεύδει επισήμως τους ισχυρισμούς της Δύσης – και να ενισχύσει με στρατιωτικά μέσα τη Μόσχα, η οποία ήδη έχει τη στήριξη Ιράν και Βόρειας Κορέας, από τις οποίες προμηθεύεται μη επανδρωμένα αεροσκάφη και βλήματα.
Αυτή είναι, εν συντομία, η εικόνα που επικρατεί σήμερα στον πόλεμο, στον οποίο είναι φανερό ότι εμπλέκονται ενεργά διαρκώς περισσότερες χώρες, ενώ συντηρούνται και τα σενάρια ενός πυρηνικού ολοκαυτώματος. Οι πάντες δε θεωρούν βέβαιο ότι οι μήνες που έρχονται θα συνοδευτούν από ακόμη πιο σκληρές μάχες και ακόμη μεγαλύτερο αιματοκύλισμα. Έτσι, το γεγονός ότι σε αυτό το σκοτεινό φόντο δόθηκαν στη δημοσιότητα δύο «ειρηνευτικά» σχέδια και διέρρευσε μία ακόμη πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση προκαλεί, αν μη τι άλλο, έκπληξη και εύλογα ερωτήματα.
Το σχέδιο του Πεκίνου, συγκεκριμένα, αποτελείται από 12 σημεία, από τα οποία ξεχωρίζουν αναμφίβολα αυτό που κάνει λόγο για σεβασμό της κυριαρχίας, ανεξαρτησίας και εδαφικής ακεραιότητας όλων των χωρών, καθώς και το επόμενο, που – εν μέρει αντιφατικά – σημειώνει ότι η ασφάλεια κάθε χώρας δεν μπορεί να προωθείται σε βάρος της ασφάλειας κάποιας άλλης. Προκάλεσε δε ποικίλες αντιδράσεις: Το Κρεμλίνο το έκανε άμεσα αποδεκτό ως βάση διαπραγμάτευσης, ο Μπάιντεν το απέρριψε με το επιχείρημα ότι αφού άρεσε στους Ρώσους δεν μπορεί να είναι καλό, ενώ ο Ζελένσκι βρήκε σε αυτό καλά σημεία και ζήτησε συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ.
Είχε προηγηθεί, όπως ίσως είναι γνωστό, το σχέδιο των 10 σημείων του προέδρου της Ουκρανίας, το οποίο προφανώς είχε τη σύμφωνη γνώμη της Ουάσιγκτον και του Μπλίνκεν, αν δεν υπαγορεύτηκε πλήρως και κατά λέξη από αυτούς. Διαβάζοντάς το, ακόμη και οι αδαείς στα γεωπολιτικά θα καταλάβουν ότι το περιεχόμενό του είναι μαξιμαλιστικό και προϋποθέτει τη συντριβή και την άνευ όρων συνθηκολόγηση της Ρωσία. Είναι κάτι, βεβαίως, το οποίο δεν είναι πιθανό να συμβεί στο ορατό μέλλον, με αποτέλεσμα ευλόγως να προκύπτει το συμπέρασμα ότι οι συντάκτες του σχεδίου επιδιώκουν συνέχιση του πολέμου.
Τέλος, η αμερικανική εφημερίδα Wall Street Journal αποκάλυψε και μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, κατά το πρόσφατο δείπνο που είχαν με τον Ζελένσκι στο Παρίσι, Μακρόν και Σολτς, έχοντας μάλιστα τη στήριξη και των Βρετανών, φέρονται να του πρότειναν να δεχθεί να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου. Σε αντάλλαγμα, φέρονται να του πρόσφεραν στενότερες σχέσεις, εγγυήσεις ασφαλείας και πρόσβαση σε ακόμη πιο εξελιγμένα οπλικά συστήματα – με άλλα λόγια, τη μετατροπή της Ουκρανίας (προφανώς πλην των τμημάτων που θα μείνουν στον έλεγχο των Ρώσων) σε προτεκτοράτο του ΝΑΤΟ και της Δύσης.
Ολοένα πιο προφανές γίνεται και στην Ουκρανία το μπρα-ντε-φερ ΗΠΑ και Κίνας
Ανεξάρτητα από όλα τα παραπάνω, πάντως, αυτό που πρέπει κυρίως να απαντηθεί είναι το γιατί εκδηλώνονται «ειρηνευτικά» σχέδια και πρωτοβουλίες σε μια στιγμή που επίκειται κλιμάκωση του πολέμου. Μία εκδοχή, διόλου απίθανη μάλιστα, είναι ότι αυτό γίνεται για «ξεκάρφωμα», όπως θα έλεγε και ο λαός. Με άλλα λόγια, με σκοπό οι εμπλεκόμενοι να δείξουν πως δήθεν προσπάθησαν για την ειρήνη και δεν φέρουν ευθύνη για όσα τραγικά συμβούν το επόμενο διάστημα. Μια δεύτερη είναι ότι το «παζάρι» για την επόμενη ημέρα στην Ουκρανία έχει ήδη ξεκινήσει και οι πάντες σπεύδουν να πάρουν θέση, κάνοντας κινήσεις – ή μπλοφάροντας – στη γεωπολιτική σκακιέρα.
Το σίγουρο, σε κάθε περίπτωση, είναι ότι η «κρεατομηχανή» θα συνεχίσει να δουλεύει ασταμάτητα, αλέθοντας τους νέους της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Ακόμη δε κι αν κάποια στιγμή σιγήσουν τα όπλα, ο πόλεμος δεν θα έχει τελειώσει
