Δημήτρης Τζιαντζής
Με ιδιαίτερη επιφύλαξη στέκονται οι περισσότεροι μαρξιστές αλλά και προοδευτικοί αντισυστημικοί διανοούμενοι όπως ο Νόαμ Τσόμσκι και συνάδελφοί του ακαδημαϊκοί στην επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης νέας γενιάς. Όπως σημειώνει ο Ν. Τσόμσκι, το ότι οι φοιτητές χρησιμοποιούν ενστικτωδώς την υψηλή τεχνολογία για να αποφύγουν τη μάθηση είναι «ένα σημάδι ότι το εκπαιδευτικό σύστημα έχει αποτύχει». Εάν το ChatGPT καταφέρει να δημιουργήσει άμεσα μια πειστική ακαδημαϊκή εργασία για οποιοδήποτε θέμα, τότε τι μέλλον θα μπορούσε να υπάρξει για τις ίδιες τις ακαδημαϊκές εργασίες;
Ο ίδιος προβληματισμός υπάρχει και για τη δημοσιογραφία, η οποία ήδη αποτελεί σε μεγάλο βαθμό «αναμάσημα» πληροφοριών που ήδη υπάρχουν διαθέσιμες στο διαδίκτυο. Φέτος, στις αρχές Μαρτίου, ο Νόαμ Τσόμσκι δημοσίευσε μαζί τον γλωσσολόγο Ίαν Ρόμπερτς και τον Τζέφρι Γουέιτμιλ, διευθυντή Τεχνητής Νοημοσύνης σε τεχνολογική εταιρεία, ένα άρθρο στους New York Times που απορρίπτει τη θεωρία ότι το μέλλον βρίσκεται σε τέτοιες «μηχανές μάθησης». Όπως τονίζουν, η νέα τεχνολογία, από τη μια, δημιουργεί αισιοδοξία, από την άλλη, προκαλεί ανησυχία και φόβο ότι το πιο δημοφιλές και μοντέρνο στέλεχος ΤΝ (το machine learning, δηλαδή η μηχανική μάθηση) θα υποβαθμίσει την επιστήμη μας και την ηθική μας, ενσωματώνοντας στην τεχνολογία μας μια θεμελιωδώς εσφαλμένη αντίληψη της γλώσσας και της γνώσης. Σημειώνουν πως «είναι ταυτόχρονα κωμικό και τραγικό το γεγονός ότι τόσα χρήματα και τόσο μεγάλη προσοχή επικεντρώνονται σε κάτι τόσο μικρό» και κάτι τόσο ασήμαντο σε αντίθεση με το ανθρώπινο μυαλό, το οποίο λόγω γλώσσας, μπορεί να κάνει «άπειρη χρήση πεπερασμένων μέσων», δημιουργώντας ιδέες και θεωρίες με καθολική εμβέλεια. Το συμπέρασμά τους είναι πως οι προβλέψεις των συστημάτων μηχανικής μάθησης θα είναι πάντα επιφανειακές και αμφίβολες.
Οι γκουρού της Σίλικον Βάλεϊ, ωστόσο, ονειρεύονται «αποικίες στον Άρη» και αναζητούν στην εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης ένα σωσίβιο από τη νέα καπιταλιστική και τραπεζική κρίση που μπορεί να οδηγήσει σε νέα έκρηξη επενδύσεων.
Το νέο αφεντικό του Twitter, ο Ίλον Μασκ, που επιχειρεί να αναστρέψει με κάθε τρόπο την πτωτική πορεία των μετοχών της Tesla και της Space X, σημειώνει ότι το τρομακτικό στη νέα τεχνολογία έγκειται στο ήδη είναι τόσο καλή. Η αιώνια αντιπαράθεση ανάμεσα στην άμεση αξιοποίηση της –ακόμα αναξιόπιστης– τεχνητής νοημοσύνης από το κεφάλαιο για κατάργηση θέσεων εργασίας και εκτίναξης της κερδοφορίας και του αγώνα να μετατραπεί η νέα τεχνολογία σε εργαλείο προς όφελος των εργαζομένων αναμένεται να σφραγίσει τη νέα εποχή.
Δημοσιεύθηκε στο ΠΡΙΝ στις 24-03-2023
