Σε αγωνιστικό αναβρασμό βρίσκεται ο χώρος των καλλιτεχνών και σπουδαστών καλλιτεχνικών σχολών μετά τη νέα πετυχημένη 24ωρη απεργία της Τετάρτης, τις καταλήψεις θεατρικών σκηνών και τις εξελίξεις που σηματοδοτούν οι παραιτήσεις των καθηγητών του Εθνικού και του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδας. Μιλάμε με τον ηθοποιό Βαγγέλη Αμπατζή, εκπρόσωπο της Συνέλευσης Αγωνιζόμενων Ηθοποιών στο Διοικητικό Συμβούλιο του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών (ΣΕΗ), για την επόμενη μέρα των αγώνων και την ανάγκη κλιμάκωσης μέχρι την ικανοποίηση των αιτημάτων.
Συνέντευξη στον Δημήτρη Τζιαντζή
▶ Τι είδους πλήγμα ήταν για την παιδεία και τον πολιτισμό γενικά η κατάργηση ή η ακραία υποβάθμιση των καλλιτεχνικών μαθημάτων;
Η ακραία υποβάθμιση των καλλιτεχνικών μαθημάτων είναι απόλυτα συνεπής με τη λογική που υιοθετεί η κυβέρνηση για την εκπαίδευση συνολικά. Είναι πολύ καθαρό ότι θέλουν ένα σχολείο τεχνοκρατών. από το οποίο θα βγαίνουν είτε άνθρωποι των «κερδοφόρων επιστημών», όπως μπορεί να αντιλαμβάνονται τους «πληροφορικάριους» και τους μηχανικούς, είτε αναλώσιμοι εργάτες. Ο πολιτισμός ήταν για όλες τις κυβερνήσεις ένα «προϊόν» αδιάφορο, αφού δεν αποφέρει χρήματα. Και όχι μόνο ο πολιτισμός αλλά και οι ανθρωπιστικές επιστήμες. Είδαμε πώς χειρίζονται το μάθημα της Κοινωνιολογίας. Είδαμε και πώς αντιμετωπίζουν το ζήτημα των αρχαιοτήτων, είτε του Παρθενώνα είτε της Θεσσαλονίκης είτε τα κλοπιμαία της συλλογής Στερν. Η σημερινή κυβέρνηση, ωστόσο, πηγαίνει αυτή τη λογική ένα βήμα παραπέρα. Πρόκειται συνολικά για βαθιές τομές στον πολιτισμό που τα αρνητικά αποτελέσματα θα τα δούμε εν καιρώ.
▶ Tι επιδιώκει η κυβέρνηση με αυτή την επίθεση;
Η κυβέρνηση δεν είχε καμία ουσιαστική επαφή με τον πολιτισμό και είναι πλήρως απονομιμοποιημένη. Η εγγύτερη επαφή της είναι ίσως με τον παιδοβιαστή πρώην διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου. Με πρωτοφανή άγαρμπο τρόπο προσπάθησε να ικανοποιήσει τους ιδιοκτήτες ιδιωτικών κολεγίων ΙΕΚ. Επειδή δεν μπορούσε να τις «ανωτατοποιήσει», επέλεξε να υποβαθμίσει όλες τις καλλιτεχνικές σχολές (χορού, κινηματογράφου, δραματικές κ.λπ.), εκμεταλλευόμενη το γεγονός ότι οι καλλιτεχνικές σχολές από το 2003 δεν εντάσσονταν σε συγκεκριμένη βαθμίδα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων.
▶ Τι κρύβεται πίσω από τους κυβερνητικούς ελιγμούς – κινήσεις αναδίπλωσης;
Οι ελιγμοί αυτοί δείχνουν φόβο. Είναι φανερό ότι δεν περίμεναν τόσο μεγάλη αντίδραση από τους σπουδαστές και τους εργαζόμενους στις τέχνες. Αυτό αποτυπώνεται και στις δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών ότι «η αντίδραση των καλλιτεχνών ήταν υπερβολική». Φυσικά, για τον κόσμο που αγωνίζεται, αυτός ο εμπαιγμός από την κυβέρνηση δεν σημαίνει τίποτα, αντίθετα πυροδοτεί ακόμα μεγαλύτερες αντιδράσεις και ενισχύει την αγωνιστική διάθεση! Οι μιντιακές δηλώσεις Μητσοτάκη απλά μεταθέτουν το ζήτημα για μετά τις εκλογές, με φρούδες υποσχέσεις για «επιτροπές προσωπικοτήτων» που θα κληθούν να δώσουν λύση. Επίσης, στην τροπολογία που έφεραν ορίζεται ότι οι αμοιβές των καλλιτεχνών θα ορίζονται από την εκάστοτε κυβέρνηση και όχι από συλλογικές εργασιακές συμβάσεις.
▶ Τι σηματοδοτεί η πρόσφατη παραίτηση των καθηγητών του Εθνικού και της Δραματικής Σχολής του ΚΘΒΕ;
Οι καθηγητές είχαν στείλει τελεσίγραφο στην κυβέρνηση ότι θα παραιτηθούν, αν μέχρι τις 8 Φεβρουαρίου δεν υπήρχε τροποποίηση του ΠΔ Η ημερομηνία παρήλθε χωρίς καμία κίνηση από την πλευρά της κυβέρνησης. Αυτό σημαίνει ότι οφείλουμε να κλιμακώσουμε τις κινητοποιήσεις μας που μπαίνουν πια σε νέα φάση.
▶ Θα μπορούσαν οι κινητοποιήσεις σας να αποτελέσουν τη θρυαλλίδα για ένα παν-καλλιτεχνικό κίνημα αντίστασης;
Οι σπουδάστριες και σπουδαστές κλιμακώνουν τον αγώνα με νέες και περισσότερες δυναμικές καταλήψεις, συνελεύσεις, δράσεις, αποχή σε μια σειρά από ιδιωτικές σχολές. Βρισκόμαστε καταμεσής ενός κινήματος αντίστασης που ακόμα δεν έχει δείξει τη δύναμη του.
Οι κυβερνητικοί ελιγμοί- αναδιπλώσεις φανερώνουν
τον φόβο τους
απέναντι
στις αντιδράσεις.
▶ Η Συνέλευση Αγωνιζόμενων Ηθοποιών τι επιδιώκει;
H Συνέλευση Αγωνιζόμενων Ηθοποιών θέλει να καταδείξει ότι το πρόβλημα δεν ξεκίνησε με το επαίσχυντο Προεδρικό Διάταγμα το οποίο παλεύουμε να καταργηθεί. Ξεκινά δεκαετίες πριν όταν οι κυβερνήσεις ενίσχυαν την ιδιωτική εκπαίδευση και απέκλειαν την προοπτική ίδρυσης δημόσιας ανώτατης και δωρεάν καλλιτεχνικής εκπαίδευσης. Εμείς επιδιώκουμε να συσπειρώσουμε τους συναδέλφους γύρω από τη διεκδίκηση συλλογικών συμβάσεων. Ακόμα θέλουμε να πάρουμε το νήμα του αγώνα από τους σπουδαστές ακούγοντας και μαθαίνοντας από αυτούς και να το πάμε ένα βήμα παραπέρα κλιμακώνοντας τις κινητοποιήσεις μας.
▶ Υπάρχουν οι προϋποθέσεις για κλιμάκωση των αντιδράσεων-αγώνων;
Υπάρχει πράγματι μια διακριτή και σοβαρή δυναμική καλλιτεχνών που ζητάνε εδώ και τώρα απεργία διαρκείας. Υπάρχουν πολλοί που έχουν περάσει το κατώφλι του φόβου. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην τελευταία συνέλευση των ηθοποιών για λίγες ψήφους δεν πέρασε η πρόταση της ΣΑΗ και της Ανατρεπτικής Συσπείρωσης για απεργία διαρκείας.
Είναι γεγονός ότι οι φωνές κλιμάκωσης πληθαίνουν, ωστόσο για να μπορέσει να γίνει αυτό είναι αναγκαίο να κινητοποιηθούν και άλλα σωματεία και άλλοι κλάδοι και να δυναμώσει το κύμα αλληλεγγύης στον αγώνα μας.
▶ Ποιοι είναι οι φυσικοί ή οι εν δυνάμει σύμμαχοί σας στον αγώνα σας;
Σύμμαχοι του καλλιτεχνικού κόσμου θα μπορούσε να είναι το ίδιο το «κοινό μας», όλοι οι άνθρωποι που αγαπάνε και ψυχαγωγούνται από την τέχνη μας. Θα πρέπει να γίνει κτήμα όσο το δυνατόν περισσότερων ανθρώπων πως για να υπάρξει η τέχνη που θέλουμε, αυτή θα πρέπει να παράγεται με ανθρώπινους όρους από καλλιτέχνες με αναγνωρισμένα εργασιακά δικαιώματα.
Από εκεί και πέρα, χρειαζόμαστε την υποστήριξη και από κλάδους συγγενικούς σε εμάς, όπως είναι αυτός της εκπαίδευσης, το φοιτητικό κίνημα, άλλοι εργαζόμενοι στον χώρο του πολιτισμού ή άλλους χώρους που έχουν πλούσιο ιστορικό αγώνα και συμμερίζονται τα αιτήματά μας.
▶ Ποιες ηλικίες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή; Τι προδιαγράφει η παρουσία τους για το μέλλον;
Στους αγώνες πρωτοστατούν κυρίως νέοι άνθρωποι, μαθήτριες-μαθητές από καλλιτεχνικά σχολεία, σπουδαστές και σπουδάστριες, εργαζόμενοι καλλιτέχνες που βλέπουν να μην αναγνωρίζεται η εκπαίδευση και η εργασία τους, που βιώνουν συνεχώς την ανασφάλεια να έχεις δουλειά για τρεις μήνες και μετά να ψάχνεις τους άλλους εννιά. Πρωτοστατούν άνθρωποι που ξέρουν πως είναι να εκτίθεσαι στις απαιτήσεις και την πονηριά του κάθε παραγωγού και τα εργατικά ατυχήματα. Μέσα σε αυτό το σκοτεινό τοπίο, οι νέοι άνθρωποι φέρνουν την ελπίδα. Είναι δύσκολο να τρέφεις αυταπάτες για το μέλλον στο δύσκολο και σκληρό χώρο που βρισκόμαστε. Όμως από ένα σημείο και μετά κουραστήκαμε να φοβόμαστε. Πάμε για άλλα!
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (11.2.23)
Καλλιτέχνες: Από το εγώ στο εμείς και από το όνειρο στην πράξη!*
