Δημήτρης Γρηγορόπουλος
Η ανάπτυξη της εγκληματικότητας, αλλά και η ευρύτερη διάδοση πρακτικών και συμπεριφορών ανηθικότητας και απανθρωπιάς δεν είναι αποτέλεσμα κάποιων στρεβλών χαρακτήρων ή διεφθαρμένων παραγόντων. Αποτελεί έκφραση των πιο άγριων χαρακτηριστικών του καπιταλιστικού συστήματος, που στηρίζεται στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.
Η ηθική απαξίωση, η απανθρωπιά και εγκληματικότητα που πλήττουν την ανθρωπότητα και ιδιαίτερα τη χώρα μας, ιδίως μετά την πολλαπλή κρίση του 2008, αποδίδεται συνήθως σε ορισμένους ανεύθυνους και ανίκανους πολιτικούς ηγέτες, σε διεφθαρμένους παράγοντες της κοινωνικής και οικονομικής πραγματικότητας και σε ανήθικα άτομα της καθημερινής ζωής, που εκτινάσσουν τον δείκτη της εγκληματικότητας.
Η αναζήτηση των αιτιών της εγκληματικότητας και ανηθικότητας που κατακλύζουν την παγκόσμια πραγματικότητα και βαρέως τη χώρα μας σε ορισμένες διεστραμμένες προσωπικότητες, συσκοτίζει την πραγματικότητα και συγκαλύπτει τον κύριο υπεύθυνο και αίτιο της απανθρωπιάς ανά τους αιώνες, δηλαδή, τα εκμεταλλευτικά κοινωνικά συστήματα, με χείριστο τον σύγχρονο καπιταλισμό, παρά τις πρωτοφανείς τεχνολογικές και πνευματικές κατακτήσεις της ανθρωπότητας.
Βεβαίως, οι άνθρωποι είναι σε θέση με τη βούληση και τη νόησή τους να κατανοούν τον ανορθολογισμό και την ανηθικότητα που κατευθύνεται από τη φιλοσοφία του καπιταλισμού, ώστε να αντισταθούν σε αυτήν, να την καταγγείλουν και να την ανατρέψουν οικοδομώντας μία δίκαιη, ηθική, ορθολογική και μη εκμεταλλευτική κοινωνία. Δυστυχώς, το σύστημα παρά την όξυνση των αντιθέσεών του, οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών, κατορθώνει με την ιδεολογική του ηγεμονία, που ενισχύεται και από τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα και τους πανίσχυρους κατασταλτικούς μηχανισμούς του, να εξωραΐζεται και να εκλογικεύεται, όχι απόλυτα, αλλά σε βαθμό που να καταστέλλει τις όποιες απόπειρες αμφισβήτησής του.
Η εκτίναξη του αμοραλισμού και της εγκληματικότητας στη χώρα μας οφείλεται στην όξυνση των αντιθέσεων και την αντιδραστικοποίηση του συστήματος, όπως και στην αδυναμία του να αναπτυχθεί δυναμικά και να εκτιναχθεί μετά τη δομική κρίση του 2008. Η κοινωνική ένταση που προκαλείται από αλλεπάλληλες κρίσεις δεν διοχετεύεται όμως σε μία ανατρεπτική ριζοσπαστική στάση, αλλά αντιμετωπίζεται από μιαν ενισχυμένη καταστολή, μικροπαροχές, όπου είναι δυνατόν, και εξώθηση της οργής και αγανάκτησης από τα αλλεπάλληλα και σωρευμένα προβλήματα στην αντικοινωνική δράση και την ατομική βία. Καθώς ενισχύεται η πίεση, που ασκείται στα άτομα από τις αλλεπάλληλες κρίσεις, το σύστημα ωθεί στην ενίσχυση και εκτόνωση του αστικού ατομικισμού, όχι με τη θετική έννοια της ενδυνάμωσης των ικανοτήτων και δράσεων του ατόμου ώστε να λύνει τα προβλήματά του και να προοδεύει στη ζωή του, αλλά με την έννοια της λατρείας και της υπεροχής του εγώ, της απολυτοποίησης του ατομικού συμφέροντος και της προσωπικής ευτυχίας, που αναπόφευκτα οδηγεί στην αντικοινωνικότητα, στην αδιαφορία για τον συνάνθρωπο και το κοινό καλό, αλλά και στη βλάβη του πλησίον. Προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα του εγώ από την απολυτοποίηση του ατομικού συμφέροντος και την αδιαφορία για την κοινωνική σύμπραξη και το κοινό καλό, το άτομο οδηγείται στον ναρκισσισμό, στην αντίληψη της ανώτερης προσωπικότητας, του «εκλεκτού», που δικαιούται να καταδυναστεύει τους συνανθρώπους του.
Στη σύγχρονη αστική κοινωνία γίνεται πλέον κανόνας το λατινικό ρητό «homo homini lupus est» (ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι λύκος).
Σε συνθήκες έντονης όξυνσης των οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων το άκρως εγωιστικό άτομο της αστικής κοινωνίας, οδηγείται ακόμη και στη βία και το έγκλημα κατά των συνανθρώπων του, προκειμένου να ικανοποιήσει τις εγωιστικές ανάγκες του. Τότε οδηγούμαστε στο απόγειο της ανηθικότητας και της άγριας και εκτεταμένης εγκληματικότητας στην αστική κοινωνία, στην οποία γίνεται πλέον κανόνας το λατινικό ρητό «homo homini lupus est» (ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι λύκος).
Δυστυχώς, σε αυτήν την έξαρση του ατομισμού και της απανθρωποποίησης που κυριαρχεί, ιδιαίτερα στην εποχή μας, συμβάλλουν και ηγετικές προσωπικότητες της αστικής κοινωνίας με το αρνητικό παράδειγμά τους: Πολιτικοί που καταδημαγωγούν τις μάζες με ασύστολες επαγγελίες έχοντας ταυτόχρονα πρωταγωνιστικό ρόλο σε οικονομικά σκάνδαλα και αθέμιτο πλουτισμό, κληρικοί που κατηγορούνται ότι αξιοποιούν τη δράση τους σε φιλανθρωπικές οργανώσεις, για να εξασφαλίζουν πλούτο και κοινωνική επιρροή, μεγαλοεπιχειρηματίες με παράνομες δραστηριότητες και χειραγώγηση πολιτικών, για να εξυπηρετούν τα ευρύτερα συμφέροντά τους, κόμματα με μεγάλα και αγύριστα δάνεια, ΜΚΟ που κερδοσκοπούν, κοκ. Στην περίπτωση αυτή επαληθεύεται η λαϊκή ρήση ότι «το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι» και μάλιστα με διττή έννοια: Ότι η αστική ηγεσία της κοινωνίας αποτελεί αρνητικό πρότυπο και παράδειγμα γι΄ αυτήν και ότι δεν θωρακίζει την κοινωνία από την αδικία, την απάτη, τη βία και την εγκληματικότητα εις βάρος της…
Όταν ο άγριος ατομικισμός γίνεται κανονικότητα…
Στον βάρβαρο καπιταλιστικό κόσμο θεωρούνται ουτοπιστές όσοι παλεύουν για άλλη κοινωνία
Δυστυχώς όμως αυτή η κακοσμία κατακλύζει την κοινωνία και κερδίζει έδαφος στον νου και την ψυχή και των ανθρώπων σήμερα, που επηρεασμένοι από το κακό παράδειγμα της κοινωνικής ελίτ, τείνουν να θεωρούν κανονικότητα την εγωιστική, αντικοινωνική δράση, από τη μικροπαραβατικότητα έως και την εγκληματική δράση σε διάφορους τομείς της κοινωνίας.
Ο αστικός ατομικισμός και η αντικοινωνικότητα έχουν αλλοιώσει τον ψυχισμό και τον νου της πλειοψηφίας των σύγχρονων ανθρώπων, ώστε να υποτιμούν και να θεωρούν αφελείς και θύματα ή απροσάρμοστους στις απαιτήσεις των καιρών τους ανθρώπους ακέραιης ηθικής που «πάνε με τον σταυρό στο χέρι» στις συναλλαγές και σχέσεις τους με τους συνανθρώπους τους. Πολύ περισσότερο, θεωρούν ουτοπιστές που ζουν στον κόσμο τους αυτούς που πιστεύουν σε ανώτερες αξίες και αγωνίζονται για έναν καλύτερο και δίκαιο κόσμο.
Για αυτό, δεν πρέπει να μας εκπλήσσει η εκθετικά κλιμακούμενη απανθρωπιά και εγκληματικότητα, από την ήπια ως την ειδεχθέστερη, που μαστίζει τη σύγχρονη κοινωνία, από την αδιαφορία για τον συνάνθρωπο και τα βάσανά του έως την εγωκεντρική συμπεριφορά, ακόμη και τη βίαιη και εγκληματική δράση εις βάρος του, έστω και αν πρόκειται για κάποιο παιδί ή ηλικιωμένο και ανήμπορο γενικότερα άνθρωπο… Σε αυτόν τον σύγχρονο, παράλογο, βάρβαρο και εγκληματικό καπιταλιστικό κόσμο, που θα επιδεινώνεται διαρκώς, αυτοδίκαια η σοσιαλιστική-κομμουνιστική κοινωνία αποτελεί τη μόνη ορθολογική, δίκαιη και ανθρωπιστική εναλλακτική δυνατότητα, που στην προμετωπίδα της γράφει: Ελευθερία, αλληλεγγύη, δικαιοσύνη.
Δημοσιεύθηκε στο ΠΡΙΝ στις 10-12-2022
