Την αντίληψή τους για την επανάσταση του 21ου αιώνα, η οποία διαφοροποιείται ριζικά από τη σοσιαλιστική επανάσταση και στην ουσία είναι μία παραλλαγή του ρεφορμισμού, αναπτύσσουν στο βιβλίο τους Κοινό (εκδ. Εκκρεμές) οι Πιέρ Νταρντό και Κριστιάν Λαβάλ.
Το βιβλίο Κοινό των Πιέρ Νταρντό και Κριστιάν Λαβάλ έχει τον βαρύγδουπο υπότιτλο Δοκίμιο για την επανάσταση στον 21ο αιώνα.
Ο όρος επανάσταση, προφανώς, χρησιμοποιείται για να προσδώσει ριζοσπαστικό χαρακτήρα στην αντίληψή τους για την κοινωνία που οραματίζονται. Στην πραγματικότητα, η επαναστατική αλλαγή που προτείνουν είναι μία παραλλαγή του ρεφορμισμού, αφού κεντρική θέση της είναι η «ριζική αλλαγή» θεσμών της κοινωνίας και τελικά της κοινωνίας στο σύνολό της. Η αντίληψή τους για την επανάσταση του 21ου αιώνα διαφοροποιείται ριζικά από τη σοσιαλιστική επανάσταση που, κατά την προσφιλή στα ρεύματα του ρεφορμισμού αντίληψη, υποβιβάζεται στην αγοραία έννοια της «κατάληψης των χειμερινών ανακτόρων».
Οι συγγραφείς ασκούν ριζική, κατά τη γνώμη τους, κριτική στη νεοφιλελεύθερη διαχείριση, ιδίως στην εκτεταμένη ιδιωτικοποίηση δημοσίων υπηρεσιών και επιχειρήσεων, αλλά και στη λεηλασία φυσικών πόρων και δημοσίων αγαθών, που δικαιούνται όλοι οι πολίτες δωρεάν ή με ελάχιστο κόστος. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός τους βρίσκεται και η αξία χρήσης που κυριαρχεί στο διαδίκτυο αντί της ανταλλακτικής αξίας, που κυριαρχεί στις επιστημονικές τεχνικές πατέντες, που ελέγχει το κεφάλαιο. Οι γνώσεις και ιδέες που διακινούνται στο διαδίκτυο παύουν να αποτελούν ιδιοκτησία του φορέα τους, απ’ τη στιγμή που κοινοποιούνται δωρεάν, γίνονται κοινό αγαθό των χρηστών. Τα εναπομένοντα από την καπιταλιστική ιδιοποίηση και καταστροφή φυσικά και δημόσια αγαθά διευρύνονται, έτσι, με τον πακτωλό των διαδικτυακών κοινών αγαθών, που το κεφάλαιο όμως επιχειρεί να ελέγξει και να χειραγωγήσει.
Οι συγγραφείς θεωρούν ότι ορισμένες μορφές συνεργασίας, όπως το ελεύθερο λογισμικό στο διαδίκτυο, εκφράζουν τις προσδοκίες για νέες μη εκμεταλλευτικές κοινωνικές και πολιτικές σχέσεις, έστω και αν οι πρωταγωνιστές αυτής της συνεργασίας δεν έχουν συχνά επίγνωση των εναλλακτικών συνεπειών αυτής της διαδικασίας. Οι συγγραφείς παραδέχονται ότι κυρίαρχο ζήτημα δεν είναι μόνο η κατάργηση της ανταλλακτικής αξίας στο διαδίκτυο και η δωρεάν διανομή πνευματικών αγαθών, αλλά κυρίως η συλλογική συμβολή της κοινωνίας στον τρόπο παραγωγής και χρήσης όλων των αγαθών και υπηρεσιών, που έχουν ανάγκη οι άνθρωποι. Παραδέχονται ότι, παρά τις νησίδες μη καπιταλιστικής παραγωγής στο διαδίκτυο, ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής κυριαρχεί στην κοινωνία και ο κρατικός θεσμός στηρίζει και υπερασπίζει την καπιταλιστική οικονομία.
Οι συγγραφείς ψέγουν τη σοσιαλδημοκρατική αριστερά που υποστηρίζει ότι το αστικό κράτος υπό τη δική της διακυβέρνηση προστατεύει τους πολίτες. Θεωρούν ότι το κράτος είναι σήμερα κομβικός παράγοντας της αγοράς. Είναι συσσωματωμένο πλέον με την αγορά και ορίζει τους κανόνες του ανταγωνισμού, από κοινού με τις πολυεθνικές και τους διεθνείς θεσμούς. Δεν απορρίπτουν όμως το αστικό κράτος ούτε, βέβαια, υποστηρίζουν την κατάργησή του. Επιπλέον, διατείνονται ότι η αντίληψή τους περί των κοινών δεν αποτελεί απλώς μία βελτιωμένη και σύγχρονη εκδοχή της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας, όπως οι ΚΟΙΝΣΕΠ του ΣΥΡΙΖΑ, αφού αυτοί οι θεσμοί, κατά τη γνώμη τους, στην καλύτερη περίπτωση απλώς διευρύνουν τη διανομή των κοινών.
Πυρήνα της θεωρίας τους θεωρούν τον ριζικό μετασχηματισμό του καπιταλιστικού συστήματος σε στενή διασύνδεση με τον κρατικό μηχανισμό, που αποτελούν τους κυρίαρχους τομείς της σύγχρονης κοινωνίας. Αυτός ο ριζικός μετασχηματισμός θα εξασφαλίσει τη δυνατότητα συλλογικών αποφάσεων για τον τρόπο παραγωγής, οργάνωσης και διανομής των κοινών αγαθών προς όφελος της κοινωνίας συνολικά. Παρά την προσπάθεια ριζοσπαστικής ρητορικής, και αυτή η θεωρία εντάσσεται στους κόλπους του μικροαστικού σοσιαλισμού, που στις διάφορες εκδοχές του ευαγγελίζεται μία δίκαιη και ορθολογική κοινωνία, χωρίς επαναστατική ανατροπή του καπιταλισμού και της κρατικής εξουσίας του, απλώς μέσω της συνεργασίας των μη καπιταλιστικών τάξεων με την αστική τάξη. Σταδιακά, το μπλοκ αυτών των δυνάμεων, με τη δημιουργία νέων θεσμών, θα υποχρεώνει την αστική τάξη να αποδεχτεί και να συμμετέχει στις συλλογικές αποφάσεις για τα κοινά, προς όφελος της κοινωνίας συνολικά.
Οι αλλεπάλληλες διαψεύσεις στη θεωρία και την πολιτική εφαρμογή αυτών των αντιλήψεων δεν πτοούν τους θιασώτες του ρεφορμισμού. Η εκδοχή των Λαβάλ-Νταρντό προτείνει την πιο δεξιά ρεφορμιστική λύση της συνεργασίας των τάξεων.
Οι αντιλήψεις αυτές οδηγούν αντικειμενικά στην αναπαραγωγή του υπεραντιδραστικού σύγχρονου ολοκληρωτικού καπιταλισμού, που ιδιωτικοποιεί τα πάντα και επομένως σε καμία διαπραγμάτευση και συναπόφαση με τις υποτελείς τάξεις δεν είναι διατεθειμένος να συμμετάσχει. Απεναντίας, με μία ακροδεξιού τύπου πολιτική χρησιμοποιεί απόλυτα το μαστίγιο, αξιοποιώντας και την κρίση του κορονοϊού, για να καθυποτάξει με καταιγισμό αυταρχικών νόμων και πρακτικών τους εργαζόμενους και τη νεολαία.
Οι συγγραφείς, όπως και όλες οι κατηγορίες των ομοϊδεατών τους, έχουν κόψει κάθε δεσμό με την επαναστατική θεωρητική και πολιτική πρόταση του κομμουνισμού. Τον χαρακτηρίζουν κρατισμό που αναπόφευκτα οδηγεί σε γραφειοκρατικά αυταρχικά καθεστώτα. Απορρίπτουν όλους τους όρους που οδηγούν στην ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος: Την ταξική πάλη, αντικαθιστώντας την με τη συνεργασία των τάξεων, την επανάσταση, την εγκαθίδρυση εργατικού κράτους, που βαθμιαία απονεκρώνεται, την πολιτική πρωτοπορία του Κομμουνιστικού Κόμματος. Παραβλέπουν ότι μόνο με αυτούς τους όρους ανατρέπεται το καπιταλιστικό σύστημα, όπως εν τοις πράγμασι αποδείχτηκε από τις επαναστάσεις του εικοστού αιώνα, παρά τον τελικό εκφυλισμό αυτών των καθεστώτων. Απεναντίας, η συνεργασία των τάξεων, στις ποικιλόμορφες εκδοχές της, από τον χαρακτήρα της δεν οδηγεί στην ανατροπή του καπιταλισμού, αλλά στη διαιώνιση και ενίσχυσή του.
Στη διάρκεια της πανδημίας, αποδείχθηκε περίτρανα ο καθοριστικός για την κοινωνία ρόλος των κοινών και δωρεάν αγαθών, όπως η υγεία, η ενέργεια, η διατροφή, η ειρήνη, η συνεργασία και η αλληλοβοήθεια μεταξύ λαών και ανθρώπων, η ασφάλιση, η αξιοπρεπής διαβίωση. Η αναγκαιότητα των κοινών αγαθών για την κοινωνία έρχεται σε κατάφωρη σύγκρουση με τη διαμετρικά αντίθετη, σήμερα, τάση του ολοκληρωτικού καπιταλισμού για εμπορευματοποίηση των πάντων. Η άρνηση της κυβέρνησης εν μέσω πανδημίας και χιλιάδων νεκρών να εντάξει τα ιδιωτικά νοσοκομεία στον δημόσιο τομέα, αποδεικνύει περίτρανα την αναλγησία του αστικού συστήματος και την απόλυτη προσήλωση του κράτους του στην κατοχύρωση και εξυπηρέτηση των καπιταλιστικών συμφερόντων.
