Γεμάτο από πολύτιμο υλικό των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης είναι το νέο βιβλίο του Μωυσή Λίτση, Στης Μεταπολίτευσης τα χρόνια, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Τόπος. Πρόκειται για ένα πολιτικό και ιδεολογικό οδοιπορικό στην πολιτικοποίηση και στις κομματικές αντιπαραθέσεις της μεταπολίτευσης.
«Αυτόπτες μάρτυρες» του ριζοσπαστισμού των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης γίνονται οι αναγνώστες του βιβλίου του Μωυσή Λίτση Στης Μεταπολίτευσης τα χρόνια που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Τόπος. Ο γνωστός δημοσιογράφος, στα χρόνια της εφηβείας μετά την πτώση της χούντας, εντάσσεται αρχικά στη Δημοκρατική Μαθητική Κίνηση (ΔΗΜΑΚ) και αργότερα στην ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος. Τα χρόνια εκείνα έχει μια «τρέλα»: συλλέγει κάθε είδους υλικό (προκηρύξεις, αφίσες, μπροσούρες, τρικάκια) από τον ποταμό που κυκλοφορεί εκείνη την εποχή, από τις πιο μεγάλες (ΚΚΕ, ΚΚΕ εσωτ., ΠΑΣΟΚ) μέχρι το πλήθος οργανώσεων της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς και του αναρχικού χώρου. Κυρίως καλύπτεται η περίοδος 1976-1979 αλλά υπάρχει υλικό και από άλλες χρονιές.
Πρόκειται για το πρώτο και πολύχρονο «ρεπορτάζ» του μετέπειτα δημοσιογράφου Μ. Λίτση, πολύτιμο για όποιον θέλει να προσεγγίσει ή να ξαναθυμηθεί μια περίοδο έντονης πολιτικοποίησης αλλά και κομματικής στράτευσης. Το κλίμα του επαναστατικού ενθουσιασμού, αλλά και των έντονων κομματικών και ιδεολογικών αντιπαραθέσεων κυριαρχεί στο υλικό, που παρουσιάζεται σε «πρώτο πρόσωπο», με σύντομο σχολιασμό (και επεξηγήσεις) του συγγραφέα, ενώ υπάρχει και χρονολόγιο της πρώτης εξαετίας της μεταπολίτευσης.
Τα χρόνια εκείνα ο Μωυσής Λίτσης έχει μια «τρέλα»: συλλέγει κάθε είδους υλικό –από προκηρύξεις και αφίσες μέχρι μπροσούρες και τρικάκια– από τον ποταμό που κυκλοφορεί
Ας δούμε αποσπάσματα από δύο προκηρύξεις για τις εκδηλώσεις του Πολυτεχνείου το 1977. Τη χρονιά εκείνη, η πορεία του Πολυτεχνείου πραγματοποιήθηκε στις 27 Νοεμβρίου(!), αφού η κυβέρνηση Καραμανλή είχε προκηρύξει τις εκλογές για τις 20 Νοέμβρη, με προφανή στόχο να καπελώσει κοινοβουλευτικά την επέτειο της εξέγερσης. «Τέσσερα χρόνια από τον ηρωικό ξεσηκωμό του λαού και της νεολαίας το Νοέμβρη του ΄73, η φλόγα του αγώνα για τα μεγάλα ιδανικά της ανεξαρτησίας και της δημοκρατίας στέκει και σήμερα η πιο αμείλικτη καταδίκη της πολιτικής της υποτέλειας, της λιτότητας και του αυταρχισμού», ξεκινά το Κάλεσμα του Συμβουλίου Πόλης (ΣΠ) της οργάνωσης Αθήνας της ΚΝΕ, με τίτλο «Η νέα γενιά τιμά το Πολυτεχνείο, αγωνίζεται στο δρόμο που χάραξε ο Νοέμβρης».
Στη δική της ανακοίνωση με κεντρικό σύνθημα «δεν έγινε ο Νοέμβρης για τον Καραμανλή», η Κ.Ο. Μαχητής τονίζει πως «θα επιδιώξει να εκφράσει τα αντικυβερνητικά αισθήματα του λαού μας, θα προσπαθήσει να συνδέσει τη ματωμένη εξέγερση του Πολυτεχνείου με το σημερινό αγώνα των λαϊκών μαζών και να διακηρύξει ότι οι στόχοι του αγώνα του Νοέμβρη παραμένουν ανεκπλήρωτοι». Συμπληρώνει ακόμα: «Φέτος η επιχείρηση καπηλείας και διαστρέβλωσης του Νοέμβρη παίρνει διαστάσεις πρόκλησης και έχει σαν πρωταγωνιστές τα ψευτοαριστερά κόμματα. […] Δεν πρέπει να αφήσουμε τον Καραμανλή και τους συνοδοιπόρους του να μετατρέψουν το Πολυτεχνείο σε “εθνική εορτή”, σε μια άψυχη μούμια, όπου “οι πατέρες του έθνους” θα εκφωνούν δεκάρικους πανηγυρικούς».
Στις προκηρύξεις της εποχής αποτυπώνονται και οι πολιτικές γραμμές και οι μετατοπίσεις των κομμάτων. Στην προκήρυξη για το Πολυτεχνείο του 1979 της Επιτροπής Πόλης της ΚΟΑ (Κομματικής Οργάνωσης Αθήνας) του ΚΚΕ σημειώνεται πως «η κυβέρνηση της “ΝΔ” –ο τίτλος του κόμματος μπαίνει σε εισαγωγικά γιατί το ΚΚΕ είχε προγραμματικό στόχο την κατάκτηση της νέας δημοκρατίας ως στάδιο πριν το σοσιαλισμό– πιστή στο δόγμα “ανήκομεν εις την Δύσιν” δεν μπορεί να δώσει λύσεις προς όφελος του λαού και του τόπου στα εθνικά θέματα. Από την άλλη μεριά, εντείνεται καθημερινά η επίθεση από την πλευρά της κυβέρνησης και της εργοδοσίας των μονοπωλίων κατά των εργαζομένων και του βιοτικού τους επίπεδου, κατά της νεολαίας. Στην αγωνιστική απαίτηση της εργατικής τάξης, των άλλων εργαζομένων και της νεολαίας για ικανοποίηση των δικαίων αιτημάτων τους, η κυβέρνηση απαντά με τα ΜΑΤ, τις αύρες και τα ρόπαλα».
Η ΚΟΑ του ΚΚΕ τονίζει: «Μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση η πραγματοποίηση μιας ουσιαστικής αλλαγής στην πολιτική ζωή της χώρας γίνεται όλο και πιο επιταχτική για τον τόπο μας. Μια αλλαγή που δεν μπορεί να ‘ναι το αποτέλεσμα μιας απλής κυβερνητικής εναλλαγής αλλά της συνεργασίας όλων των αντιιμπεριαλιστικών δημοκρατικών δυνάμεων». Την ίδια χρονιά, στην κοινή ανακοίνωση ΚΚΕ εσωτ. και Ρήγα Φεραίου ιεραρχείται ψηλά η απειλή για τη Δημοκρατία, καθώς «η χούντα με την ανοχή ή ακόμα και τη συνεργασία της ΝΔ σηκώνει πάλι κεφάλι» (σ.σ. το 1979!), με αποτέλεσμα να μπαίνει στόχος για «ένα πανδημοκρατικό προσκλητήριο αγώνα», όπου ξεχωρίζεται «η τίμια στάση ανθρώπων, όπως πρόσφατα του Π. Κανελλόπουλου […]».
Ντίνα Χαριτάτου
