Γιώργος Παπανικολάου
▸ Η φοιτητική διαδήλωση της Πέμπτης ήταν η μεγαλύτερη των τελευταίων ετών, ενώ μαζικές είναι και οι συνελεύσεις
Λέγεται συχνά πως η νεολαία αποτελεί έναν ευαίσθητο «σεισμογράφο» που καταγράφει τις μικρές δονήσεις πριν από μεγάλα κοινωνικά ξεσπάσματα και τελικά προαναγγέλει αλλά και προκαλεί ευρύτερες εξελίξεις και γεγονότα. Θα ήταν ίσως υπερβολή να χαρακτηρίσει κανείς τις μέχρι στιγμής φοιτητικές κινητοποιήσεις ως κάποιο μεγάλο κίνημα που θα μείνει στην ιστορία, ωστόσο το γεγονός πως μετά από χρόνια διεξάγεται μεγάλος αριθμός γενικών συνελέυσεων, με πρωτοφανή συχνά μαζικότητα σε σχέση με τα όσα γνωρίσαμε μετά το 2011, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Μια μεγάλη, κρίσιμη μάζα φοιτητών και φοιτητριών – μελλοντικών εργαζόμενων γνωρίζουν ξανά τις συλλογικές διαδικασίες, την αξία της συζήτησης, της οργάνωσης, του αγώνα.
Είναι ενδεικτικό πως στις συνελεύσεις πρωταγωνιστούν τα λεγόμενα μικρά έτη: οι νέοι και νέες που δεν βίωσαν στο πετσί τους την απογοήτευση από τη μνημονιακή κατάληξη του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν τους έχει γίνει βίωμα το «δεν υπάρχει εναλλακτική», που συμμετείχαν στις μεγάλες μαθητικές κινητοποιήσεις πριν μπουν στο πανεπιστήμιο, βγαίνουν μπροστά και παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους. Μάλιστα, κάθε βδομάδα γίνονται πιο μαζικά συλλαλητήρια, πιο πολλές και πιο μεγάλες συνελεύσεις, σε περισσότερες πόλεις: η αντίδραση είναι αλυσιδωτή. Η τελευταία κινητοποίηση των φοιτητικών συλλόγων στην Αθήνα, την Πέμπτη 24 Οκτώβρη, ενάντια στο «αναπτυξιακό» νομοσχέδιο και την ισοτίμιση των πτυχίων κολλεγίων-πανεπιστημίων και τις μεταρρυθμίσεις Κεραμέως αποτέλεσε τη μεγαλύτερη φοιτητική πορεία μετά την εποχή «Φορτσάκη».
Οι εκλογές της 7ης Ιουλίου σηματοδότησαν μια σημαντική αλλαγή στην ελληνική κοινωνία: μετά από καιρό, οι «μνημονιακές ιδέες» πήραν κεφάλι, η Νέα Δημοκρατία εξασφάλισε μια άνετη αυτοδυναμία, η ηγεμονία των ιδεών της φάνηκε να είναι αδιαμφισβήτητη. Οι συσχετισμοί όμως είναι ακριβώς για να αλλάζουν. και συνήθως αυτό γίνεται πρώτα στις μικρότερες ηλικίες, εκεί δηλαδή που τα αδιέξοδα και οι αδικίες των κυβερνητικών αστικών πολιτικών βιώνονται όχι απλά σαν μια παροδική κακοτοπιά, αλλά ως μια προοπτική «μονιμότητας», ή αλλιώς σαν μια έλλειψη της οποιασδήποτε προοπτικής.
Οι νέοι και οι νέες δεν δέχονται τη μονιμότητα της έλλειψης προοπτικής
Δεν είναι τυχαία τα όσα έγιναν με τις προβολές της ταινίας Τζόκερ: η επέμβαση στις αίθουσες της αστυνομίας –ο ιδιοκτήτης του κινηματογράφου ΑΕΛΛΩ κατήγγειλε πως 30 άνδρες της ομάδας ΔΙΑΣ εισέβαλλαν, διέκοψαν την ταινία και προσήγαγαν τους ανήλικους θεατές της(!)– δεν υπήρξε απλά το προϊόν της ιδιοτροπίας ενός υπαλλήλου ή του υπέρμετρου ζήλου ενός αστυνομικού διοικητή. Αντίθετα, το σύστημα γνωρίζει πολύ καλά πως οι σημερινοί δεκαεξάρηδες είναι ταυτόχρονα το μελλοντικό του καύσιμο αλλά και ο εφιάλτης του.
Γιατί το σύστημα ξέρει πως η αυριανή εργατική βάρδια, από τη μια, πρέπει να είναι εκπαιδευμένη και εξειδικευμένη στις σύγχρονες μεθόδους παραγωγής και νέων τεχνολογιών αλλά, από την άλλη, η αδυσώπητη παγκόσμια καπιταλιστική κρίση –που κάθε λίγα χρόνια κορυφώνεται με αδυσώπητη συνέπεια– θα αναγκάζει τον παγκόσμιο καπιταλισμό να πετάει έξω από την οικονομική κρεατομηχανή σαν άχρηστα σκουπίδια όλο και περισσότερους από αυτή την αυριανή εργατική βάρδια. Έτσι θα αυξάνονται διαρκώς τα πλήθη των εκπαιδευμένων άνεργων, των μορφωμένων και εξειδικευμένων κοινωνικών απόβλητων. Αν δεν έρθει μια γενικευμένη πολεμική καταστροφή για να τους εξοντώσει, θα αποτελούν τα καύσιμα της εξέγερσης — αυτοί οι πολλοί που τους απορρίπτει το σύστημα από δικά του πολύτιμα οικονομικά καύσιμα.
Διαφαίνεται, άλλωστε, η πιθανότητα να βαίνουμε παγκοσμίως σε μια νέα εποχή κοινωνικών εξεγέρσεων: από τον Ισημερινό ως τη Χιλή –όπου πρώτα οι νέοι βγήκαν στον δρόμο ενάντια στην αύξηση των τιμών των εισητηρίων στις συγκοινωνίες– και από τον Λίβανο ως την Ουρουγουάη ένας σπινθήρας έχει ανάψει: κι όπως συνήθως γίνεται με τους σπινθήρες, μπορεί εύκολα αυτός να ανάψει μια φλόγα σε ένα μέρος φαινομενικά άσχετο με εκείνο που τον «γέννησε».
Με τη φιλοδοξία, λοιπόν, να αρπάξουν έναν τέτοιο σπινθήρα ελπίδας και στην Ελλάδα οι νέοι και οι νέες βγαίνουν στο δρόμο. Πρώτα οι φοιτητές, και στη συνέχεια οι μαθητές, με μεγάλο πανελλαδικό κάλεσμα στις 4 Νοεμβρίου, διεκδικούν ξανά να ακουστούν οι αγωνίες τους και τα αιτήματά τους, να πάψουν να είναι αόρατοι. είναι απαραίτητο, βέβαια, αυτή η κίνηση να εμφανιστεί και στους χώρους δουλειάς, εκεί που η νέα εργατική βάρδια «στενάζει» καθημερινά. Οι δύο πρόσφατες μεγάλες απεργιακές κινητοποιήσεις στη ΝΟΚΙΑ ενάντια στις σχεδιαζόμενες απολύσεις, αποτελούν σε αυτήν την κατεύθυνση κρίσιμη και πολύτιμη εμπειρία, η οποία πρέπει να γίνει κτήμα του κινήματος της νεολαίας. Σε αυτήν την κατεύθυνση, μεγάλος και κρίσιμος σταθμός αναδεικνύεται η πανελλαδική πανεκπαιδευτική πορεία την ερχόμενη Πέμπτη 31 Οκτώβρη και το πανελλαδικό συντονιστικό γενικών συνελεύσεων που θα ακολουθήσει — το οποίο θα πρέπει να αποτελέσει πυροδότη των επόμενων κινητοποιήσεων, αναλαμβάνοντας την οργάνωση του αγώνα μακριά από γραφειοκρατικές και κομματικές αγκυλώσεις, δίνοντας το λόγο στους αγωνιζόμενους. Ενώ στην κατεύθυνση του πολιτισμικού αντιπροτάγματος, κρίσιμη δοκιμή είναι το φεστιβάλ υπεράσπισης του ασύλου που διοργανώνεται από φοιτητικούς συλλόγους στις 2 Νοεμβρίου στο Κάτω Πολυτεχνείο.
Δεδομένων αυτών των συνθηκών και το φετινό τριήμερο του Πολυτεχνείου αποκτά νέα σημασία για το κίνημα των νέων: σαν τόπος συνάντησης όλων σχεδόν των συλλογικοτήτων, των ρευμάτων και των αγωνιστών, πρέπει να είναι αντικυβερνητικό, απέναντι σε κάθε σκέψη κρατικής-αστυνομικής παρέμβασης, αλλά και αντιφασιστικό-αντιπολεμικό.
Μια νέα εποχή ανατέλλει: ας την υποδεχτούμε με ορμή!
