Γιώργος Παυλόπουλος
Όλα τα σενάρια είναι ανοιχτά, όμως η αβεβαιότητα του αποτελέσματος ενός δεύτερου δημοψηφίσματος και οι συσχετισμοί στην ΕΕ φαίνεται πως οδηγούν στην απόφαση ότι το Brexit πρέπει να γίνει τώρα και μάλιστα με συμφωνία.
Όσοι πίστεψαν ότι οι δύο συντριπτικές ήττες που υπέστη στη βουλή η συμφωνία την οποία έχει υπογράψει η Μέι με την ΕΕ για το Brexit – τον Ιανουάριο και την περασμένη εβδομάδα με διαφορά 230 και 149 ψήφων αντιστοίχως – την έχουν στείλει οριστικά και αμετάκλητα στο καλάθι των αχρήστων της ιστορίας, μάλλον έπεσαν έξω. Η πρωθυπουργός της Βρετανίας φαίνεται αποφασισμένη να την θέσει σε ψηφοφορία για (τουλάχιστον) μία ακόμη φορά – μάλλον την Τρίτη, εάν καταφέρει να πείσει και τον πρόεδρο της βουλής. Σε αυτή την περίπτωση, μάλιστα, διατηρεί σαφώς περισσότερες ελπίδες να πετύχει την έγκρισή της, καθώς οι πιέσεις που ασκούνται στους δεκάδες αντάρτες των Τόρις και τους Βορειοϊρλανδούς συμμάχους της από το DUP είναι πλέον ασφυκτικές.
Το τελεσίγραφο της Μέι φέρνει αποτελέσματα: Είτε θα στηρίξετε τη συμφωνία που σας προτείνω, έστω κι αν δεν την θεωρείτε καλή είτε το Brexit θα μπει στο συρτάρι για μεγάλο διάστημα (τουλάχιστον για δύο χρόνια) και πιθανώς να μην γίνει καν. Κάτι που σημαίνει πως θα αναλάβετε την ευθύνη απέναντι στους ψηφοφόρους σας οι οποίοι ψήφισαν υπέρ της εξόδου από την ΕΕ το 2016 – ενώ πιθανότατα, θα αναγκαστούν να ψηφίσουν και στις ευρωεκλογές του Μαΐου. Μάλιστα, η Μέι φαίνεται πως έχει την απόλυτη στήριξη και των Βρυξελλών, καθώς ο Τουσκ διεμήνυσε ότι εάν προσέλθει χωρίς μια εγκεκριμένη συμφωνία στη σύνοδο κορυφής της επόμενης εβδομάδας (21-22 Μαρτίου), τότε θα ζητήσει από τους «27» να της δώσουν μια γενναία παράταση της διαδικασίας και όχι μια «τεχνική» λίγων εβδομάδων.
Με την τακτική αυτή, η πρωθυπουργός της Βρετανίας ελπίζει ότι ακόμη και στην περίπτωση που αρκετοί από το κυβερνόν κόμμα επιμείνουν στη θέση τους και στην τρίτη κατά σειρά ψηφοφορία, θα υπάρξει επαρκής αριθμός Εργατικών που θα υποκύψουν στον εκβιασμό και θα αναγκαστούν τελικά να στηρίξουν το σχέδιό τους, εγκαταλείποντας τη γραμμή του Κόρμπιν και της ηγετικής ομάδας του κόμματός τους. Μια γραμμή η οποία ούτως ή άλλως πείθει ελάχιστους, πολύ περισσότερο μετά την άρνηση στήριξης της τροπολογίας που πρόβλεπε τη διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος – η οποία, μάλιστα, συνοδεύτηκε από επιχειρήματα υπέρ του… δημοψηφίσματος!
Η λαϊκή πλειοψηφία εξακολουθεί να στηρίζει την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ
Ποιοι είναι, όμως, οι λόγοι που διατηρούν ζωντανές τις ελπίδες της Μέι να επιβιώσει πολιτικά (αν και βαριά πληγωμένη) από αυτή τη διαδικασία; Κυρίως τρεις: Πρώτον, το γεγονός ότι μια προσπάθεια ακύρωσης της ετυμηγορίας του δημοψηφίσματος της 23ης Ιουνίου 2016 ενδέχεται να επιφυλάσσει δυσάρεστες εκπλήξεις στους εμπνευστές της, καθώς υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι η λαϊκή πλειοψηφία παραμένει σταθερά υπέρ του Brexit, μιας και οι «κάτω» δεν πείθονται ότι η ΕΕ μπορεί να τους διασφαλίσει καλύτερη ζωή και περισσότερα δικαιώματα. Δεύτερον, ο φόβος της βρετανικής αστικής τάξης ότι η αβεβαιότητα που θα συνοδεύσει μια μακρά παράταση ίσως ενέχει μεγαλύτερους κινδύνους και από ένα «άτακτο» Brexit – το οποίο, πάντως, έχει ουσιαστικά αποκλειστεί ως σενάριο από όλες τις πλευρές, έστω κι αν δεν το παραδέχονται δημοσίως.
Τρίτον, η απροθυμία της ΕΕ να γυρίσει τον χρόνο πίσω. «Το Brexit πρέπει να γίνει. Και μετά, σε 10 ή 20 χρόνια, μια νέα γενιά (Βρετανών) ίσως θελήσει να γίνει και πάλι μέλος (της ΕΕ)», δήλωσε χαρακτηριστικά η Μέρκελ, προσθέτοντας ότι στο μεταξύ έχει ζωτική σημασία να διασφαλιστεί μια πολύ στενή σχέση ανάμεσα στις δύο πλευρές μετά το «διαζύγιο». Γιατί συμβαίνει αυτό; Μία εξήγηση είναι πως με μια χώρα τόσο ισχυρή εντός της ΕΕ σε αυτή τη φάση, οι αλλαγές που σχεδιάζει ο γαλλογερμανικός πυρήνας θα περάσουν πολύ πιο δύσκολα, καθώς εκτός από τις αντιρρήσεις και τα βέτο του Λονδίνου, υπάρχουν πολλές μικρότερες χώρες – με πρώτες και καλύτερες τις τέσσερις της «Ομάδας του Βίσεγκραντ» (Πολωνία, Τσεχία, Ουγγαρία, Σλοβακία) – που θα δελεαστούν να συμμαχήσουν μαζί του, ανατρέποντας τους πολιτικούς συσχετισμούς.
Σε κάθε περίπτωση, για όλους αυτούς τους λόγους και για αρκετούς ακόμη, είναι ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο να μην τελειώσει ούτε την Τρίτη το θρίλερ, αλλά να κριθεί κυριολεκτικά την παραμονή της 29ης Μαρτίου…
