Γιώτα Ιωαννίδου
Σύμφωνα με τις προτάσεις του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής έως και το 70% των μαθητών μπορεί να μείνει εκτός γενικού λυκείου!
Η τριτοβάθμια εκπαίδευση μετατρέπεται σε μια δεξαμενή πολλών τίτλων και επιπέδων, με κοινό χαρακτηριστικό την αφαίρεση επαγγελματικών δικαιωμάτων
Όσο πλησιάζουν οι πανελλαδικές εξετάσεις του Ιουνίου, το θέμα του τρόπου εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση έρχεται ξανά στη δημοσιότητα με τις δηλώσεις και τις συνεντεύξεις του υπουργού Παιδείας Κ. Γαβρόγλου (εκπομπή στην τηλεόραση της Βουλής 19/4 και εφημερίδα Τα Νέα 30/4). Η κυβέρνηση επαναλαμβάνει δια στόματος υπουργού ότι τον Ιούνιο του 2020 (δηλαδή για τους σημερινούς μαθητές της Α’ Λυκείου) η εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα εξαρτάται από το βαθμό του απολυτηρίου, εκτός από τις σχολές υψηλής ζήτησης, δηλαδή τις σχολές της Νομικής, της Ιατρικής και του Πολυτεχνείου. Από πολλά φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ η θέση αυτή εμφανίζεται ως άνοιγμα του δρόμου για την ελεύθερη πρόσβαση των μαθητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, που θα έχει ως αποτέλεσμα το χτύπημα της παραπαιδείας και την αναβάθμιση του Λυκείου. Είναι όμως έτσι;
Κατ’ αρχήν η κυβέρνηση ανήγγειλε ακριβώς ότι και το Σεπτέμβριο στην αρχή της σχολικής χρονιάς, χωρίς όμως πια να μιλά για νομοσχέδιο που άμεσα θα ψηφιστεί ορίζοντας το «νέο Λύκειο» και το σύστημα εισαγωγής. Κι ενώ συμβαίνει αυτό όχι μόνο κανείς δεν παραπονιέται για την ομηρία των μαθητών της Α’ Λυκείου, που για πρώτη φορά στα εκπαιδευτικά χρονικά, δεν ξέρουν με ποιο σύστημα και ποια μαθήματα θα φοιτήσουν του χρόνου και τι εξετάσεις θα δώσουν αλλά ο υπουργός Παιδείας δηλώνει ούτε λίγο ούτε πολύ ότι τα πράγματα θα ξεκαθαρίσουν σταδιακά ως το Σεπτέμβριο του… 2019.
Στην ουσία η κυβέρνηση και ο υπουργός Παιδείας αποκρύπτουν από τους μαθητές και τους γονείς τους ότι η πρόταση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, που φαίνεται να προκρίνουν με κάποιες αλλαγές, περιέχει ένα ακόμη πιο σκληρό εξεταστικό σύστημα, που έχει στόχο να αφήνει εκτός Γενικού Λυκείου έως και το 70% των μαθητών! Πρόκειται για τις εξετάσεις που θα οδηγούν στο εθνικό απολυτήριο (πιθανόν και στα δύο τετράμηνα), με εξωτερικά θέματα και αξιολογητές ως προς το σχολείο, με εκπόνηση δημιουργικής εργασίας – διπλωματικής που θα βαθμολογείται από καθηγητές εκτός σχολείου κλπ. Ο βαθμός αυτού του απολυτηρίου θα μετρά κατά ένα ποσοστό –ο υπουργός δεν διευκρινίζει ποιο- για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Μέσα από αυτή τη διαδικασία προφανώς δεν θα ισοπεδωθεί απλά η Γ’ Λυκείου, όπως σήμερα από τον ανταγωνισμό των φροντιστηρίων, που αναζητά να αποκαταστήσει ο υπουργός κατά τα λεγόμενά του. Η Γ’ Λυκείου θα μετατραπεί σε φροντιστήριο προπαρασκευής για τις εισαγωγικές, ενώ όλο το Λύκειο θα εξελιχθεί προς μια βερσιόν μετρήσιμων δεξιοτήτων. Το βάθος της αντιδραστικότητας αυτής της αλλαγής φαίνεται κι από τις γενικές λεγόμενες γνώσεις που θα δίνει αυτό το Λύκειο στις δύο πρώτες τάξεις του. Εκεί τα επιστημονικά αντικείμενα συγχωνεύονται και γίνονται αθροίσματα γενικών, πληροφοριών π.χ. αντί για Φυσική, Χημεία, Βιολογία τα παιδιά θα διδάσκονται Φυσικές Επιστήμες στα δύο τρίτα των προηγούμενων ωρών. Η Ιστορία, η Φιλοσοφία και η Οικονομία γίνονται πλευρές του μαθήματος για το σύγχρονο κόσμο κοκ. Σε αυτή την κατεύθυνση θα επιμορφωθούν ταχύρρυθμα οι εκπαιδευτικοί με το «Εθνικό Σχέδιο Επιμόρφωσης» στη Γλώσσα, την Ιστορία, τα Μαθηματικά και τις Φυσικές Επιστήμες μέχρι το Σεπτέμβρη, ώστε να διδάξουν τη νέα χρονιά τους μαθητές της Β’ Λυκείου και ταυτόχρονα να υπάρξει εξοικονόμηση εκπαιδευτικού προσωπικού.
Κι ενώ ο υπουργός Παιδείας προχωρά σε αυτές τις δηλώσεις εκμεταλλευόμενος το ασφυκτικό κλίμα που δημιουργείται στους μαθητές και στην ελληνική κοινωνία από τις πανελλαδικές εξετάσεις, διαμορφώνονται οι όροι για την αντιδραστική μεταρρύθμιση. Η νέα Έκθεση του ΟΟΣΑ για την εκπαίδευση παραδόθηκε, εν μέσω σχολίων θαυμασμού της αναπληρώτριας γενικής γραμματέως του Ράμος, για την πολιτική της κυβέρνησης. Ο ΟΟΣΑ επεσήμανε ότι θεωρεί τη μονιμότητα «ακριβή» λύση και καλεί να μην «επιστρέψουμε στις προ κρίσης ακαμψίες», παραπέμποντας σε λύσεις πενταετών συμβάσεων κλπ. Στα βήματα των προτάσεών του για αυτονομία της σχολικής μονάδας, επιχειρηματική λειτουργία και αξιολόγηση, ιδιωτικοποίηση της ειδικής αγωγής κλπ κινείται το νομοσχέδιο του υπουργείου για τις λεγόμενες δομές στήριξης. Μέσα από αυτό, δρομολογούνται από του χρόνου τμήματα έως και 30 μαθητών, μέσω των ηλεκτρονικών εγγραφών! Ταυτόχρονα, ενώ προωθείται η αξιολόγηση της σχολικής μονάδας, δεν θα υπάρχει υποστήριξη από τις βοηθητικές δομές, που καταργούνται ή υποβαθμίζονται.
Την ίδια στιγμή η τριτοβάθμια εκπαίδευση μετατρέπεται μέσα από ένα επιθετικό σχέδιο αναδιαρθρώσεων σε μια δεξαμενή πολλών και διαφορετικών τίτλων και επιπέδων, με κοινό χαρακτηριστικό την αφαίρεση επαγγελματικών δικαιωμάτων. Στα πολυδιαφημιζόμενα Διετή Προγράμματα Σπουδών η κυβέρνηση ευελπιστεί να σπρώξει τους αποφοίτους των ΕΠΑΛ, ως κύριο τρόπο πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αυτά θα δίνουν πτυχίο επιπέδου 5, δηλαδή ΙΕΚ ή πιστοποιημένου απόφοιτου μαθητείας, που ο Κ. Γαβρόγλου βαφτίζει «Επαγγελματικά Πιστοποιητικά Ευρωπαϊκών Προσόντων» με βούλα ΑΕΙ, ώστε το εμπόρευμα να «ξεγελάσει» τους πελάτες. Αλλά και τα πτυχία των σχολών χαμηλής ζήτησης, τρίχρονων ή τετράχρονων έχουν πλέον με νόμο ισοτιμηθεί με τα ευρωπαϊκά μπάτσελορ, υποτιμώντας την εργασιακή τους αξία.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ, έχοντας εξασφαλίσει τις ευλογίες του ΟΟΣΑ και της ΕΕ, δεν βιάζεται. Με το προχώρημα όλων των παραπάνω ως το 2020 το έδαφος θα έχει καλλιεργηθεί ώστε η αντιδραστική αναδιάρθρωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης να έρθει σαν ώριμο φρούτο. Γι αυτό ακολουθεί την τακτική της σαλαμοποίησης και της σταδιακής προσαρμογής, από τη μια πλευρά και την κατεργασία της κοινής γνώμης από την άλλη. Εξ άλλου εδώ και σαράντα χρόνια ακούμε τις ίδιες εξαγγελίες. «Χωρίς εξετάσεις από το 1980 η εισαγωγή στα Πανεπιστήμια» ανήγγειλε ο Β. Κοντογιανόπουλος το 1978 μέσω της Καθημερινής, λίγο πριν εφαρμόσει το παιδοκτόνο σύστημα των πανελλαδικών εξετάσεων σε πολλαπλά μαθήματα στις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου.
Αλλά ο Κ. Γαβρόγλου έχει κι μια άλλη ανομολόγητη ανησυχία. Ο γαλλικός ξεσηκωμός των χιλιάδων μαθητών, φοιτητών και εργαζόμενων ενάντια στους εκπαιδευτικούς νόμους της κυβέρνησης Φιλίπ – Μακρόν δεν είναι τόσο μακριά. Κι έχουν την ίδια βάση: ενάντια στους φραγμούς στην απόκτηση του απολυτηρίου και την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Μήπως η οργή των νέων σκάσει μύτη στους δρόμους και ραγίσει τη βιτρίνα σταθερότητας της κυβερνητικής πολιτικής; Αυτά τα σημάδια δεν ανέδειξαν και οι κινητοποιήσεις και οι δύο καταλήψεις στο υπουργείο του από εκπαιδευτικούς και φοιτητές πριν το Πάσχα;
